Gąbin – miasto w Polsce w województwie mazowieckim, w południowej części powiatu płockiego, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gąbin. Miasto położone jest nad rzeką Nidą, niedaleko Wisły, w odległości około 100 km od Warszawy i Łodzi.
Krzyżują się tu drogi wojewódzkie z Płocka i Żychlina (574) oraz z Łącka i Sochaczewa (577). W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa płockiego.
Prawa miejskie uzyskał około 1322 roku, potwierdzone przez księcia Ziemowita V w 1437 roku, potwierdzone w 1462 i 1530 rokuStanisław Pazyra, Geneza i rozwój miast mazowieckich, Warszawa 1959, s. 112.. Był miastem królewskim Korony Królestwa PolskiegoAdolf Pawiński, Mazowsze, Warszawa 1895, s. 37. w starostwie gąbińskim w ziemi gostynińskiej województwa rawskiego w 1792 rokuKarol de Perthées, Mappa szczegulna woiewodztwa rawskiego, 1792..
Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto miało 4121 mieszkańców.
Historia mały|Barokowa, drewniana synagoga z 1710 roku. Zniszczona przez Niemców we wrześniu 1939 mały|Dom rodzinny Felicjana Sławoja-Składkowskiego
1215 – pierwsze wzmianki, 1322 – wymieniony jako miasto, 1437 – prawa miejskie potwierdzone przez księcia Siemowita V, XV–XVI w. – ośrodek sukienniczy, 1507 – pierwsze świadectwo istnienia osiedla żydowskiego w GąbinieMaurycy Horn, Najstarszy rejestr osiedli żydowskich w Polsce w 1507 r., w: Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego 1974, nr 3 (91), s. 15.. 1564 – w Gąbinie było 2100 mieszkańców i 354 domów, XVII w. – zniszczenie miasta w czasie wojen szwedzkich, 1793 – w zaborze pruskim, 1807 – w Księstwie Warszawskim, 1815 – w Królestwie Polskim, 1815–1845 – ośrodek administracji carskiej, później przeniesiony do Kutna, I połowa XIX w. – powstają zakłady włókiennicze, 1939 – znaczna część zabudowań Gąbina spłonęła w czasie bombardowania niemieckiego, 1939–1945 – wcielony do III Rzeszy, zagłada mniejszości żydowskiej (getto w Gąbinie), egzekucje, zniszczenie miasta, wprowadzenie nazistowskiej nazwy okupacyjnej przez administrację niemiecką ( 1943–1945), 1970 (10 lipca) – katastrofa samolotu Lim-2R z 32 PLRTiA z Sochaczewa w odległości 1 km na południowy zachód od miasta. W wyniku katastrofy śmierć poniósł ppor. pil. Adam Harabasz, 1974 – koło Gąbina postawiono najwyższy na świecie Maszt radiowy w Konstantynowie o wysokości 646 m, który zawalił się wskutek nieodpowiedniej eksploatacji i zerwania się lin pomocniczych podczas konserwacji w 1991 r.
Demografia Dane z 31.12.2017 roku Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostkaosób%osób%osób%populacja4 1271002 15852,31 96947,7gęstość zaludnienia [mieszk./km²] 147 77 70 Największą populację Gąbin odnotował w 1997 r. – według danych GUS 4348 mieszkańców.
thumb|690x480px|center|Piramida wieku mieszkańców Gąbina w 2014 roku
Media Prasa W Gąbinie wydawana jest gazeta o zasięgu lokalnym: kwartalnik Echo Gąbina
Gazety pochodzące z innych miast, posiadające gąbiński dodatek: Tygodnik Płocki Express Płocki Gazeta Lokalna
Internet Lokalny portal internetowy – terazgabin.pl. Na portalu umieszczane są informacje i relacje z wydarzeń mających miejsce na terenie miasta i gminy Gąbin.
Oświata i nauka Przedszkole im. Króla Maciusia I Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej Zespół Szkół im. Stanisława Staszica (liceum ogólnokształcące, technikum, branżowa szkoła I stopnia oraz liceum ogólnokształcące dla dorosłych)Strona internetowa ZS. Szkoła Muzyczna I stopnia
Turystyka mały|Park w Gąbinie – fontanna z zabytkowym ratuszem w tle mały|Zabytkowa kamienica przy ulicy Stary Rynek 6 Klasycystyczny ratusz zbudowany w 1824 r. na miejscu spalonego w 1808 r. XVIII-wiecznego. Charakteryzują go dwie niesymetryczne fasady. Obecnie w budynku znajduje się siedziba Urzędu Miasta i Gminy. Kamienice na Starym Rynku, w tym najstarsza z 1809 r., w której urodził się Felicjan Sławoj Składkowski (obecnie siedziba Muzeum Ziemi Gąbińskiej). Układ urbanistyczny, drewniana zabudowa. Grób Nieznanego Żołnierza. Kaplica grobowa rodziny Tarczyńskich. Zespół cmentarza ewangelickiego (w tym zabytkowe ogrodzenie i stróżówka). Cmentarz żydowski z XIX wieku. Kościół ewangelicki – pastorówka. Szkoła przy ul. Kościuszki 1. Poczta konna. Strażnica pożarna. Młyn parowy z lat 20. XX wieku. Granica miasta przylega do otuliny Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego.
Religia mały|Kościół 1000-lecia Chrztu Polski w Gąbinie Kościół rzymskokatolicki: parafia św. Mikołaja (kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa) Świadkowie Jehowy: zbór Gąbin (Sala Królestwa ul. Płocka 31A).
Ludzie związani z Gąbinem
Przypisy
Linki zewnętrzne
Historia Żydów w Gąbinie na portalu Wirtualny Sztetl
Kategoria:Miasta królewskie I Rzeczypospolitej (województwo rawskie) Kategoria:Miasta w województwie mazowieckim Kategoria:Starostwo gąbińskie Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XIV wieku