thumb|Virgo inter virgines, obraz nieznan. malarza z końca XV w. Dziewica Maria otoczona świętymi dziewicami (każda rozpoznawalna dzięki atrybutom)Dziewice konsekrowane – w Kościele katolickim indywidualna forma życia konsekrowanego kobiet. Konsekracji udziela ordynariusz diecezji kobietom świeckim oraz mniszkom. W praktyce oznacza publiczne zobowiązanie się do zachowania dziewictwa przez całe życie, dokonane wobec biskupa. Dziewice konsekrowane żyjące w świecie nie są zobowiązane do życia wspólnego, niemniej przysługuje im prawo zrzeszania.
Definicja prawno-kanoniczna stanu dziewic ujęta jest w kan. 604 Kodeksu prawa kanonicznego:
Rys historyczny Od początku historii chrześcijaństwa istniały w Kościele kobiety, które podejmowały życie w dobrowolnym, stałym dziewictwie. Wśród dzieł Ojców Kościoła znajdujemy wiele homilii i traktatów skierowanych do tych dziewic. O dziewicach konsekrowanych pisali pierwsi autorzy języka łacińskiego: Tertulian (ok. 155-220) i Cyprian z Kartaginy. W IV wieku dziewictwu poświęcił swe dzieło biskup Mediolanu Ambroży. Św. Hieronim bronił charyzmatu dziewictwa wobec błędów Jowiniana w polemice Adversus Jovinianum (Przeciw Jowinianowi). Do krytyki poglądów Jowiniana dołączył Augustyn z Hippony. W 401 r. napisał książkę o O świętym dziewictwie wyjaśniając ewangeliczną wartość chrześcijańskiego życia w bezżenności dla Królestwa. Podkreślał też konieczność pokory w życiu dziewic wobec podziwu i szacunku, jakim był otaczany ich stan. O dziewictwie nauczali też inni ojcowie IV wieku, jak Jan Chryzostom, Grzegorz z Nyssy, Metody z Olimpu.
W hagiografii chrześcijańskiej istnieją liczne wzmianki o przednicejskich dziewiczych męczennicach, takich jak Małgorzata z Antiochii, Agnieszka Rzymska, Eufemia z Chalcedonu i Łucja z Syrakuz.
Pierwszym znanym formalnym obrzędem konsekracji jest rytuał św. Marceliny, datowany na rok 353 r., wspomniany w De Virginibus przez jej brata, św. Ambrożego. Inną wcześnie konsekrowaną dziewicą jest św. Genowefa z Paryża (ok. 422 – ok. 512). Najwcześniejsze kopie obrzędu pochodzą z niektórych z najwcześniejszych sakramentarzy, jak sakramentarz Leoniński z VII wieku.
W ciągu wieków stan dziewic konsekrowanych w Kościele ustąpił miejsca zgromadzeniom zakonnym, choć nigdy nie zanikł. Jedną z takich dziewic była Katarzyna ze Sieny (1347-1380), uznawana przez Kościół katolicki za patronkę Europy.
Na mocy dekretów Soboru Laterańskiego II (1139) zaprzestano udzielania konsekracji dziewicom żyjącym w świecie.
Od Soboru Watykańskiego II stan dziewic doznaje odrodzenia w wielu Kościołach lokalnych. Odnowiony Obrzęd Konsekracji Dziewic, zatwierdzony przez papieża Pawła VI, wszedł w życie 6 stycznia 1971.
W Polsce (dane na kwiecień 2023 roku) żyje 403 dziewic konsekrowanych (Verginetki), najwięcej w diecezji krakowskiej (57), warszawskiej (36) i gdańskiej (29). + Liczba dziewic konsekrowanych w Polsce w poszczególnych diecezjach Kościoła rzymskokatolickiego – stan na kwiecień 2023DiecezjaLiczba dziewic konsekrowanychDiecezja bydgoska2Diecezja toruńska5Diecezja świdnicka3Diecezja elbląska14Diecezja koszalińsko-kołobrzeska7Diecezja legnicka2Diecezja kaliska4Diecezja pelplińska11Diecezja tarnowska5Diecezja wrocławska7Diecezja szczecińsko-kamieńska6Diecezja zielonogórsko-gorzowska6Diecezja poznańska10Diecezja gnieźnieńska1Diecezja opolska13Diecezja włocławska2Diecezja gdańska29Diecezja płocka4Diecezja warszawsko-praska16Diecezja warmińska14Diecezja rzeszowska6Diecezja sandomierska8Diecezja krakowska57Diecezja katowicka20Diecezja zamojsko-lubaczowska1Diecezja lubelska13Diecezja siedlecka2Diecezja radomska3Diecezja kielecka6Diecezja sosnowiecka1Diecezja bielsko-żywiecka12Diecezja ełcka9Diecezja łomżyńska7Diecezja białostocka7Diecezja drohiczyńska1Diecezja łowicka3Diecezja częstochowska8Diecezja łódzka21Diecezja gliwicka9Diecezja warszawska36Diecezja przemyska13SUMA404
Przypisy O dziewicach, tłum. K. Obrycki, w: Ambroży z Mediolanu, Wybór pism. J. Jundziłł, ks. P. Libera, ks. K. Obrycki, R. Pankiewicz, ks. W. Szołdrski (przekład), J. Jundziłł, ks. P. Libera, Ks. K. Obrycki, R. Pankiewicz (Wstęp i opracowanie), Warszawa: ATK 1986, s. 193–228, seria: PSP 35.
Bibliografia
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Stanu Dziewic w Polsce
Zakochane na wieki
Kategoria:Aseksualność Kategoria:Chrześcijaństwo starożytne Kategoria:Duchowość Kategoria:Prawo zakonne Kategoria:Kobieta w religii