Zygmunt Guldenstern, właśc. Sigismund Gyllenstierna (ur. 1598 w Kalmarze, zm. 1666 w Gdańsku) – polski magnat pochodzenia szwedzkiego, kasztelan gdański, zarządca ekonomii malborskiej, starosta sztumski, przedstawiciel dyplomatyczny Rzeczypospolitej w Królestwie Danii w 1657 rokuRocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 57..
Jako senator wziął udział w sejmie 1664/1665 rokuLeszek Andrzej Wierzbicki, Senatorowie koronni na sejmach Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, s. 71.. Życiorys Urodził się jako syn Johana Nilssona z magnackiej gałęzi rodu Gyllenstierna av Lundholmen, szwedzkiego admirała, który opowiedział się za Zygmuntem III przeciw Karolowi sudermańskiemu i wyemigrował do Polski. Na emigracji rodzina zaczęła używać nazwiska w niemieckim brzmieniu „Guldenstern”.
Zygmunt ukończył luterańskie Gimnazjum Akademickie w Toruniu, w 1615 wyjechał na studia do Rostockuzob. wpis w Portalu Immatrykulacji Uniwersytetu w Rostocku, Strasburga i Lejdy. Opanował kilka języków. W latach dwudziestych był dworzaninem Zygmunta III, a później objął funkcję królewskiego łożniczego.
W 1633 na sejmie koronacyjnym Władysława IV otrzymał indygenat. 1635 król powierzył mu kierowanie, wraz z Gerardem Denhoffem, odnowioną Komisją Okrętów Królewskich.
Dzięki małżeństwu z Anną Czemówną, córką kasztelana chełmińskiego Fabiana Czemy i jedyną dziedziczką rodu, przejął dobra Czemów w Prusach Królewskich i starostwo sztumskie.
W 1636 w imieniu króla Władysława, wraz z wojewodą wileńskim Krzysztofem Radziwiłłem i starostą libiszowskim Andrzejem Rejem, prowadził uroczystości pogrzebowe królewny Anny Wazówny, przenoszonej z Brodnicy do Kościoła NMP w Toruniu. W 1645, także w Toruniu, przewodniczył polskim luteranom podczas Colloquium charitativum.
W 1648 roku był elektorem Jana II Kazimierza Wazy z województwa malborskiegoSvffragia Woiewodztw, y Ziem Koronnych, y Wielk. Xięstwa Litewskiego. Zgodnie na Naiaśnieyszego Iana Kazimierza Obranego Krola Polskiego [...]. Dane, między Warszawą, a Wolą, Dnia 17. Listopada, Roku 1648, [b.n.s]..
W okresie najazdu szwedzkiego na Polskę odrzucił propozycję przejścia na stronę Karola Gustawa. Na przełomie lutego i marca 1656 dowodził nieudaną obroną zamku w Malborku przed wojskami szwedzkimi. 18 października 1656 został przez króla Jana Kazimierza wynagrodzony kasztelanią gdańską. Stał się w ten sposób ostatnim protestanckim senatorem I Rzeczypospolitej.
W czasie rokowań poprzedzających zawarcie pokoju oliwskiego w 1660 bezskutecznie domagał się zwrotu rodowych dóbr w Szwecji.
Po śmierci spoczął w kościele Mariackim w Gdańsku, gdzie ok. 1651 urządził kaplicę rodową, w której pochowano także jego ojca i inne osoby z kręgu szwedzkich emigrantów.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Gimnazjum Akademickiego w Toruniu Kategoria:Ekonomowie malborscy Kategoria:Elektorzy Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo malborskie) Kategoria:Kasztelanowie gdańscy Kategoria:Ludzie urodzeni w Kalmarze Kategoria:Pochowani w bazylice Mariackiej w Gdańsku Kategoria:Polscy indygeni pochodzenia szwedzkiego Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski w Danii (I Rzeczpospolita) Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1664/1665 Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Szlachta luterańska w Polsce (I Rzeczpospolita) Kategoria:Starostowie sztumscy Kategoria:Szwedzi w I Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy colloquium charitativum w Toruniu 1645 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-szwedzkiej 1655–1660 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1598 Kategoria:Zmarli w 1666