Klaudiusz Angerman (właśc. Angermann, ur. 7 lipca 1861 we Lwowie, zm. 11 listopada 1922 w Nowym Sączu) – polski inżynier, budowniczy, geolog i polityk.
Życiorys Urodził się w zamożnej rodzinie mieszczańskiej jako syn Karola i Anieli z Mańkowskich. Po ukończeniu gimnazjum w Jarosławiu studiował w latach 1878–1880 na Wydziale Inżynierii Politechniki Lwowskiej, a następnie na Politechnice Wiedeńskiej, którą ukończył w 1883 z wynikiem celującym.
Od 1885 jako młody inżynier wziął udział w budowie kolei Stryj–Ławoczne, a później Rzeszów–Jasło. Jako urzędnik Generalnej Dyrekcji Kolei Państwowych decyzją cesarza z 5 września 1888 r. otrzymał złoty krzyż zasługiCzas 1888, nr 208 z 12 IX, s.1. W latach 1885–1902 był inżynierem miejskim w Jaśle. Między innymi jego autorstwa jest rozbudowa kolegiaty w Jaśle, budowa kanalizacji miejskiej i parków.
Od 1902 poświęcił się badaniom geologicznym i poszukiwaniu ropy naftowej. Podróżował w celu zbierania doświadczeń i poszukiwania kontaktów gospodarczych do Tyflisu, Groznego i Baku, do Włoch (Apeniny) i Rumunii (Ploeszti), ale największe sukcesy odniósł w kraju – na Podkarpaciu. Z wielką intuicją, popartą gruntownymi studiami geologii, trafnie odkrywał tam źródła ropy i gazu. Razem z przemysłowcem naftowym Henrykiem Macherem założył kilka szybów naftowych w zagłębiu borysławskim i dorobił się dużego majątku na kopalniach w Tustanowicach oraz w Męcinie pod Krosnem i Rudawce Rymanowskiej.
Od 1904 związany z Boguchwałą poprzez ożenek z Marią, córką właściciela Boguchwały i Lutoryża Zenona Turczynowicza-Suszyckiego. W 1905 założył tam cegielnię, która funkcjonowała jeszcze długo po jego śmierci i dostarczała okolicznym mieszkańcom – niekiedy na koszt właściciela (według wspomnień w jego środowisku) – cegieł na kominy w chatach. Na rzecz odradzającej się Polski w 1914 r. wyposażył z własnych środków czternastu legionistów z Boguchwały i okolic w umundurowanie i uzbrojenie, a jego córka Maryla wyhaftowała dla nich sztandar. Także z jego inicjatywy, projektu i finansowego wsparcia powstał w Boguchwale w 1910 pomnik 500. rocznicy bitwy pod Grunwaldem. Pomnik Grunwaldzki w Budziwoju jest również jego projektu.
Był także działaczem ludowym, od 1908 członkiem Polskiego Stronnictwa Ludowego. W latach 1911–1913 był członkiem Rady Naczelnej PSL. Z ramienia PSL został wybrany w 1911 posłem XII kadencji do austriackiej Rady Państwa i sejmu wiedeńskiego okręgu Kolbuszowa – Rzeszów – Głogów. Współpracował z Wincentym Witosem, popierał reformę rolną. W parlamencie wiedeńskim brał udział głównie w pracach komisji budżetowej i wodnej. Były one dla niego okazją do planowania przedsięwzięć gospodarczych na skalę europejską. Był gorącym rzecznikiem budowy całej sieci połączeń wodnych od Dunaju poprzez Wełtawę, Wisłę, Odrę i Łabę po Morze Północne i Bałtyk i kanału galicyjskiego Wisła – Dniestr.
W latach I wojny światowej działał w stowarzyszeniach charytatywnych na rzecz rannych Polaków. W 1914 wszedł w skład Naczelnego Komitetu Narodowego, współpracując z Władysławem Sikorskim. Został w krajowych władzach naczelnych NKN szefem komisji aprowizacyjnej.
Po wojnie opracował i opublikował program odbudowy gospodarczej kraju: Co pierwszy Sejm Rzeczypospolitej Polskiej załatwić powinien?, Zarys naszego programu ekonomicznego. Był działaczem krakowskiego ośrodka PSL-Piast i należał obok Jana Dąbskiego i Rogera Battaglii do głównych współpracowników „Gońca Krakowskiego” w krótkim okresie, gdy pismo służyło za organ tej partii (od 10 listopada 1920 do 11 grudnia 1921). W 1922 kandydował do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, jednak nie doczekał wyborów, zmarł nagle na serce na dworcu kolejowym w Nowym Sączu w dniu 11 listopada 1922 r. Jego zwłoki zostały złożone w krypcie kaplicy grobowej na cmentarzu w Boguchwale.
Postać Klaudiusza Angermana tak scharakteryzował w swoich wspomnieniach Wincenty Witos: „Inżynier Klaudiusz Angerman mówił zawsze sucho i spokojnie, posługując się cyframi i datami (...). Był człowiekiem o niezwykłej prawości charakteru i stałości poglądów. Odznaczał się też dużą pracowitością i rzadką jak na jego stosunki ofiarnością."Wincenty Witos, Moje wspomnienia
thumb|240px|Tablica Klaudiusza Angermana na kaplicy grobowej w Boguchwale Publikacje Pas naftowy w Potoku, Lwów 1998 Ogólna geologia naftowa (1901) Zarys powstania kontynentów (1903) Das Naphthavorkommen von Borysław in seinen Beziehungen zum geologisch-tektonischen Bau des Gebiets (Wiedeń, 1904) Pas bóbrzecki w Karpatach Wschodnich ze stanowiska geologiczno-tektonicznego Zarys naszego programu ekonomicznego (1905) Upośledzenie Galicji przy obsadach funkcjonariuszów państwowych (1908) W obronie dróg wodnych Galicji (1910) Sprawa kanałowa (1911) Studium na temat rentowności galicyjskiej drogi wodnej (1912) Studie über die Rentabilität der galizischen Wasserstrasse, Wien 1912 Austriackie zaniedbania (1913) Dokąd dalej? Ekonomiczne zacofanie Austrii (1914) Podstawy Środkowoeuropejskiego Związku Gospodarczego (1915) Przez wojnę do pokoju (1915) Ukształtowanie się związku gospodarczego Państw Centralnych po ukończeniu wojny (1916) nakładem Centralnego Biura Wydawnictw NKN W sprawie dróg wodnych dla Polski (1916) nakładem Centralnego Biura Wydawnictw NKN Co pierwszy Sejm Rzeczypospolitej Polskiej załatwić powinien? Zarys naszego programu ekonomicznego (1920)
Zobacz też Borysławsko-Drohobyckie Zagłębie Naftowe
Przypisy
Bibliografia
Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,
Linki zewnętrzne http://www.nowiny24.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20060224/WEEKEND/60223005 http://www.epodkarpacie.com/index.php?page=guide&main_guide_id=60&usection_id=278 Publikacje Klaudiusza Angermana w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Technicznego w Wiedniu Kategoria:Członkowie Naczelnego Komitetu Narodowego Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Pochowani w Boguchwale Kategoria:Politycy Polskiego Stronnictwa Ludowego (1895–1913) Kategoria:Polscy inżynierowie budownictwa Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Polscy przedsiębiorcy naftowi Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu XII kadencji Kategoria:Urodzeni w 1861 Kategoria:Zmarli w 1922