thumb|250px|Dąb Sobieskiego w Łężczoku Drzewa Sobieskiego – drzewa powiązane legendami z Janem III Sobieskim i jego marszem na odsiecz wiedeńską. Tradycja drzew Sobieskiego znana jest na Górnym Śląsku i jest kulturowym ewenementem na skalę kraju, bowiem w żadnym innym regionie Polski nie wiąże się pochodzenia tak wielu drzew z jednym wydarzeniem historycznym.
Historię drzew Sobieskiego zapoczątkował najprawdopodobniej sam król, który w dniu 23 sierpnia 1683 roku zasadził dwie lipy przed klasztorem Franciszkanów w Gliwicach. Na podstawie tego wydarzenia wyrosła na Górnym Śląsku tradycja drzew Sobieskiego. W wielu śląskich miejscowościach, głównie w pobliżu trasy przemarszu wojsk Sobieskiego, od Lublińca po Racibórz rośnie, bądź rosło wiele drzew wiązanych z królem różnymi podaniami. Pochodzenie wielu drzew przypisuje się tradycji upamiętniania zwycięstwa pod Wiedniem sadzeniem nowych drzew. Inne podania wiążą drzewa z samym przemarszem wojsk, opowiadając o tym iż zostały one zasadzone przez samego Sobieskiego, lub o postoju który urządził sobie król pod danym drzewem. Legendy o drzewach Sobieskiego znalazły swoje odzwierciedlenie w twórczości literackiej i poezji, m.in. w opowiadaniu historycznym "Król Sobieski na Śląsku w kościołach w drodze pod Wiedeń" autorstwa Marcina Kopca, czy w wierszu Juliusza Ligonia "Lipy Sobieskiego w Gliwicach".
Najbardziej znanymi drzewami Sobieskiego były lipy przed klasztorem Franciszkanów w Gliwicach. Były to dwie lipy, które według bardzo prawdopodobnej wersji zasadził sam Sobieski podczas marszu na Wiedeń (istnieje również mniej prawdopodobna wersja mówiąca o 14 lipach zasadzonych przez Sobieskiego). Do dziś nie przetrwało żadne z tych drzew, choć obydwa istniały jeszcze na początku lat 30. XX wieku. Powstanie tradycji znamiennie opisuje Andrzej Czudek w felietonie "Drzewa Sobieskiego na Śląsku" opublikowanym w 1933 roku w czasopiśmie "Zaranie Śląskie":
Inne znane drzewa kojarzone z Janem III Sobieskim: Buk Sobieskiego w Świerklanach, Dąb Sobieskiego w Łężczoku, Dąb Sobieskiego w Ustroniu, Lipy Sobieskiego w Koszęcinie, Lipa w Stanicy, Dąb Sobieskiego w Bieruniu, Dąb w Kończycach Wielkich, Lipa Sobieskiego w gminie Żarnowiec, siedem lip na wzgórzu Lipki w Brzeziu. Dąb Sobieskiego w Mołodyczu. Sosna Sobieskiego w Żołyni.
Do drzew Sobieskiego zaliczane są również nieistniejące już: trzy dęby z Załęża, Dąb Sobieskiego w Wesołej, Dąb Sobieskiego w Makoszowach, Dąb Sobieskiego w Wilczy, Sosny Sobieskiego w Zalesicach, Buk Turecki w Jastrzębiu-Zdroju, Lipa Sobieskiego w Harbutowicach. Trzy Lipy Sobieskiego w Bielsku-Białej w dzielnicy Stare Bielsko. Do dzisiaj nazwa tego wzgórza pozostała: "Trzy lipki".
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Jan III Sobieski Kategoria:Słynne drzewa Kategoria:Górny Śląsk