Wybory parlamentarne we Włoszech w 1994 roku odbyły się 27 i 28 marca 1994. W ich wyniku wybrano członków Izby Deputowanych i Senatu XII kadencji. Były to wybory przedterminowe, przeprowadzone dwa lata po wyborach do parlamentu XI kadencji.
Tło wyborów Potrzeba kolejnych wyborów wynikała z kryzysu politycznego, który dotknął włoską scenę polityczną. Seria ujawnianych afer korupcyjnych (tzw. Tangentopoli) z udziałem przedstawicieli tradycyjnych ugrupowań doprowadziła do poważnych przekształceń w dotychczasowym układzie partyjnym. Spośród współrządzących od 1980 ugrupowań koalicji Pentapartito rozwiązaniu uległy Chrześcijańska Demokracja i Partia Liberalna, pozostałe zaś (w tym Włoska Partia Socjalistyczna) marginalizacji. Spośród partii nierządzących zmiany jeszcze przed poprzednimi wyborami dotknęły Partię Komunistyczną, w trakcie XI kadencji doszło nadto do przekształceń we Włoskim Ruchu Społecznym. Na bazie dotychczasowych formacji powstawały nowe partie polityczne, skupiające zarówno dotychczasowych działaczy politycznych, jak i przyciągające nowe osobowości. Wśród tych ostatnich znalazł się mediowy magnat Silvio Berlusconi, który jesienią 1993 powołał Forza Italia (do której wstąpiło wielu chadeków, socjalistów i liberałów).
Uchwalona w trakcie XI kadencji parlamentu nowa ordynacja wyborcza do obu izb przewidywała po raz pierwszy wybory mieszane. W okręgach jednomandatowych wybierano 475 posłów i 232 senatorów. 155 członków Izby Deputowanych i 83 członków Senatu zostało wyłonionych proporcjonalnie. Przed wyborami główne siły polityczne zorganizowały się w bloki wyborcze, wystawiając wspólne listy w wyborach senackich oraz w wyborach większościowych do niższej izby parlamentu.
Centroprawica skupiła się wokół Silvia Berlusconiego i jego Forza Italia, z którą ścisłą współpracę nawiązało Centrum Chrześcijańsko-Demokratyczne (powstałe z chadecji), a także dwie nowe małe partie Unia na rzecz Centrum i Biegun Liberalno-Demokratyczny. W południowych regionach koalicja wspólnie z Sojuszem Narodowym wystartowała jako Biegun Dobrego Rządu, w północnych okręgach wyborczych razem z Ligą Północną tworzyła listy wyborcze Bieguna Wolności (Sojusz Narodowy w tych regionach startował oddzielnie). W części regionów listy centroprawicy wspierane były też przez środowisko radykałów skupione wokół Marca Pannelli.
Drugi blok powstał wokół obu ugrupowań postkomunistycznych. Sojusz Postępowców, zawiązany przez Achille Occhetto, tworzyły wywodzące się z PCI Demokratyczna Partia Lewicy i Odrodzenie Komunistyczne, zmarginalizowana Włoska Partia Socjalistyczna, antykorupcyjny Ruch na rzecz Demokracji – Sieć, Federacja Zielonych, Sojusz Demokratyczny (utworzony w 1993 przez dawnych republikanów i komunistów), Społeczni Chrześcijanie (utworzona w 1993 przez dawnych chadeków).
Trzeci sojusz wyborczy pod nazwą Pakt dla Włoch zawiązały największa z powstałych po rozwiązaniu chadecji formacja, tj. Włoska Partia Ludowa, a także ugrupowanie Pakt Segniego, zorganizowany przez Mariotta Segniego i kilka centrowych ugrupowań (w tym PRI).
W wyborach zwycięstwo odniosła centroprawica, jednak gabinet Silvia Berlusconiego wkrótce upadł przez wycofanie się z niego Ligi Północnej. Niemożność stworzenia większości rządowej doprowadziła do kolejnych przedterminowych wyborów w 1996.
Wyniki Wybory do Izby Deputowanych XII kadencji Kwota proporcjonalna Lista wyborcza Głosy % Miejsca Forza Italia-CCD8 136 13521,0130 Demokratyczna Partia Lewicy7 881 64620,3638 Sojusz Narodowy5 214 13313,4723 Włoska Partia Ludowa4 287 17211,0729 Liga Północna3 235 2488,3611 Odrodzenie Komunistyczne2 353 9466,0511 Pakt Segniego1 811 8144,6813 Lista Pannelli1 359 2833,51– Federacja Zielonych1 047 2682,70– Włoska Partia Socjalistyczna849 4292,19– Ruch na rzecz Demokracji – Sieć719 8411,86– Sojusz Demokratyczny456 1141,18– SVP231 8420,60– Socjaldemokracja na rzecz Wolności179 4950,46– Pozostałe953 6772,5– Razem38 717 043100155
Okręgi jednomandatowe Lista wyborcza Głosy % Miejsca Sojusz Postępowców12 632 68032,81164 Biegun Wolności8 767 72022,77164 Pakt dla Włoch6 019 03815,634 Biegun Dobrego Rządu5 732 89014,89129 Sojusz Narodowy2 566 8486,668 Forza Italia-CCD679 1541,761 Lista Pannelli432 6661,12– SVP188 0170,493 Socjaldemokracja na rzecz Wolności147 4930,38– Pozostałe1 337 6523,49– Razem38 504 158100475
Senat XII kadencji Lista wyborcza Głosy % Jednomandatowe Proporcjonalne Razem Sojusz Postępowców10 881 32032,909626122 Biegun Wolności6 570 46819,8774882 Pakt dla Włoch5 526 09016,6932831 Biegun Dobrego Rządu4 544 57313,74541064 Sojusz Narodowy2 077 9346,28–88 Lista Pannelli-Reformatorzy767 7652,32–11 Partia Emerytów250 6370,76––– Liga Lombardzka Alpejska246 0460,74–11 SVP217 1370,663–3 Liga Autonomii Wenecji165 3700,50––– Forza Italia-CCD149 9650,45–11 Pozostałe1 684 2445,092–2 Razem33 081 54910023283315
Podział miejsc pomiędzy partie Lista Izba Deputowanych Senat Forza Italia10734 Sojusz Narodowy10948 Liga Północna11760 Centrum Chrześcijańsko-Demokratyczne2712 Lista Pannelli62 Listy centroprawicy łącznie366156 Demokratyczna Partia Lewicy10975 Odrodzenie Komunistyczne3918 Federacja Zielonych117 Włoska Partia Socjalistyczna146 Ruch na rzecz Demokracji – Sieć66 Sojusz Demokratyczny1810 Społeczni Chrześcijanie5– Niezależni11– Sojusz Postępowców łącznie213122 Włoska Partia Ludowa3331 Pakt Segniego13– Pakt dla Włoch łącznie4631 SVP33 Na rzecz Valléé d’Aoste11 Liga Akcji Południowej1– Liga Lombardzka Alpejska–1 Grupa Magrisa–1 Razem630315
Bibliografia
Kategoria:1994 we Włoszech 1994 Włochy