Spisy powszechne w Polsce dostarczają kluczowych informacji statystycznych o demografii Polski. Spisy powszechne odbywają się w Polsce, od okresu odzyskania niepodległości, co mniej więcej dziesięć lat. Istnieją także bardziej szczątkowe dane ze spisów przeprowadzonych przed odzyskaniem niepodległości, a także z I Rzeczypospolitej.

Tło historyczne

1440, 1470–1480 – pierwsza w Polsce praca o charakterze statystycznym: Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis Jana Długosza.

1490 – najstarszy zachowany rejestr poborowy.

1520 – wprowadzenie do konstytucji zarządzenia wykonywania spisów parafialnych w celu pobierania podatku pogłównego – spisy te można uznać za pierwsze powszechne spisy ludności.

Spisy powszechne ludności i mieszkań na terenie ziem polskich 1764/1765 – Spis ludności żydowskiej w 1765 – ok. 588 – 620 tys.Według Rafała Mahlera ok. 750 tys. (R. Mahler, Żydzi w dawnej Polsce w świetle liczb, „Przeszłość Demograficzna Polski”, t. 1, 1967, s. 149–155). Żydów w całej Rzeczypospolitej Obojga Narodów 1789 – Lustracja dymów i podanie ludności – konstytucja Sejmu Czteroletniego, uchwalona 22 czerwca 1789, proklamująca spis ludności RzeczypospolitejŁukasz Kądziela: Między zdradą, a służbą Rzeczypospolitej. Fryderyk Moszyński w latach 1792–1793. Warszawa 1993, s. 42. 1808 – Spis powszechny w Księstwie Warszawskim w 1808 1810 – Spis powszechny w Księstwie Warszawskim w 1810 1827 – Spis ludności i domów w Królestwie Polskim w 1827 1840 – Spis powszechny Wielkiego Księstwa Poznańskiego w 1840 1857 – Spis powszechny w Galicji w 1857 1857 – Spis powszechny w 1857 1869 – Spis powszechny w Galicji w 1869 1880 – Spis powszechny w Galicji w 1880 1890 – Spis powszechny w Galicji w 1890 1890 – Spis powszechny w Cesarstwie Niemieckim w 1895 1897 – Spis powszechny w Rosji w 1897 1900 – Spis powszechny w Galicji w 1900 1910 – Spis powszechny w Galicji w 1910 1916 – Spis ludności na Litwie w 1916 1918 – Spis ludności na Litwie w 1918 1919 – Spis ludności na Górnym Śląsku w 1919 1919 – Spis ludności na Ziemiach Wschodnich w 1919 1921 – Pierwszy Powszechny Spis Ludności, 30 września 1921 (nie objął terenów Litwy Środkowej i części Górnego Śląska, które wówczas znajdowały się poza granicą RP). 1931 – Drugi Powszechny Spis Ludności, 9 grudnia 1931 1943 – powszechny sumaryczny spis ludności w Generalnej Guberni 1 marca 1943 1946 – powszechny sumaryczny spis ludności 14 lutego 1946 1950 – Spis powszechny w 1950 3 grudnia 1950. 1956 – spis kadrowy 1958 – spis kadrowy 1960 – Spis powszechny w 1960 6 grudnia 1960 1964 – spis kadrowy 1968 – spis kadrowy 1970 – Spis powszechny w 1970 8 grudnia 1970 1973 – spis kadrowy 1974 – spis ludności metodą reprezentacyjną 30 marca 1974 1977 – spis kadrowy 1978 – Spis powszechny w 1978 7 grudnia 1978 1983 – spis kadrowy 1984 – spis ludności metodą reprezentacyjną 6 grudnia 1984 1988 – Spis powszechny w 1988 6 grudnia 1988 1995 – spis ludności i mieszkań metodą reprezentacyjną 17 maja 1995 2002 – Narodowy Spis Powszechny 2002 2011 – Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011 na dzień 31 marca 2011 2021 – Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021

Narodowy Spis Powszechny Specjalnym rodzajem jest przeprowadzany okresowo, na ogół co 10 lat, Narodowy Spis Powszechny. Spis taki jest najobszerniejszą informacją statystyczną o ludności, jej warunkach bytowania i o innych objętych nim zagadnieniach. W Polsce Narodowe Spisy Powszechne przeprowadza Główny Urząd Statystyczny.

Spisy rolne oraz spisy ludności wiejskiej związanej z rolnictwem powszechne spisy rolne wraz ze spisami ludności 1950, 1960, 1970, 2002Patrz Narodowy Spis Powszechny 2002#Linki zewnętrzne., 2010, 2020; 1996 w reprezentacyjnych spisach ludności – 1974, 1984, 1995; badanie reprezentacyjne w 1982, 1994. pełne spisy rolnicze 1976; 1986; 1996. doroczne spisy rolne, m.in.: 1953-1993

Zobacz też

Główny Urząd Statystyczny

Uwagi

Przypisy

Bibliografia