Wodynie – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Wodynie. Ma status sołectwa.
Wieś jest siedzibą gminy Wodynie a także rzymskokatolickiej parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Dawniej miasto, także wieś szlachecka, w drugiej połowie XVI wieku położona była w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiegoMazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.. Jako miasto Wodynie były lokowane trzy razyNajgrakowski, M. (2009). Miasta Polski do początku XXI wieku. Podstawowe informacje o datach założenia i likwidacji. Warszawa: PAN IGiPZKrzysztofik, R. (2007). Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.. Pierwsza lokacja w 1573Miasta polskie w tysiącleciu. Pod red. Stanisława Pazyry, Mateusza Siuchnickiego i zespołu. Zakład Narodowy im.Ossolińskich–Wydawnictwo, T. I, Wrocław 1965, 743 s.; T. II, Wrocław 1967, 7 03 s.Trzebiński Wojciech: Działalność urbanistyczna magnatów i szlachty w Polsce XVIII wieku. Warszawa 1962, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 178 s. (72, 113). została uchybiona. Następnie Wodynie były miastem w latach 1661-1674 i 1739–1834Kołodziejczyk Ryszard: Zamiana miast na osady w Królestwie Polskim. „Kwartalnik Historyczny”, R. LXVIII, 1961, nr 1, s. 191 – 200 (s. 214). W 1830 roku były najmniejszym miastem w Królestwie Polskim, licząc zaledwie 140 mieszkańcówRodecki FB 1830. Obraz jeograficzno-statystyczny Królestwa Polskiego. Drukarnia Antoniego Gałęzowskiego i Kompanii, Warsaw, cztery lata później zostały zdegradowane do rzędu wsiSpórna, T., Krzysztofik, R. and Dymitrow, M. (2015). Degraded and restituted towns in numbers, In: Krzysztofik, R. and Dymitrow, M. (Eds.), Degraded and restituted towns in Poland: Origins, development, problems, Gothenburg: University of Gothenburg, pp. 367–422 (s. 384)KRSW nr 21, k. 73 (w AGAD). W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.
+Integralne części wsi Wodynie SIMC Nazwa Rodzaj 0694965 Kurpierz część wsi0694971 Strójnik część wsi Wodynie położone są przy drodze wojewódzkiej nr 803 Siedlce - Stoczek Łukowski.
W Wodyniach funkcjonuje jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, założona w 1917 roku. W roku 1997 została ona włączona w struktury Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Jednostka spełnia ważną funkcję w systemie bezpieczeństwa gminy Wodynie i powiatu siedleckiegoOSP Wodynie na stronie KM PSP w Siedlcach.
Historia
Najstarsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XV w. Nie zachował się drewniany dwór z końca XVIII wieku. Kaplica grobowa z 1854 jest jednym z nielicznych dokumentów potwierdzającym obecność Załuskich i Newelskich na tym terenie. Jeden z potomków rodu, Jan Wodyński wybudował kościół w Wodyniach i został proboszczem parafii. Obecna zrębowa konstrukcja pochodzi z 1776. W obrębie parku, w otoczeniu kaplicy znajduje się dawny cmentarz grzebalny, na którym zachowały się dwa nagrobki: Jana Filipa Carosiego – Włocha, który przybył do Polski w czasach króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Był geologiem. W pobliskiej Rudzie Wolińskiej zbudował hutę żelaza. Padł ofiarą cholery w 1799 r. Na jego nagrobku wyryto napis Stań przechodniu, niezwykłe prochy depczesz ... Kazimierza Roszkowskiego – rotmistrza grodzieńskiego zm. 1833 r. W wyniku rozprzestrzeniającej się cholery, która wybuchła w 1810 w Siedlcach na tym terenie założono cmentarz choleryczny.
Jeden z właścicieli ziemskich, Wiktor Newelski, wybudował w latach 80. XIX w. gorzelnię. Mieszkańcom Wodyń dawała ona możliwość dodatkowego zarobku. Fragmenty gorzelni zachowały się do dziś.
Na przełomie wieków XVII i XVIII miejscowość wzmiankowana na przemian jako wieś lub miasto. W dniu 9 kwietnia 1831 w Wodyniach stacjonowały wojska gen. Prądzyńskiego, który rankiem następnego dnia wyruszył w kierunku Nowych Igań, gdzie stoczył zwycięską bitwę z wojskiem rosyjskim. 13 września 1939 na tym terenie toczyły się walki między polską 1 DP Leg a Niemcami ze zmotoryzowanej Dywizji „Kempf” czego konsekwencją było doszczętne spalenie wsi.
Działały tu również oddziały AK i BCh. Komendantami placówki Wodynie – kryptonim „Woda” – byli: st. sierż Józef Flisowski „Echo” od 1940, a po jego tragicznej śmierci w 1943 plut. Błażej Szostek „Smukły”.
W Wodyniach urodził się Franciszek Duczek – żołnierz Batalionów Chłopskich.
Przypisy Strona gminy, sołectwa
GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Linki zewnętrzne
Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie) Kategoria:Dawne miasta w województwie mazowieckim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XVII wieku