Piotr Rytel, ps. Witold Szeliga, W.S., F.C. (ur. 16 maja 1884 w Wilnie, zm. 2 stycznia 1970 w Warszawie) – polski kompozytor, pedagog i krytyk muzyczny.
Życiorys Urodził się w rodzinie Lucjana, lekarza, i Tatiany z domu von Kreiter, primo voto Ławrowej. Od 10. roku życia uczył się gry na fortepianie. Uczęszczał do II Gimnazjum Klasycznego w Wilnie, w którym uzyskał w 1902 maturę. Studiował w latach 1903–1908 w Instytucie Muzycznym w Warszawie: kompozycję u Zygmunta Noskowskiego, grę na fortepianie u Aleksandra Michałowskiego. W latach 1911–1939 wykładał w warszawskim Instytucie Muzycznym harmonię i formy muzyczne, w latach 1925–1926 i 1931–1939 także kompozycję.
W okresie II wojny światowej uczył w tajnym Konserwatorium Stanisława Kazury. Po upadku powstania warszawskiego opuścił Warszawę, do której powrócił w marcu 1945.
Po wojnie w latach 1945–1952 prowadził klasę kompozycji w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. W latach 1956–1961 pełnił funkcję rektora Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Sopocie (później przeniesiona do Gdańska). W 1960 otrzymał Nagrodę miasta Gdańska.
Piotr Rytel był również krytykiem muzycznym. Publikował recenzje w „Nowościach Muzycznych”, „Scenie i Sztuce” i poznańskiej „Kulturze”, „Gazecie Warszawskiej” (1920–1935), a po wojnie m.in. w „Tygodniku Warszawskim”, „Słowie Powszechnym”, „Gazecie Ludowej” (1946–1949), „Kurierze Polskim”, „Ruchu Muzycznym”, „Muzyce” i „Teatrze”. W publikacjach krytycznych okazywał niechęć do modernizmu w muzyce, co stało się przyczyną ostrego konfliktu m.in. z Karolem Szymanowskim.
Własne kompozycje Rytla cechowały się konserwatyzmem, stylistycznie nawiązywały do późnego romantyzmu.
Od 5 stycznia 1910 był mężem pianistki Anieli Wieńczysławy Rytlówny (1884–1955), córki stryja Władysława. Miał z nią córkę Jadwigę (1914–1982), zamężną Przybylską, i syna Witolda (1917–1944), który zaginął po upadku powstania warszawskiego.
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Powązkowskim (Aleja Zasłużonych-1-119).
thumb|Grób Piotra Rytla na cmentarzu Powązkowskim|alt=
Kompozycje (wybór) Grażyna op. 1, poemat symfoniczny na orkiestrę (1908) I Symfonia h-moll op. 4 (1909) Korsarz op. 6, poemat symfoniczny na orkiestrę (1911) Sen Dantego op. 7, poemat symfoniczny na orkiestrę (1911) Święty gaj op. 8, poemat symfoniczny na orkiestrę (1913) Legenda o św. Jerzym op. 9, poemat symfoniczny na orkiestrę (1918) Ijola, opera w 4 aktach (1927) Stalin, kantata na baryton, chór mieszany i orkiestrę (1949) II Symfonia „Mickiewiczowska” na tenor, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną (1950) III Symfonia na tenor solo i orkiestrę symfoniczną (1950) Koncert skrzypcowy op. 20 (1950) Żelazowa Wola op. 31, poemat symfoniczny na orkiestrę (1952)
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1937) „za zasługi na polu sztuki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Piotr Rytel na zdjęciach w bibliotece Polona Piotr Rytel w Polskiej Bibliotece Muzycznej
Kategoria:Absolwenci i studenci Instytutu Muzycznego w Warszawie (1861–1918) Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Pochowani w alei zasłużonych na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Polscy kompozytorzy operowi Kategoria:Polscy krytycy muzyczni Kategoria:Polscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Rektorzy Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina Kategoria:Urodzeni w 1884 Kategoria:Zmarli w 1970