200px|lewo|mały|Metropolita Pitirim z Raisą Gorbaczową Pitirim, imię świeckie Konstantin Nieczajew (ur. 8 stycznia 1926 w Miczurińsku, zm. 4 listopada 2003) – rosyjski biskup prawosławny.
Życiorys Po ukończeniu szkoły średniej studiował w instytucie inżynierów transportu w Moskwie. W 1947 rozpoczął naukę w instytucie prawosławnym w tym samym mieście (przekształconym następnie w zespół seminarium duchownego i Moskiewskiej Akademii Duchownej), uzyskując w 1951 dyplom Moskiewskiej Akademii Duchownej. Został stypendystą profesorskim na tejże uczelni i podjął pracę wykładowcy historii zachodnich wyznań chrześcijańskich. 15 lutego 1952 został wyświęcony na diakona, zaś w 1953 uzyskał tytuł naukowy docenta. 4 grudnia 1954 wyświęcony na kapłana. 13 kwietnia 1959 złożył wieczyste śluby zakonne w Ławrze Troicko-Siergijewskiej. 8 października tego samego roku został podniesiony do godności archimandryty i wyznaczony na inspektora Moskiewskiej Akademii Duchownej oraz moskiewskiego seminarium Biogram w serwisie Patriarchatu Moskiewskiego.
22 maja 1963 miała miejsce jego chirotonia na biskupa wołokołamskiego, wikariusza eparchii moskiewskiej. Został również wyznaczony na kierownika wydziału wydawniczego Patriarchatu Moskiewskiego. W latach 1964–1965 pełnił obowiązki locum tenens eparchii smoleńskiej. Od 1971 nosił tytuł arcybiskupa, zaś od 30 grudnia 1986 – metropolity wołokołamskiego i juriewskiego. Od 1989 rezydował w ponownie otwartym monasterze św. Józefa WołokołamskiegoМитрополит Волоколамский и Юрьевский Питирим. Służył natomiast regularnie od 1972 r. do śmierci w cerkwi Odnowienia Świątyni Zmartwychwstania Pańskiego w Jerozolimie w moskiewskim rejonie Priesnienskim.
Autor publikacji książkowych i artykułów z dziedziny teologii, wieloletni wykładowca historii zachodniego chrześcijaństwa oraz Nowego Testamentu w Moskiewskiej Akademii Duchownej, konsultant filmów dokumentalnych poświęconych historii i sztuce Cerkwi prawosławnejA. Matreńczyk, Prawosławie na świecie, Przegląd Prawosławny, nr 12 (222), grudzień 2003, , ss.39–40. W relacjach z władzami radzieckimi wykazywał skrajnie konformistyczną postawę, co sprawiało, iż nie cieszył się szacunkiem wśród wiernych i duchowieństwa.
17 marca 1989 został wybrany na deputowanego ZSRR.
W grudniu 1994, w związku z reorganizacją wydziału wydawniczego, został zwolniony z funkcji jego przewodniczącego. Zmarł w listopadzie 2003.
Według dokumentów pochodzących z Archiwum Mitrochina Pitirim (Nieczajew) był zarejestrowany jako agent KGB o pseudonimie ABBAT.
Upamiętnienie W monasterze św. Józefa Wołokołamskiego zachowana została cela metropolity Pitirima oraz jego gabinet. Niektóre przedmioty należące do duchownego eksponowane są na poświęconej mu wystawie w muzeum krajoznawczym w Wołokołamsku.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Zmarli w 2003 Kategoria:Rosyjscy biskupi prawosławni Kategoria:Eparchia moskiewska Kategoria:Zakonnicy Ławry Troicko-Siergijewskiej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Daniłowskim w Moskwie