Pomnik Martyrologii – Rozstrzelanych w Grębałowie – pomnik znajdujący się w północnej części Krakowa, w Dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie na osiedlu Na Wzgórzach przy ul. Kocmyrzowskiej.
W miejscu tym, w dniu 29 stycznia 1944 roku, Niemcy rozstrzelali 80 Polaków.
Egzekucja zakładników była odwetem za napad partyzantów na dwa pociągi niemieckie kursujące pomiędzy Krakowem a Miechowem oraz zabicie dwóch strażników kolejowych. Zwłoki ofiar pochowano w nieznanym miejscu, nie są znane także ich nazwiska. Na miejscu egzekucji pozostały kałuże krwi oraz szczątki ciał pomordowanych, które zebrał i pochował Antoni Grzesiak, dozorca fortu w Grębałowie. Miejsce to ogrodzono, usypano kopczyk oraz ustawiono krzyż.
W dziewiętnastą rocznicę, 29 stycznia 1963 roku, na miejscu zbrodni odsłonięto pomnik, który powstał z inicjatywy Koła ZBoWiD Huty im. Lenina, a ufundowała go załoga kombinatu.
Zaprojektowany został przez Jadwigę Horodyską, M. Grodzickiego, Z. Trzebiatowskiego. Wykonany z piaskowca monument przedstawia kobiecą postać w geście rozpaczy. Obok, na postumencie znajduje się tablica z inskrypcją:
PAMIĘCI OSIEMDZIESIĘCIU PATRIOTÓW POLSKICH ROZSTRZELANYCH W GRĘBAŁOWIE PRZEZ FASZYSTÓW HITLEROWSKICH W DNIU 29 STYCZNIA 1944 ROKU ZAŁOGA HUTY IM. LENINA
Zobacz też Lista krakowskich pomników
Bibliografia J. Kortys W Grębałowie przed 25 laty w „Tygodnik Powszechny” z 9 lutego 1969, nr 6 (1046)
Martyrologii Kategoria:Pomniki ofiar II wojny światowej w Polsce Kategoria:Pomniki w Polsce odsłonięte w 1963