Henry David Thoreau (ur. 12 lipca 1817 w Concord, zm. 6 maja 1862 tamże) – amerykański pisarz, poeta i filozof transcendentalista.
Życiorys Thoreau, syn wytwórcy ołówków Johna, potomka francuskich imigrantów, i Cynthii z d. Dunbar, urodził się i spędził prawie całe życie w miasteczku Concord w stanie Massachusetts.
W 1837 roku ukończył studia na Uniwersytecie Harvarda i został nauczycielem w szkole miejskiej w Concord. Wkrótce zaprzyjaźnił się z Ralphem Waldo Emersonem. Był jednym z ważniejszych członków działającego w latach 1836–1843 Klubu Transcendentalistów. W latach 1840–1844 Thoreau wraz z R.W. Emersonem, Th. Parkerem i Margaret Fuller wydawał The Dial – oficjalny organ Klubu, w którym zadebiutował jako poeta i eseista.
Był przedstawicielem anarchoprymitywizmu. Popierał obywatelskie nieposłuszeństwo jako formę walki z władzą i poszanowanie środowiska naturalnego (był fleksitarianinem). Był również zagorzałym abolicjonistą sprzeciwiającym się niewolnictwu i legalizującemu je prawu Stanów Zjednoczonych.
W 1845 roku przeniósł się do zbudowanej przez siebie chaty nad stawem Walden, położonym w lasach concordzkich. W trakcie dwuletniej samotności napisał swoje najsłynniejsze dzieło Walden, które stało się wzorem dla brytyjskich działaczy, późniejszych założycieli Partii Pracy.
Zmarł na gruźlicę. Nie założył rodziny.
Dzieła 1849: Tydzień nad rzekami Concord i Merrimack (A Week on the Concord and Merrimack Rivers) 1849: O obywatelskim nieposłuszeństwie (On the Duty of Civil Disobedience) – esej 1854: Niewolnictwo w Massachusetts (Slavery in Massachusetts) 1854: Walden, czyli życie w lesie (Walden, or Life in the Woods) – powieść-pamiętnik, a zarazem zbiór esejów 1860: Obrona Kapitana Johna Browna (A Plea for Captain John Brown) 1863: Wycieczki (Excursions) 1863: Życie bez zasad (Life without Principle) – esej 1864: Lasy Maine (The Maine Woods) 1865: Przylądek Cod (Cape Cod) – pamiętnik z podróży 1881: Wczesna wiosna w Massachusetts (Early Spring in Massachusetts) 1884: Lato (Summer) 1882: Zima (Winter) 1892: Jesień (Autumn) 1894: Różności (Miscellanies) 1906: Dziennik Henry'ego Davida Thoreau (The Journal of Henry David Thoreau)
Twórczość Thoreau w przekładzie na język polski zaczęła się ukazywać dopiero w drugiej połowie XX wieku. Propagatorką, popularyzatorką i pierwszą tłumaczką Thoreau jest Halina Cieplińska. Opublikowano:
* Życie bez zasad - przeł. Halina Cieplińska (Twórczość nr 9, 1973) Walden – przeł. Halina Cieplińska (Czytelnik 1983 fragmenty w „Życie bez zasad”; całość: PIW 1991; Rebis 1999; Bibl. Gazety Wyborczej 2005; Rebis 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024) Obywatelskie nieposłuszeństwo – przeł. Halina Cieplińska (Twórczość nr 4 r. 1981; Czytelnik 1983 w „Życie bez zasad”; Rebis 2006) Życie bez zasad i inne eseje – przeł. Halina Cieplińska (Czytelnik 1983; Rebis 2011) Sztuka chodzenia (Miniatura 2001)
Zobacz też transcendentalizm
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy abolicjoniści Kategoria:Amerykańscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Amerykańscy eseiści Kategoria:Amerykańscy filozofowie XIX wieku Kategoria:Amerykańscy poeci XIX wieku Kategoria:Eseiści anglojęzyczni Kategoria:Amerykańscy eseiści XIX wieku Kategoria:Filozofowie nowożytni Kategoria:Pisarze polityczni Kategoria:Poeci anglojęzyczni Kategoria:Transcendentaliści Kategoria:Urodzeni w 1817 Kategoria:Zmarli w 1862 Kategoria:Ludzie urodzeni w Concord (Massachusetts)