Order Zasługi Cywilnej (buł. Орден „За гражданска заслуга“) – bułgarskie odznaczenie państwowe ustanowione w 1891.

Historia Order Zasługi Cywilnej został ustanowiony 2 sierpnia 1891 przez księcia Bułgarii Ferdynanda I. Ostatecznie został zniesiony przez komunistów rządzących w Ludowej Republice Bułgarii w latach 50. XX wieku. Nie znalazł się na liście orderów domowych króla Symeona III Koburga (zawiera ona jedynie trzy ordery: Cyryla i Metodego, św. Aleksandra i Czerwonego Krzyża).

W 2004 order został odnowiony jako odznaczenie Republiki Bułgarii, a nadawany jest przez prezydenta Bułgarii.

Order Zasługi Cywilnej jest przyznawany za wybitną służbę i zasługi w cywilnym życiu narodu. Order dzieli się na sześć klas dla mężczyzn i trzy dla kobiet (w wersji prezydenckiej jedynie na dwie). Ordery I, II i III klasy wersji królewskiej mogły być nadawane w wersji brylantowej, jako wyraz szczególnego uznania panującego wobec odznaczonego.

Podział wersji królewskiej: I klasa – Krzyż Wielki (od 1933) II klasa – Wielki Oficer III klasa – Komandor IV klasa – Oficer V klasa – Kawaler VI klasa – Krzyż Srebrny Krzyż dla Kobiet: I Klasy II Klasy III Klasy.

Podział wersji republikańskiej od 2004: I Klasa (na trójkątnej wstążce z rozetką), II Klasa (na trójkątnej wstążce bez rozetki).

Opis odznaki Odznaką Orderu Zasługi Cywilnej (przyznawanego przez monarchię bułgarską i króla Symeona II) jest pozłacany srebrny krzyż pizański z białej emalii. Pośrodku krzyża umieszczony jest medalion z czerwonej emalii ze stylizowanym monogramem Ferdynanda I i otoczką z białej emalii, na której znajduje się złoty napis po bułgarsku: ЗА ГРАЖДАНСКА ЗАСЛУГА (Za zasługę cywilną). Pomiędzy ramionami krzyża znajdują się gałązki dębowe z zielonej emalii, a nad odznaką orderu znajduje się złota korona (odznaczenia V i VI klasy istnieją zarówno z koroną jak i bez). Na rewersie odznaki widnieje napis 2 АВГУСТЪ 1891 (2 sierpnia 1891) i bułgarski lew z saską tarczą herbową nawiązującą do kraju pochodzenia fundatora (Sachsen-Coburg-Gotha).

Wersja orderu przyznawanego przez prezydenta Bułgarii różni się nieznacznie od wersji królewskiej. Na awersie inicjał królewski został zastąpiony bułgarskim lwem, zaś na rewersie orderu, zamiast daty fundacji i godła Bułgarii, znajduje się przepaska w bułgarskich barwach narodowych i napis РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ (Republika Bułgarii). Oba krzyże w wersji prezydenckiej zwieńczone są koroną, nieco różniącą się od tej sprzed 1946. Dla I klasy jest to korona złota, dla II zaś srebrna.

Gwiazda orderu przysługuje odznaczonym orderem I i II klasy (wersja królewska). Jest nią ośmioramienna gwiazda z czterema promienistymi ramionami z pozłacanego srebra ułożonymi na przemian z czterema ramionami ze srebra. Pośrodku gwiazdy znajduje się odznaka Orderu Zasługi Cywilnej. Wstążka orderu ma kolor biały z zieloną i karmazynową bordiurą wzdłuż obu brzegów.

Odznaczeni

Przypisy Dimitri Romanoff: The Orders, Medals and History of the Kingdom of Bulgaria. Rungsted Kyst: Balkan Heritage, 1982, s. 93-95. .

Bibliografia Robert Werlich: Orders and Decorations of All Nations: Ancient and Modern, Civil and Military, Waszyngton 1965.

Kategoria:Bułgarskie odznaczenia