DSS, 2,2-dimetylo-2-silapentano-5-sulfonian sodu () – krzemoorganiczny związek chemiczny stosowany jako wzorzec w spektroskopii magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR), głównie jako wzorzec wewnętrzny próbek badanych w wodzie ( lub ) ze względu na dobrą rozpuszczalność w tym rozpuszczalniku (tetrametylosilan (TMS, ), będący standardowym wzorcem w NMR, jest słabo rozpuszczalny w wodzie i jest stosowany w rozpuszczalnikach organicznych).
1H NMR W spektroskopii 1H NMR o wartości przesunięcie chemiczne DSS i TMS są bardzo zbliżone – różnią się o ok. 0,02 ppm: w wodzie: δ DSS = +0,0173 ppm w stosunku do wewnętrznego TMS w DMSO i innych rozpuszczalnikach organicznych: δ DSS = −0,0246 ppm w stosunku do wewnętrznego TMS
Sąsiedztwo atomu krzemu o niskiej elektroujemności sprawia, że 9 magnetycznie równocennych atomów wodoru grup metylowych przyłączonych do atomu krzemu jest silnie przesłanianych i na widmie 1H NMR daje sygnał rezonansowy (singlet) w rejonie o wyższym polu magnetycznym (zbliżonym do TMS), niż sygnały pochodzące od atomów wodoru większości związków naturalnych. Widmo 1H NMR tego związku zawiera także sygnały od trzech grup metylenowych () łańcucha bocznego, przy ok. 0,51, 1,59 i 2,46 ppm (DMSO) lub 0,57–0,65, 1,78 i 2,93 ppm (), każdy o intensywności około 22% względem sygnału referencyjnego . Jeśli obecność tych dodatkowych sygnałów stanowi problem w interpretacji widma, dostępny jest również deuterowany DSS-d6, , lecz jego koszt jest znacząco wyższy (np. ok. 20× w ofercie firmy Sigma-Aldrich w 2021 r.).
Poodczas analizy niektórych peptydów kationowych DSS wykazuje zmienność przesunięcia chemicznego sygnału referencyjnego i jego poszerzenie, prawdopodobnie w wyniku oddziaływań z badanym związkiem. Problem ten można rozwiązać przez zastosowanie jako wzorca analogu DSS o odwrotnej polarności, trifluorooctanu 3-(trimetylosililo)propyloaminy, (DSA), w którym grupa sulfonowa zastąpiona jest grupą aminową, a kation sodowy anionem trifluorooctowym.
13C NMR W przypadku widm 13C NMR różnice między DSS i TMS są większe. Sygnał rezonansowy atomów węgla grupy obserwuje się przy δC = −1,9 ppm (w , TMS w kapilarze zanurzonej w ) lub −1,7 (MeOD lub mieszanina /DMSO 1:4) względem wewnętrznego TMS.
Widmo 13C{1H} NMR tego związku zawiera trzy dodatkowe linie pochodzące od grup metylenowych () łańcucha bocznego, występujące przy 15,8, 19,8 i 55,1 ppm (w ) lub 17,4, 21,2 i 56,7 ppm (DMSO-d6).
Przypisy
Kategoria:Związki krzemoorganiczne Kategoria:Spektroskopia NMR Kategoria:Sulfoniany Kategoria:Organiczne sole sodu