mały|Grób Henryka Sokolaka na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Henryk Sokolak, właśc. Mikołajczak (ur. 16 grudnia 1921, zm. 9 grudnia 1984) – działacz komunistyczny, funkcjonariusz organów bezpieczeństwa i wywiadu PRL, dyplomata.
Życiorys Urodził się 16 grudnia 1916 w Zgrobelicach w powiecie tarnopolskim, jako syn Wincentego Mikołajczaka i Agnieszki z domu Jarke. W późniejszych życiorysach podawał, że urodził się 16 grudnia 1921 w Goraju, w powiecie czarnkowskim. W 1931 uzyskał wykształcenie średnie w Gimnazjum Ogólnokształcącym w Międzychodzie. W 1936 ukończył Seminarium Nauczycielskie w Rogoźnie a następnie Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty 57. pułku piechoty w Poznaniu. Po ataku wojsk niemieckich na Polskę, w październiku 1939 dostał się w ręce niemieckie, został uwięziony w Forcie VII w Poznaniu. W 1940 został wywieziony do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie. W 1941 wstąpił do działającej na terenie obozu Komunistycznej Partii Niemiec, w 1944 został członkiem obozowej komórki Polskiej Partii Robotniczej (wszedł w skład Egzekutywy Komitetu Obozowego PPR) i objął przywództwo nad utworzonym w obozie oddziałem Gwardii Ludowej.
Po uwolnieniu z obozu objął w lipcu 1945 stanowisko instruktora w Wydziale Propagandy Komitetu Centralnego PPR, w październiku został instruktorem w Wydziale Organizacyjnym Komitetu Wojewódzkiego PPR w Poznaniu. 31 października 1945 został II sekretarzem KW PPR w Poznaniu. Następnie od kwietnia 1946 rozpoczął pracę w świeżo uformowanych organach bezpieczeństwa publicznego (MBP), został zatrudniony jako starszy referent Sekcji I Wydziału V w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Poznaniu. Później od 25 lipca 1949 był wykładowcą Szkoły Polityczno-Wychowawczej Departamentu VII (wywiadowczego) MBP. Od 1 sierpnia 1950 komendant Szkoły Oficerskiej Departamentu VII MBP, później od 1 maja 1952 naczelnik Wydziału IV Departamentu VII. Po opuszczeniu kierownictwa Wydziału IV Departamentu VII (15 czerwca 1953) pozostał do dyspozycji płk. Stefana Antosiewicza, dyrektora Departamentu I Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Od listopada 1952 do lutego 1954 pracował w ambasadzie PRL w Paryżu jako rezydent o pseudonimie „Halecki”, oficjalnie zajmował stanowisko II sekretarza ambasady, a od 1954 I sekretarza. W lipcu 1954, również jako rezydent, pracował w ambasadzie w Berlinie, oficjalnie pełnił funkcję korespondenta Polskiej Agencji Prasowej.
Po likwidacji struktur MBP przeszedł do Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego, następnie po likwidacji tej struktury i przejęcia jej obowiązków przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przeszedł tam 28 listopada 1956 na stanowisko zastępcy dyrektora Departamentu I MSW (płk. Witolda Sienkiewicza).
Po odejściu Sienkiewicza 31 lipca 1961 zastąpił go na stanowisku dyrektora Departamentu I MSW (mianowany 6 sierpnia 1961); stanowisko dyrektora Departamentu I sprawował do 15 stycznia 1969. Po zastąpieniu go przez gen. Mirosława Milewskiego pozostał do dyspozycji dyrektora Departamentu Kadr MSW. Był kier. Rezydentury MSW w Berlinie (1969-1973) i dyrektorek Departamentu IV (spr. Europy Zach.) MSZ (1973-1975)Biogram IPSB. Zwolniony z MSW 1 listopada 1974.
W 1975 został mianowany ambasadorem PRL nowo tworzonej placówki dyplomatycznej, ambasady PRL w Tunisie, gdzie w 1980 doczekał stanu spoczynku. od 1 grudnia 1980 został zatrudniony jako konsultant w Biurze Studiów i Programowania MSZ.
Pochowany na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie (kwatera A32-tuje-2)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.
Ordery i odznaczenia Był odznaczony: Orderem Sztandaru Pracy II kl., Krzyżem Grunwaldu III kl., Odznaką Grunwaldzką, Srebrnym Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały”, Medalem 10-lecia Polski Ludowej, Medalem 30-lecia Polski Ludowej, Medalem 40-lecia Polski Ludowej, Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”, Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”, Medalem „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej”.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Wspomnienia Sokolaka, Wacława Czarneckiego, Tadeusza Findzińskiego o ruchu oporu w Buchenwaldzie, audycja radiowa „Zerwane druty” nadana 4 kwietnia 1975. O roli Sokolaka w zabójstwie podwójnego agenta kapitana Mroza, dostęp: 2021-12-17.
Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Funkcjonariusze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego Kategoria:Funkcjonariusze Departamentu I MSW PRL Kategoria:Więźniowie KL Buchenwald Kategoria:Ambasadorowie Polski w Tunezji Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Zmarli w 1984