Centrum Wyszkolenia Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej – ośrodek szkolenia artylerii przeciwlotniczej i broni chemicznej Wojska Polskiego II RP.

Obrona przeciwlotnicza jako zlepek kilku rodzaju wojsk i jako nowo rodzący się rodzaj wojsk nie miała w latach 20. swojego korpusu dowódczego. Większość kadry oficerskiej i podoficerskiej rekrutowała się z artylerii. Napływali też lotnicy, łącznościowcy, piechurzy i inni. W związku z tym w lutym 1930, w Warszawie, utworzone zostało Centrum Wyszkolenia Artylerii Przeciwlotniczej, podległe początkowo dowódcy 11 Grupy Artylerii, a następnie dowódcy 1 Pułku Artylerii PrzeciwlotniczejRozkaz Biura Ogólno-Organizacyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych o utworzeniu z dniem 10 lutego 1930 Centrum Wyszkolenia Artylerii Przeciwlotniczej. Dodatek Tajny do Dziennika Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych z 20 lutego 1930, poz. 4 i Dodatek Tajny Nr 13 do Dziennika Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych z 7 sierpnia 1931, poz. 5..

Zadaniem Centrum było prowadzenie kursów z zakresu artylerii przeciwlotniczej dla oficerów, podoficerów i szeregowych z cenzusem. Młodzi oficerowie kończyli szkołę oficerską artylerii i przydzielani do oddziałów artylerii przeciwlotniczej musieli się specjalizować. Inne działy obrony przeciwlotniczej nie miały żadnych kursów specjalistycznych. Centrum Wyszkolenia Artylerii Przeciwlotniczej w tym kształcie przetrwało do 1937.

W 1934 została uchwalona ustawa z dnia 15 marca 1934 o obronie przeciwlotniczej i przeciwgazowej. Rozkazem Ministra Spraw Wojskowych z 15 kwietnia 1934 w Biurze Ogólno-Organizacyjnym został utworzony Wydział Obrony Przeciwlotniczej.

Utworzony w 1936 Inspektorat Obrony Powietrznej Państwa, jako organ pracy GISZ, dekretem Prezydenta RP z 4 lipca 1936, miał sprawować kierownictwo i zwierzchni nadzór nad obroną przeciwlotnicza i przeciwchemiczną Państwa. Miał współpracować z Ministrem Spraw Wojskowych i resortami odpowiedzialnymi za obronę przeciwlotniczą. 15 stycznia 1937 w Ministerstwie Spraw Wojskowych zostało utworzone Dowództwo Obrony Przeciwlotniczej.

W 1937 utworzono Szkołę Podchorążych Artylerii Przeciwlotniczej. Szkoła nie rozwiązywała jednak problemów i potrzeb szkolenia kadr artylerii przeciwlotniczej. Postęp dokonał się dopiero w następnym.

Na podstawie rozkazu Departamentu Dowodzenia Ogólnego Ministerstwa Spraw Wojskowych z 21 czerwca 1938, w Brześciu nad Bugiem, utworzono Centrum Wyszkolenia Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej. Struktura organizacyjna W skład Centrum weszły: komenda, kwatermistrzostwo z kompanią gospodarczą, Szkoła Podchorążych Artylerii Przeciwlotniczej, Szkoła Podchorążych Rezerwy Artylerii Przeciwlotniczej (utworzona w 1938), Szkoła Obrony Przeciwgazowej, kursy doskonalące artylerii przeciwlotniczej, Komisja Doświadczalna, obóz ćwiczebny, 9 dywizjon artylerii przeciwlotniczej - oddział manewrowy dla zabezpieczenia procesu szkolenia9 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej został sformowany na podstawie rozkazu Departamentu Dowodzenia Ogólnego Ministerstwa Spraw Wojskowych z 16 września 1938..

W miarę wzrostu stanu wojsk potrzeby kadrowe się zwiększały. Centrum dostarczało koniecznej ilości specjalistów. Stan liczebny oddziałów obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej w 1939 sięgał 8 tys. żołnierzy w tym: 250 oficerów i 700 podoficerów. W planach mobilizacyjnych przewidziano jego potrojenie.

Kadra Centrum Komendanci mjr art. Ireneusz Kobielski (1932) płk dr Roman Odzierzyński (od 15 XI 1938) Oficerowie kpt. art. Kazimierz Angerman (1932)

Pokojowa obsada personalna centrum w marcu 1939:

Komenda Centrum komendant – płk dr Roman Odzierzyński I oficer sztabu – vacat II oficer sztabu – kpt. adm. (piech.) Jan Gromkowski lekarz – kpt. dr Zygmunt Bronisław Gelbert z-ca komendanta ds. gospodarczych – ppłk piech. Ludwik Karol Piątkowski oficer mobilizacyjny – kpt. adm. (piech.) Tadeusz Longin Tarnawski oficer administracyjno-materiałowy – kpt. adm. (piech.) Eugeniusz Karol Hollik oficer gospodarczy – por. int. Kazimierz Wójcikowski oficer żywnościowy – kpt. adm. (piech.) Bronisław Szczechura dowódca kompanii gospodarczej – kpt. adm. (piech.) Władysław Kwoka

Szkoła Podchorążych Artylerii Przeciwlotniczej komendant – ppłk inż. Tadeusz Marian Kruszyński dyrektor nauk – mjr Jan Mieczysław Srzednicki Pełna obsada oficerska w artykule „Szkoła Podchorążych Artylerii Przeciwlotniczej”

Kursy Doskonalenia Artylerii Przeciwlotniczej komendant – płk Franciszek Ksawery Mołodyński dyrektor nauk – mjr Olgierd Eminowicz wykładowca – kpt. Józef Mrozowski wykładowca – kpt. Franciszek Jan Kruszyn wykładowca – kpt. Michał Dżugaj wykładowca – kpt. Tadeusz Dobrzański III wykładowca – kpt. Tadeusz Moszyński kier. Komisji Doświadczalnej – kpt. Mieczysław Zygmunt Koźmiński referent – kpt. Jan Szczepan Suszyński

Szkoła Obrony Przeciwgazowej komendant – ppłk dypl. piech. Włodzimierz Leon Scholze-Srokowski dyrektor nauk – ppłk uzbr. Henryk Bazylko Pełna obsada oficerska w artykule „Szkoła Obrony Przeciwgazowej”

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Szkoła Podchorążych Artylerii Przeciwlotniczej w Trauguttowie

Kategoria:Szkolnictwo artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Brześciu Kategoria:Polskie wojska chemiczne Kategoria:Siły i środki do likwidacji skażeń Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1938 Kategoria:Polskie szkoły wojskowe rozwiązane w 1939