thumb|Tablica pamiątkowa we Wrocławiu Hans-Georg Gadamer (ur. 11 lutego 1900 w Marburgu, zm. 13 marca 2002 w Heidelbergu) – niemiecki filozof, humanista, historyk filozofii, filolog, współtwórca XX-wiecznej hermeneutyki filozoficznej. Autor „Wahrheit und Methode” (polski tytuł: „Prawda i metoda”), rozprawy o kluczowym znaczeniu dla zrozumienia współczesnej filozofii.
Życiorys Do 1919 mieszkał we Wrocławiu, gdzie jego ojciec kierował wrocławskim Instytutem Farmaceutycznym. Po ukończeniu Gimnazjum Świętego Ducha, Hans-Georg rozpoczął w 1918 studia humanistyczne na Uniwersytecie Wrocławskim. W 1919 przeniósł się do Marburga, stolicy neokantyzmu, gdzie kontynuował studia filozoficzne, pozostając pod wpływem Paula Natorpa i Nicolasa Hartmanna. Pod ich kierunkiem napisał rozprawę doktorską, obronioną „summa cum laude” w 1922 r. W tym samym czasie nawiązał kontakty z wybitnymi marburskimi filologami: E. R. Curtiusem, W. Jaegerem, P. Friedlanderem, a także z teologiem protestanckim Rudolfem Bultmannem.
W 1923 udał się do Fryburga, gdzie słuchał wykładów Martina Heideggera i uczestniczył w seminariach prowadzonych przez Edmunda Husserla. Gdy Martin Heidegger przybył do Marburga, Gadamer utwierdził się w przekonaniu o konieczności ostatecznego zerwania z tradycją neokantowską. Niepewny dalszej kariery akademickiej rozpoczął w 1924 studia z filologii klasycznej pod kierunkiem , które ukończył egzaminem państwowym w 1927 r. Pod wpływem Heideggera zdecydował się na otwarcie przewodu habilitacyjnego, zakończonego w 1928 pracą pt. „Platos dialektische Ethik”, po czym rozpoczęły się „bezpańskie lata” privatdocentury.
W latach 1933–1935 był wykładowcą estetyki i etyki w Marburgu oraz Kilonii. W 1937 został profesorem nadzwyczajnym na Wydziale Filozofii uniwersytetu w Marburgu. W 1939 przeniósł się na uniwersytet w Lipsku, gdzie jako profesor zwyczajny był: dyrektorem Instytutu Filozofii (1939), dziekanem Wydziału Filozofii (1945), a po zakończeniu działań wojennych rektorem uniwersytetu (od 1946 do 1947). Rozczarowany zmianami politycznymi w Niemczech Wschodnich zrezygnował z kariery w Lipsku i wyjechał do Frankfurtu nad Menem, gdzie w latach 1947–1949 kierował katedrą filozofii.
Kolejny etap w karierze akademickiej Gadamera otwiera powołanie go na katedrę filozofii w Heidelbergu w 1949 r., którą objął po Karlu Jaspersie, po emigracji tego ostatniego do Szwajcarii. W 1953 wraz z założył „”.
W 1960 ukazało się „Wahrheit und Methode” (wyd. pol. Prawda i metoda), dzieło, które przyniosło Gadamerowi światowe uznanie. W latach 1967–1971 uczestniczył w ważnej dla filozofii niemieckiej debacie z Jürgenem Habermasem.
Przejście na emeryturę w 1968 nie zmniejszyło jego aktywności naukowej. Wyjechał na wykłady do USA. Pobyt w Boston College w 1971 r. poszerzył wpływy jego myśli za oceanem oraz pozwolił nawiązać bliskie kontakty z Richardem Rortym i R. Bernsteinem.
W 1971 odznaczony Pour le Mérite za Naukę i Sztukę. W 1996 Uniwersytet Wrocławski przyznał mu doktorat honoris causaHans-Georg Gadamer na stronie Uniwersytetu Wrocławskiego. W 1997 nadano mu tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Karola w Pradze.
Zmarł w 2002 w Heidelbergu w wieku 102 lat.
Publikacje Platos dialektische Ethik. Phanomenologische Interpretationen zum „Philebos” Prawda i metoda: zarys hermeneutyki filozoficznej (Wahrheit und Methode. Grundzüge einer philosophischen Hermeneutik) Kleine Schriften Hegels Dialektik Wer bin Ich und wer bist Du? Ein Kommentar zu Paul Celans Gedichtfolge „Atemkristall” Vernunft im Zeitalter der Wissenschaft Aktualność piękna: sztuka jako gra, symbol i święto (Die Aktualität des Schönen. Kunst als Spiel, Symbol und Fest) Moja droga do filozofii: wspomnienia (Philosophische Lehrjahre. Eine Rückschau) Poetica: wybrane eseje (Poetica. Ausgewahlte Essays) Idea dobra w dyskusji między Platonem i Arystotelesem (Die Idee des Guten zwischen Plato und Aristoteles) Heideggers Wege. Studien zum Spatwerk Lob der Theorie Dziedzictwo Europy (Das Erbe Europas) Ūber die Verborgenheit der Gesundheit Der Anfang der Philosophie
Zobacz też Hermeneutyka
Przypisy
Linki zewnętrzne
H.-G. Gadamer, Idea dobra w dyskusji między Platonem a Arystotelesem (wybór)
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Marburgu Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Karola Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Filozofowie niemieckojęzyczni Kategoria:Filozofowie współcześni Kategoria:Niemieccy filozofowie XX wieku Kategoria:Niemieccy filozofowie XXI wieku Kategoria:Historiozofowie Kategoria:Niemieccy stulatkowie Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Odznaczeni cywilnym Orderem Pour le Mérite Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Lipsku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Marburgu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Heidelbergu Kategoria:Ludzie urodzeni w Marburgu Kategoria:Zmarli w 2002