Jasenovac – chorwacki faszystowski obóz koncentracyjny, założony przez faszystowskich ustaszów w sierpniu 1941 w Jasonovacu w ówczesnym Niepodległym Państwie Chorwackim. Był największym z obozów koncentracyjnych powstałych w tym kraju w czasie II wojny światowej.
Budowa składającego się z pięciu podobozów rozproszonego na obszarze prawie 240 km² kompleksu obozowego Jasenovac trwała od sierpnia 1941 do lutego 1942. Dwa najstarsze podobozy Krapje i Bročica zostały zlikwidowane w listopadzie 1941. Jeden z największych obozów koncentracyjnych w Europie, określany mianem „Auschwitz Bałkanów” i „jugosłowiańskiego Auschwitz”.
Trzy nowo wybudowane podobozy działały do końca wojny: Ciglana (Jasenovac III) Kozara (Jasenovac IV) Stara Gradiška – obóz kobiecy (Jasenovac V)
W skład kompleksu obozowego wchodziły także rozległe tereny na drugim brzegu rzeki Sawy w okolicach miejscowości Donja Gradina i obóz dla dzieci Sisak, w którym zginęło ich prawdopodobnie między 1100 a 1700. Od 10 maja 1942 roku komendantem był Miroslav Filipović-Majstorović, franciszkanin usunięty z zakonu w lipcu 1942, lecz nie ekskomunikowany z Kościoła katolickiegoKatolička crkva i Nezavisna Država Hrvatska 1941-1945 by Jure Krišto, Zagreb: 1998, s. 223.Michael Phayer; The Catholic Church and the Holocaust: 1930-1965; Indiana University Press; 2000; s. 237.. Powszechnie nazywany był bratem szatanem. Mordował ludzi gołymi rękami. Całkowita liczba ofiar – według różnych źródeł – waha się od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy. Natomiast nie ulega wątpliwości fakt, że ogromną większość pomordowanych stanowili Serbowie. W obozie Jasenovac więzieni i zabijani byli również Żydzi, Romowie oraz niektórzy należący do ruchu oporu Chorwaci podaje, że liczba pomordowanych zawiera się w przedziale od 300 do 700 tysięcy.Dokument instytutu Jad Waszem twierdzi na przykład, że w Jasenovac zginąć mogło nawet 600 000 osób, w tym większość Serbów i ok. 25 000 Żydów. Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie podaje natomiast następujące statystyki ofiar: od 45 000 do 52 000 Serbów, od 8000 do 20 000 Żydów, od 8000 do 15 000 Romów, i od 5000 do 12 000 Chorwatów i Muzułmanów..
Dla oszczędzania kul podrzynano więźniom gardła – w zawodach urządzonych w obozie 28 sierpnia 1942 zwyciężył były franciszkanin Petar Brzica, późniejszy członek organizacji Križari (Krzyżowcy), który specjalnym nożem nazywanym serbosiek w ciągu jednej doby poderżnął gardło co najmniej 670 (sam twierdził, że 1360) nowo przybyłym więźniomThe Glass Half Full by Alan Greenhalgh , s. 68..
Zobacz też Ludobójstwo Serbów w Niepodległym Państwie Chorwackim
Przypisy
Linki zewnętrzne
Strona pamięci ofiar obozu w Jasenovac
Kategoria:Obozy koncentracyjne Kategoria:Zbrodnie ustaszy Kategoria:Żupania sisacko-moslawińska