Katarzyna węgierska, wegr. Magyarországi Katalin szerb királyné, serb. Каталина Арпадовић (ur. 1255/1257) – królowa serbska w latach 1276–1282, żona Stefana Dragutina.
Rodzina Katarzyna była drugim z sześciorga dzieci Stefana V (króla Węgier w latach 1270–1272) i jego żony Elżbiety Kumanki, córki Kocjana, chana plemienia Kumanów, szukających po najeździe tatarskim schronienia na Węgrzech. Przyszła na świat około 1255/1257 roku. Jej młodsza siostra Maria poślubiła w 1270 roku Karola II króla Sycylii. Druga siostra, Anna, poślubiła w 1274 roku następcę tronu cesarzy Bizancjum Andronika. Najstarsza z sióstr, Elżbieta, około 1295 roku wyszła po raz drugi za mąż, za króla Serbii Stefana Milutina, brata Stefana Dragutina. Brat Katarzyny Władysław IV był królem Węgier w latach 1272–1290.
Małżeństwo ze Stefanem Dragutinem thumb|200px|left|Królestwa Stefana Dragutina Data ślubu Katarzyny ze Stefanem Dragutinem nie jest pewna. Część uczonych, w związku z relacją dyplomaty bizantyńskiego, który około 1268 roku przebywał na dworze serbskim i wspominał o obecności na nim Katarzyny, uważa, że do zawarcia małżeństwa musiało dojść przed 1268 rokiem. Zdaniem innej części badaczy przyczyną ślubu, była nieudana wyprawa władcy Serbii Stefana Urosza I przeciw Węgrom w 1268 roku, która zakończyła się klęską Serbów i wzięciem do niewoli ich króla. Pozwoliło to królowi węgierskiemu Beli IV, dziadkowi Katarzyny, zmusić pokonanego przeciwnika do zaakceptowania ślubu węgierskiej księżniczki z następcą tronu serbskiego. Część uczonych uważa, że przy okazji Bela IV wymógł również na Stefanie Uroszu I przyrzeczenie dopuszczenia Stefana Dragutina do udziału w rządzeniu krajem. Nie jest pewne czy wywiązał się z tego zobowiązania i czy Stefan Dragutin objął jakąś władzę nad Serbią po 1268 roku Również K. Stepan uważa, że Stefan Urosz I został zmuszony do dopuszczenia swego syna do udziału w rządach (Słownik władców świata, s. 536). Ostatecznie w 1276 roku Dragutin zbuntował się przeciw ojcu i przy pomocy wojsk węgierskich pokonał go w bitwie pod Gackiem. Stefan Urosz I abdykował na rzecz najstarszego syna. Sześć lat później (1282) abdykował Dragutin, oddając władzę nad Serbią w ręce młodszego brata Stefana Milutina. Otrzymał wówczas w zamian za władzę nad Serbią rozległe apanaże: w północno-zachodniej Serbii ziemie z Rudnikiem i Ariljem, rejon Dabaru nad dolnym Limem i Uskoplje w pobliżu Trawunii. Nie jest również wykluczone, że zachował tytuł króla, co pozwalałoby nadal tytułować Katarzynę królową. Dzięki związkom łączącym go poprzez żonę z królami Węgier w 1284 roku otrzymał zarząd nad Maczwą (ziemie pomiędzy Driną, Sawą a Morawą) i SirmiumZdaniem J. Fine'a Dragutin otrzymał również od króla węgierskiego część północnej Bośni z Usorą i Soli. .
Potomstwo Stefan Dragutin miał z Katarzyną czworo, a wg niektórych źródeł sześcioro dzieci:
Władysława (Стефан Владислав II), króla Sremu (1316–1325). Elżbietę (Јелисавета Немањић), która wyszła za mąż w 1284 za Stefana I Kotromanicia i urodziła przyszłego króla Bośni, Stefana II. Uroszyca (Стефан Урошиц Немањић), (zm. ok. 1306) mnicha. Urszulę, która przed 1300 rokiem wyszła za Pawła Subicia (Павле Шубић). Małgorzatę (?). Katarzynę ().
Przodkowie KatarzynyAncestors of Catherine of Hungary
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Średniowieczna Serbia Kategoria:Serbskie królowe Kategoria:Arpadowie