Asteliowate (Asteliaceae) – rodzina roślin jednoliściennych z rzędu szparagowców (Asparagales). Tradycyjnie wyróżniano w obrębie tej rodziny 4 rodzaje z 36 gatunkami. W 2009 roku, na podstawie powiązań filogenetycznych wskazano celowość włączenia wszystkich drobnych rodzajów w obręb jednego – astelia (Astelia Banks & Sol. ex R. Br. 1810). Rośliny te występują na Maskarenach, w południowo-wschodniej Australii, w Nowej Zelandii i innych wyspach Pacyfiku, w tym na Hawajach (jedyne 4 gatunki rosnące na półkuli północnej). Poza tym na południowym krańcu Ameryki Południowej i na Falklandach. Rośliny te spotykane są na różnych siedliskach; na torfowiskach, w lasach oraz na terenach skalistych. thumb|250px|Collospermum hastatum
Morfologia Pokrój Kłączowe byliny z krótką łodygą. Liście Równowąskie lub lancetowate, ułożone spiralnie, zwykle gęste. Za młodu często srebrzyście owłosione, u nasady z pochwą. Kwiaty Promieniste, jedno- lub obupłciowe zebrane w szczytowe kwiatostany. Okwiat składa się z dwóch okółków liczących od 3 do 7 listków, wolnych lub połączonych u nasady. Pręcików jest 6. Słupek górny z krótką szyjką, z miodnikami, złożony z 3 owocolistków, trój- lub jednokomorowy. W komorach znajduje się po kilka anatropowych zalążków. Owoce Jagoda lub torebka. Nasiona są czarne, z prostym lub lekko zgiętym zarodkiem otoczonym bielmem z olejem i białkiem aleuronowym.
Systematyka Pozycja i podział rodziny według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) Jeden z kladów w rzędzie szparagowców Asparagales w obrębie jednoliściennych. Pozycję filogenetyczną rodziny w obrębie rzędu przedstawia poniższy kladogram.
Podział W tradycyjnych ujęciach w obrębie rodzaju wyróżniano 4 rodzaje: Astelia Banks & Sol. ex R.Br. Collospermum Skottsb. Milligania Hook.f. Neoastelia J.B.Williams
W 2009 w wyniku analizy powiązań filogenetycznych w obrębie tej rodziny ustalono, że wszystkie wyróżniane dotąd rodzaje zagnieżdżone są w obrębie kladu Astelia i w najnowszych ujęciach przyjmuje się, że rodzina jest taksonem monotypowym z jednym rodzajem – astelia (Astelia)Birch, J.L., Keeley, S.C., & Morden, C.W. 2009. Phylogenetic relationships in the Asteliaceae with an emphasis on the genus Astelia. P. 167, in Botany and Mycology 2009. Snowbird, Utah July 25-29.. W bazie Plants of the Worlds utrzymywany jest jednak podział na trzy rodzaje z odrębnymi Milligania Hook.f. i Neoastelia J.B.Williams
Wykaz gatunków zaliczanych tradycyjnie do rodzaju Astelia Astelia alpina R.Br. Astelia argyrocoma A.Heller ex Skottsb. Astelia australiana (J.H.Willis) L.B.Moore Astelia banksii A.Cunn. Astelia chathamica (Skottsb.) L.B.Moore Astelia fragrans Colenso Astelia graminea L.B.Moore Astelia grandis Hook.f. ex Kirk Astelia hemichrysa (Lam.) Kunth Astelia linearis Hook.f. Astelia menziesiana Sm. Astelia nadeaudii Drake Astelia neocaledonica Schltr. Astelia nervosa Banks & Sol. ex Hook.f. Astelia nivicola Cockayne ex Cheeseman Astelia papuana Skottsb. Astelia petriei Cockayne Astelia psychrocharis F.Muell. Astelia pumila (J.R.Forst.) Gaudich. Astelia rapensis Skottsb. Astelia skottsbergii L.B.Moore Astelia solandri A.Cunn. Astelia subulata (Hook.f.) Cheeseman Astelia tovii F.Br. Astelia trinervia Kirk Astelia waialealae Wawra
Wykaz gatunków zaliczanych tradycyjnie do rodzaju Colospermum Astelia hastata (Colenso) J.L. Birch, S.C. Keeley, & Morden Astelia microsperma (Colenso) J.L. Birch, S.C. Keeley, & Morden Astelia montana (Seem.) J.L. Birch, S.C. Keeley, & Morden Astelia samoense (Skottsb.) J.L. Birch, S.C. Keeley, & Morden Astelia spicata (Colenso) J.L. Birch, S.C. Keeley, & Morden
Wykaz gatunków zaliczanych tradycyjnie do rodzaju Milligania Astelia densiflora (Hook.f.) J.L. Birch, S.C. Keeley, & Morden Astelia johnstonii (F.Muell. ex Benth.) J.L. Birch, S.C. Keeley, & Morden Astelia lindoniana (Rodway ex W.M.Curtis) J.L. Birch, S.C. Keeley, & Morden Astelia longifolia (Hook.f.) J.L. Birch, S.C. Keeley, & Morden Astelia stylosa (F.Muell. ex Hook.f.) J.L. Birch, S.C. Keeley, & Morden
Wykaz gatunków zaliczanych tradycyjnie do rodzaju Neoastelia Astelia spectabilis (J.B.Williams) J.L. Birch, S.C. Keeley, & Morden
Przypisy
Kategoria:Szparagowce