Ripogonaceae – monotypowa rodzina roślin jednoliściennych z jednym rodzajem Ripogonum J.R.Forst. & G.Forst. Charact. Gen. 49. 1 Mar 1776 (synonim: Rhipogonum J.R.Forst. & G.Forst.). Do rodzaju należy 6 gatunków występujących na wschodnim wybrzeżu Australii, na Nowej Gwinei oraz na Nowej Zelandii.
Pędy tych roślin wykorzystywane bywają do wyplatania koszyków i w budownictwie. Młode pędy spożywane są podobnie do szparagów.
Morfologia thumb|Owocujący Ripogonum scandens Pokrój Rośliny pnące o pędach drewniejących, wyrastających z tęgiego, poziomo rosnącego kłącza, u nasady często bulwiasto zgrubiałych. Łodygi długie, kolczaste, bez wąsów czepnych, rozgałęzione w górnej części. Liście Naprzeciwległe, rzadziej skrętoległe, zwykle dwurzędowe. W dolnej części pędów łuskowate i pochwiaste, w górnej części pędów (sięgającej miejsc nasłonecznionych) bez pochew, ogonkowe, z płaską, całobrzegą blaszką liściową zakończoną zwykle wylistkiem. Liście z trzema silnymi wiązkami równoległymi i siateczkowatą nerwacją między nimi. Kwiaty Drobne, siedzące lub szypułkowe, wsparte przysadkami, zebrane w wiechowate, groniaste lub kłosokształtne kwiatostany wyrastające na szczytach pędów i w kątach liści. Kwiaty są obupłciowe i promieniste. Okwiat tworzony jest przez 6 listków w dwóch okółkach. Pręcików jest 6, mają wolne nitki i zielonawe pylniki otwierające się podłużnymi pęknięciami. Zalążnia jest górna, trójkomorowa, zwieńczona jest pojedynczym, siedzącym znamieniem. Owoce Jagoda.
Systematyka i pochodzenie Skamieniałości Ripogonum znane są z miocenu z Nowej Zelandii, a z eocenu (sprzed 52–56 milionów lat) z Tasmanii, Nowej Zelandii, i Patagonii.
Pozycja systematyczna i relacje filogenetyczne w obrębie liliowców według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) Grupa siostrzana dla Philesiaceae w obrębie liliowców w kladzie jednoliściennych.
Podział systematyczny rodzaj: Ripogonum J.R.Forst. & G.Forst. (gatunek typowy: R. scandens J. R. et J. G. A. Forster) Ripogonum album R.Br.: Australia i Nowa Gwinea Ripogonum brevifolium Conran & Cliff.: Australia Ripogonum dicolor F.Muell.: Australia Ripogonum elseyanum F.Muell.: Australia Ripogonum fawcettianum F.Muell. ex Benth.: Australia Ripogonum scandens J.R. & G.Forst.: Nowa Zelandia
Przypisy
Kategoria:Liliowce (rośliny)