Historia do roku 1939 Można wnioskować, że szkoła powszechna (prawdopodobnie z rosyjskim językiem nauczania) funkcjonowała we wsi już w roku 1907. W Słowniku biograficznym… R. Bendera możemy odczytać, iż urodzony w Kozarzach, w roku 1898, Stanisław Tenderenda, przez trzy lata uczęszczał do szkoły w rodzinnej miejscowości, a w 1910 r. został przyjęty do Szkoły Miejskiej w CiechanowcuR. Bender, Słownik biograficzny katolicyzmu społecznego w Polsce, tom 3..
Po odzyskaniu niepodległości, polska, jednoklasowa szkoła powszechna o jednym nauczycielu została założona w Kozarzach najprawdopodobniej w roku 1922. Do roku 1933 szkoła 1. klasowa posiadała najczęściej 4 oddziały. W 1922 roku szkoła liczyła 49 uczniów, w 1923-57, w 1924-56, w 1925-54, w 1929-60. W 1930 r. szkoły nie byłoW. Jemielity, Szkoły powszechne w województwie białostockim w latach 1919-1939, Łomża, 1991, s. 92.. W roku szkolnym 1938/39 w szkole uczyło się 35 uczniówW. Wincenciak, Oświata i szkolnictwo północno-wschodniego Mazowsza w latach wojny i okupacji (1939-1945), ŁTN im. Wagów, s. 54, 163.. Zajęcia odbywały się w zaadaptowanym do zajęć, czteroizbowym budynku drewnianym, pełniącym rolę szkoły i domu nauczyciela.
Przedwojenni nauczyciele SP Lucyna Wysokińska (?-1918-?) Marian Habelman (?-1922-?) Melchior Radziszewski (1924-1938) Rozalia Życińska (1938-1939)
W roku szkolnym 1938/39 w szkole uczyło się 35 uczniów. A. Sitarski, Kozarze. Monografia wsi,Wysokie Mazowieckie 2023, s. 118-119.
Okupacja Od 1 stycznia 1940 r. administracja sowiecka rozpoczęła reorganizację szkolnictwa na wzór obowiązujący w ZSRR. Młodzież miała uczęszczać do szkoły dziesięcioletniej. Część dzieci z Kozarzy uczęszczała do takiej szkoły w Zaszkowie.
W 1941 roku, po wkroczeniu Niemców, tajne nauczanie grupy około 30 dzieci z Kozarzy i okolicy podjęła Janina Tenderenda. Nigdy nie doszło do dekonspiracji, dzięki solidarnej postawie mieszkańców wsihttp://www.wiescisokolowskie.pl/znani-nieznani-stadwywiad-z-pania-janina-tenderenda,0R5FU3bhk9U78J495D0Tk5Xi97lB8I548Fyv0Ui24bk14O70p6.html :dostęp 10 lipca 2014 r.. Taką samą pracę prowadziła również Helena Dudzikowska, która w czasie okupacji zaginęłaM. Walczak, Działalność oświatowa i martyrologia nauczycielstwa polskiego pod okupacją hitlerowską 1939-1945, Polskie Towarzystwo Pedagogiczne, Warszawa, 1987, s. 497..
Po wyzwoleniu Po zakończeniu działań wojennych, z polecenia Kuratorium Oświaty w Białymstoku zorganizowano w Kozarzach czteroklasową szkołę o dwóch nauczycielach. Funkcję kierownika pełniła Janina Tenderenda. Większość zajęć odbywała się w budynku szkoły przedwojennej, niektóre lekcje prowadzono w wynajętych od mieszkańców wsi pomieszczeniach. W połowie lat pięćdziesiątych funkcjonowała tu pełna, siedmioklasowa szkoła podstawowa o 4 nauczycielach. W styczniu 1957 r. naliczono w niej 84 uczniów, a we wrześniu 1958 r. – 85Archiwum Państwowe w Łomży: Budżet Gminy Usza Mała na rok 1956 – 318/3 i na rok 1957 – 318/4..
W roku 1955, na VIII, budżetowej sesji GRN w Uszy Małej, radny Andrzej Kędzierski zgłosił wniosek o pobudowanie nowej szkoły. W sierpniu 1958 r. kierownik, Stefan Malewicki bardzo dziękował radzie za nową pobudowaną szkołę.Archiwum Państwowe w Łomży: Protokoły z sesji GRN w Uszy Małej, lata 1954-1959, 318/1. Dużą część prac wykonano społecznie. Niektóre materiały budowlane pochodziły z rozebranej w Zaciszynie podworskiej obory.
Teren wokół szkoły uporządkowano. Założono ogródki: biologiczny i geograficzny oraz urządzono boisko sportowe. W 1963 r. z nadwyżki budżetowej GRN w Kuczynie zakupiono do szkoły, pierwszy we wsi telewizor. W tym samym roku z funduszów gromadzkich zakupiono siatkę, a rok później słupki na ogrodzenie posesjiArchiwum Państwowe w Łomży: Protokoły z sesji GRN w Kuczynie, lata 1954-1965, 337/1..
Z powodu niżu demograficznego i trudnych warunków pracy, pod koniec lat siedemdziesiątych szkołę rozwiązano. Zorganizowano dowożenie dzieci do SP w Ciechanowcu.
Przez dwa lata w opuszczonym lokalu działał Klub Rolnika. Następnie budynek zaadaptowano na potrzeby Domu Pomocy Społecznej. Pierwszym dyrektorem DPS (1979-1985) i jednocześnie ostatnim kierownikiem szkoły podstawowej był Czesław Walczuk. thumb|260px|Była szkoła i nowe obiekty DPS w Kozarzach
Powojenni kierownicy SP Janina Tenderenda Stefan Malewicki Michał Guz Czesław Walczuk
Niektórzy uczniowie i absolwenci szkoły Jan Murawski (1894-1970) – ksiądz katolicki Adam Wilkowski (1897-1941) – kapłan diecezji płockiej Stanisław Tenderenda (1898-1984) – kapłan diecezji płockiej Władysław Krawczyk (1908–1958) – ksiądz katolicki Tadeusz Tenderenda (1908-1998) – lekarz otolaryngolog we Fredericton w Kanadzie Stanisław Wilkowski (1914-1969) – kapelan, redaktor Czesław Wilkowski (1916-2009) – kapłan diecezji łomżyńskiej Zdzisław Tadeusz Mikołajczyk (1928-2007) – kapłan diecezji łomżyńskiej
Przypisy
Kategoria:Kozarze Kategoria:Szkoły podstawowe w województwie podlaskim