Reanne Evans MBE (ur. 25 października 1985 w Dudley) – angielska profesjonalna snookerzystka i stała komentatorka w telewizyjnych transmisjach snookera. Powszechnie uznawana za najbardziej utytułowaną zawodniczkę w historii tego sportu, zdobyła rekordowe 12 tytułów mistrzyni świata kobiet w snookerze i jest aktualną mistrzynią świata w grze mieszanej (wraz z Lucą Brecelem). W 2020 otrzymała Order Imperium Brytyjskiego za zasługi dla kobiecego snookera.
Urodzona w Dudley, Evans zaczęła grać w snookera w wieku 13 lat. Pierwszy raz wzięła udział w mistrzostwach świata kobiet w 2002 roku, mając 16 lat i dotarła do półfinału. Zdobyła tytuł mistrzyni świata kobiet rekordowe 10 razy z rzędu w latach 2005–2014 i dodała kolejne tytuły kobiet w 2016 i 2019 roku. Jej inne rekordy w kobiecym tourze obejmują 12 zwycięstw w UK Championship kobiet, 58 tytułów rankingowych i 90 kolejnych zwycięstw w latach 2008–2011. Osiągnęła najwyższy break w kobiecym tourze, dwukrotnie osiągając 140.
Do profesjonalnego World Snooker Tour na sezon 2010/11 dostała się z dziką kartą. Została pierwszą kobietą, która grała zawodowo od czasów 16 lat wcześniej, ale została zdegradowana pod koniec sezonu po 18 kolejnych porażkach. W 2013 roku zakwalifikowała się do Wuxi Classic jako amatorka, stając się pierwszą kobietą, która dotarła do finału profesjonalnego turnieju rankingowego snookera. Z dziką kartą do rund kwalifikacyjnych World Snooker Championship w 2015 roku oraz od 2017 do 2021 roku, dotarła do drugiej rundy kwalifikacyjnej w 2017 roku, pokonując fińską zawodniczkę Robin Hull 10–8.
W Międzynarodowy Dzień Kobiet w 2021 roku World Snooker Tour ogłosił, że dwie najwyżej notowane zawodniczki w kobiecej trasie – wówczas Evans i Ng On Yee – otrzymają dwuletnie karty profesjonalnego touru, które rozpoczną się w sezonie 2021/22. Jedyne zwycięstwo Evans w ciągu pierwszych dwóch lat miało miejsce, gdy pokonała Stuarta Binghama w Snooker Shoot Out w 2023 roku, stając się pierwszą kobietą, która wygrała mecz transmitowany w telewizji na imprezie rankingowej. Pomimo spadku z profesjonalnego touru pod koniec sezonu 2022/23, zakończyła sezon jako numer jeden na świecie kobiet, co zapewniło jej nową dwuletnią kartę profesjonalną na sezony 2023/24 i 2024/25. Podczas English Open w 2024 roku Evans zmierzyła się z Mink Nutcharut; był to pierwszy raz, kiedy dwie kobiety grały ze sobą w meczu zawodowym. Po porażce w eliminacjach do mistrzostw świata w 2025 roku Evans straciła kartę profesjonalnego touru, ale później przyznano jej nową kartę na kolejne dwa sezony jako jednej z dwóch uprawnionych zawodniczek z kobiecego touru.
Wczesne życie i snooker kobiet Wczesne życie Reanne Evans urodziła się 25 października 1985 r. w Dudley w hrabstwie West Midlands. Uczęszczała do katolickiej szkoły Bishop Milner Catholic School w Dudley. Jej rodzice i dwaj starsi bracia grali w snookera, a ona sama zaczęła grać w wieku 13 lat.
World Ladies’ Billiards and Snooker/World Women’s Snooker Evans po raz pierwszy wzięła udział w mistrzostwach świata kobiet w 2002 roku, mając 16 lat W ćwierćfinale pokonała rozstawioną z numerem trzecim 4–3, ale w półfinale przegrała 0–4 z późniejszą mistrzynią Kelly Fisher W 2004 roku wygrała swój pierwszy turniej rankingowy, Connie Gough Memorial Championship. Był to jedyny turniej rankingowy kobiet zorganizowany w sezonie 2003/04.
Evans zdobyła swoje pierwsze mistrzostwo świata w 2005 roku, pokonując Horsburgh 6–4 w finale, w którym jedna partia musiała zostać powtórzona z powodu problemów z punktacją. Obroniła tytuł w 2006 roku, zaledwie sześć tygodni przed planowanym porodem, pokonując Emmę Bonney 5–3 w finale. Wygrała również tytuł mistrzyni WLBSA w grze mieszanej w 2006 roku, pokonując w parze z Markiem Allenem Sonię Chapman i Matthew Coucha 3–0.
W finale mistrzostw świata w 2007 roku Evans wyrównała wynik 3–3 z , zanim wygrała kolejne dwie partie i zdobyła swój trzeci tytuł z rzędu. Evans zrobiła najwyższego break turnieju w 2008 roku, 102, i wygrała 5–2 z June Banks w finale. Evans pokonała Marię Catalano w czterech z pięciu kolejnych finałów mistrzostw świata, w tym 5–2 w 2009 roku i 5–1 w 2010. Zwycięstwo 5–1 z Emmą Bonney w finale w 2011 roku było 88. kolejnym zwycięstwem Evans w kobiecych rozgrywkach snookera. Catalano i Evans remisowały 2–2 w finale w 2012 roku, lecz Evans wygrała 5–3. W finale przeciwko Catalano w 2013 roku Evans zanotowała dwa breaki stupunktowe, w tym 117, najwyższy wynik w turnieju, i wygrała 6–3. W 2014 roku zdobyła swój dziesiąty tytuł z rzędu, pokonując w finale Ng On-yee 6–0.
W półfinale mistrzostw 2015, Ng i Evans remisowały 2–2, zanim Ng wygrała 4–2. Stanęły naprzeciw siebie ponownie w finale 2016, kiedy Evans wygrała pierwszą partię, zanim Ng wygrała kolejne trzy. Ng prowadziła 4–3, lecz Evans wygrała trzy partie z rzędu, wygrywając mecz 6-4, co było jej jedenastym zwycięstwem w mistrzostwach świata. W 2017, Ng wyeliminowała Evans 5–4 w półfinale. Evans przegrała ponownie w półfinale 2018, po tym jak Catalano pokonała ją 5-4. Evans wygrała Women’s Tour Championship 2019, które odbyły się w Crucible Theatre, pokonując Mink Nutcharut w półfinale i Ng w finale. W 2019 roku zdobyła swój dwunasty tytuł mistrzyni świata, wygrywając w finale z Mink 6–3.
Za zasługi dla snookera kobiet przyznano jej w 2020 roku Order Imperium Brytyjskiego.
We wrześniu 2021 roku, po 18-miesięcznym zawieszeniu Women’s Snooker Tour z powodu pandemii COVID-19, Evans wygrała UK Women’s Championship 2021, pokonując Rebeccę Kennę 4–0. W listopadzie 2021 roku zajęła drugie miejsce za Ng w Eden Women’s Masters, przegrywając finał 3–4 po prowadzeniu 3–1. W styczniu 2022 roku przegrała 3–4 z Mink w finale British Women’s Open. Na Mistrzostwach Świata 2022 Evans była obrończynią tytułu, ale przegrała 1–4 z Belgijką Wendy Jans w ćwierćfinale, po raz pierwszy nie dotarła co najmniej do półfinału turnieju. Utrzymała pierwsze miejsce w światowym rankingu kobiet na koniec sezonu 2021/22, chociaż Ng i Mink zniwelowały różnicę w punktach rankingowych. Po Mistrzostwach Azji i Pacyfiku 2023, Mink zastąpiła Evans na pozycji numer jeden na świecie. Evans przegrała w półfinale mistrzostw świata 2023 z 19-letnią debiutantką z Chin: Bai Yulu, która odrobiła stratę 1–3 i zapewniła sobie zwycięstwo 5–3. Bai ponownie wyeliminowała Evans 5–3 w półfinale mistrzostw w 2024 roku, wygrywając pięć kolejnych partii po tym, jak Evans uzyskała prowadzenie 3–0.
Powszechnie uznawana za najbardziej utytułowaną zawodniczkę w historii tego sportu, z dziesięcioma kolejnymi tytułami mistrzyni snookera kobiet w latach 2005–2014 oraz kolejnymi tytułami w 2016 i 2019 roku, co daje łącznie 12 tytułów mistrzyni świata kobiet, Evans pobiła poprzedni rekord Allison Fisher wynoszący siedem. Evans wygrała również rekordowe 12 tytułów UK Championship w snookerze kobiet i zanotowała najwyższy break w kobiecym tourze (140 dwa razy). Przed przegraną z Marią Catalano podczas Northern Classic w 2011 roku, wygrała rekordowe 90 kolejnych meczów snookera kobiet.
Inne zawody międzynarodowe International Billiards and Snooker Federation Evans wygrała mistrzostwa IBSF w snookerze kobiet w latach 2004, 2007 i 2008, a przegraną finalistką za każdym razem była Wendy Jans. Nie pojechała na mistrzostwa w 2009 roku do Hajdarabadu, aby bronić tytułu, ponieważ koszty podróży byłyby wyższe niż nagroda pieniężna, którą mogłaby wygrać.
European Billiards and Snooker Association W 2004 roku Evans dotarła do finału mistrzostw Europy Kobiet European Billiards and Snooker Association, gdzie przegrała z Jans 3–5. W 2007 roku zdobyła tytuł, pokonując Jans 5–2 w finale i obroniła go w 2008 roku, pokonując Emmę Bonney 5–3.
World Snooker Tour Po wygraniu 61 kolejnych meczów kobiet i pokonaniu panującego mistrza świata Johna Higginsa 4–3 podczas Six-red World Championship w 2009 roku. Evans otrzymała dziką kartę do profesjonalnego touru na sezon 2010/11, co umożliwiło jej wejście do wszystkich turniejów rankingowych na etapie kwalifikacyjnym. Uczyniło ją to pierwszą kobietą, która grała w World Snooker Tour od czasów Allison Fisher w sezonie 1994/95. Evans nie wygrała żadnego meczu przez cały sezon, ponosząc 18 kolejnych porażek. Wzięła udział w Q School, ale nie udało jej się zakwalifikować do głównej trasy w sezonie 2011/12.
W sezonie 2012/13 Evans wygrała wystarczająco dużo meczów Q School, aby zapewnić sobie „dodatkowe” miejsce w rundach kwalifikacyjnych do Wuxi Classic 2013, rywalizując jako amatorka. W swoim meczu kwalifikacyjnym pokonała Thepchaiyę Un-Nooha 5–4, stając się pierwszą kobietą, która dotarła do głównej rundy rankingowego turnieju snookera. Początkowo miała zagrać z numerem dwa na świecie Neilem Robertsonem w 1/64 finału, ale została jedną z czterech zawodniczek wybranych do rozegrania dodatkowej rundy dzikiej karty przeciwko chińskim przeciwnikom. Przegrała 2–5 z chińską nastolatką Zhu Yinghui w rundzie dzikiej karty.
W marcu 2015 roku Evans zdobyła miejsce w rundzie kwalifikacyjnej mistrzostw świata 2015. Przegrała swój mecz otwarcia 8–10 z mistrzem świata z 1997 roku Kenem Dohertym.
W rundach kwalifikacyjnych do mistrzostw świata 2017 Evans pokonała Robin Hull 10–8 w pierwszej rundzie, nazywając to zwycięstwo najlepszym w swojej dotychczasowej karierze. Przegrała 6–10 z Lee Walkerem w drugiej rundzie kwalifikacji. W kolejnych czterech mistrzostwach świata co roku odpadała w pierwszej rundzie kwalifikacyjnej, przegrywając 7–10 z Dominikiem Dalem w 2018, 2–10 z w 2019, 3–6 z Andym Hicksem w 2020 i 2–6 w 2021.
Podczas turnieju Champion of Champions 2019 Evans została pierwszą zawodniczką, która wzięła w nim udział. W pierwszej rundzie przegrała z Shaunem Murphym 3–4, po tym jak odrobiła stratę 0–3 i wymusiła decydującą partię.
W Międzynarodowym Dniu Kobiet w 2021 roku World Snooker ogłosił, że Evans i Ng On-yee, dwie najlepsze zawodniczki w światowym rankingu kobiet, otrzymają dwuletnie karty zaproszeniowe, które rozpoczną się w sezonie snookera 2021/22. W drugim turnieju rankingowym sezonu, British Open, Evans trafiła w pierwszej rundzie na Marka Allena, swojego byłego partnera i ojca jej córki, z którym miała napięte stosunki po sporze o alimenty. Evans odrzuciła ofertę Allena uściśnięcia dłoni przed rozpoczęciem meczu. Objęła prowadzenie 2–1 i prowadziła 60–22 w czwartej partii, ale Allen wrócił do gry i wygrał 3–2. Evans nie wygrała żadnego meczu podczas sezonu, który zakończył się porażką 2–6 z Lee Walkerem w pierwszej rundzie kwalifikacji do Mistrzostw świata 2022. Po przegranej z Walkerem, Evans opublikowała w mediach społecznościowych, że „ostatni rok lub coś koło tego był trudny zarówno przy stole, jak i poza nim”, ale że „nad tym pracuje”. Później ujawniła, że podczas gry odczuwała okresowy brak czucia w ramieniu oraz drżenie po jednej stronie ciała, co wpływało na jej grę. Pod koniec sezonu 2021/22 Evans została wpisana do Galerii Sław Snookera, wraz z , za „wybitny wkład w rozwój snookera”.
Jedyne zwycięstwo Evans podczas jej dwuletniego pobytu w gronie zawodowym miało miejsce podczas turnieju Shoot Out 2023, kiedy pokonała Stuarta Binghama 60 do 8 w ich jednoframe’owym spotkaniu w 1/128 finału. Stała się pierwszą kobietą, która wygrała transmitowany w telewizji mecz podczas imprezy rankingowej.
Po przegranej w pierwszej rundzie kwalifikacyjnej mistrzostw świata 2023, Evans zakończyła sezon na 126. miejscu w światowym rankingu snookera i została zdegradowana z zawodowej ligi. Jednak w kolejnym miesiącu zajęła drugie miejsce w turnieju British Women’s Open 2023, co pozwoliło jej zakończyć sezon na pierwszym miejscu w rankingu World Women’s Snooker. Zapewniło jej to nową dwuletnią kartę do zawodowej ligi od sezonu 2023/24.