Paweł (Perec) Fuks (ur. 15 maja 1931 w Łodzi) — ekonomista, polski Żyd, przeżył Holocaust, obecnie żyje w Izraelu, autor książki Dziecko wojny, brydżysta.
Życiorys Ojciec Icchak Fuks (urodzony w 1902) był z zawodu formierzem pończoch i pracował we własnym mieszkaniu w Łodzi na Bałutach, przy ul. Żydowskiej (obecnie Bojowników Getta Warszawskiego) 14. Matka, Hinda-Liba z domu Goldberg była cerowaczką pończoch i pracowała przez wiele lat w fabryce Popowskiego przy ul. Cegielnianej (obecnie ul. Stefana Jaracza) w Łodzi. Był jedynakiem „co w środowisku żydowskim było nietypowe”. Do wybuchu wojny ukończył dwie klasy żydowskiej szkoły podstawowej Medema.
Pod koniec grudnia 1939 wyjechał z rodzicami z Łodzi, najpierw do Białegostoku, a potem na tereny Związku Radzieckiego i tam w wielu miejscowościach, m.in. w Magnitogorsku, przebywał do 1946. W 1946 wrócił wraz z rodzicami do Łodzi gdzie rozpoczął naukę początkowo w szkole żydowskiej im. Icchaka Pereca przy ul. Kilińskiego, a potem dwie ostatnie klasy do matury w 1952 w szkole Towarzystwa Przyjaciół Dzieci (I TPD) przy ul. Stefana Jaracza 26. W 1955 ukończył trzyletnie studia na wydziale ekonomiki przemysłu w Wyższej Szkole Ekonomicznej (WSE) w Łodzi. Pracował jako ekonomista w łódzkiej Wifamie (Widzewska Fabryka Maszyn Włókienniczych) do kwietnia 1957.
W kwietniu 1957 otrzymał wizę wyjazdową do Izraela (tracąc polskie obywatelstwo) i tam wyjechał wraz z rodzicami. Zamieszkał w pobliżu Tel Awiwu i początkowo pracował w różnych miejscach i firmach, a od 1960 jako ekonomista w Izraelskich Zakładach Lotniczych nieprzerwanie do połowy 1984, kiedy odszedł na wcześniejszą emeryturę. Od tego czasu był nauczycielem brydża (przedtem był zawodnikiem, grał w mistrzostwach okręgowych, zdobywał tytuły mistrzowskie) w Klubie Sportowym w Holonie, autorem podręcznika gry w brydżaKatalog Oficyny Bibliofilów Marka Szukalaka 1989–1999, Łódź, 2000, s. 72, . Zatrudniony był tam 26 lat (do 2009) i stamtąd otrzymuje drugą emeryturę.
Mieszka w Cholonie. Żona, Róża z domu Kuper (pobrali się w 1958) jest emerytowaną lekarką, mają dwoje dzieci i czwórkę wnuków.
Od wielu lat w Międzynarodowym Dniu Pamięci o Ofiarach Holokaustu w Izraelu przekazuje młodzieży w szkołach i w wojsku swoje przeżycia i doświadczenia związane z zagładą narodu żydowskiego w II wojnie światowej.
Twórczość Jest autorem autobiograficznej książki Dziecko wojny wydanej w 1994 w Łodzi w wydawnictwie „Oficyna Bibliofilów”. Wydana ona była także wcześniej, w 1984, w języku hebrajskim i spotkała się tam z dużym zainteresowaniem czytelnikówJerzy Wilmański, Dziecko wojny, „Głos Poranny” nr 146 z 25 czerwca 1994, s. 13.
Pozornie nie jest to książka o sprawach wielkich. Zakwalifikować ją raczej można do wspomnień rodzinnych pisanych dzieciom i wnukom ku pamięci. Ale historia obeszła się z polskimi Żydami okrutnie i rodzinna opowieść Pawła Fuksa nabiera miejscami wymiaru antycznej tragedii. Lecz autor rzadko uderza w tony dramatu. Pogodzony ze światem, który chciał go zniszczyć, spisuje swoje dzieje z jakąś podziwu godną pogodą ducha. A losy jego były dramatyczneJerzy Wilmański, Dziecko wojny, „Głos Poranny” nr 146 z 25 czerwca 1994, s. 13. Opisał w niej swoje przedwojenne i wojenne losy: ucieczkę z okupowanej przez hitlerowców Łodzi, pobyt w Białymstoku, Magnitogorsku oraz wędrówkę po bezkresach Związku RadzieckiegoStanisław Bulkiewicz, "Express Ilustrowany" z 7 czerwca 1994, s. 9,, a potem życie w Łodzi, naukę i studia. Opisał rzeczywistość widzianą oczami dziecka i dorastającego chłopca. Opisał także swoje młodzieńcze miłości. Skończył swoją opowieść na latach pięćdziesiątych tuż przed wyjazdem z Polski do IzraelaJoanna Podolska (JP), Recenzja: Łódzkie wspomnienia, „Verte” – dodatek do „Gazety Wyborczej” z 1994, nr 16, s. 7. Fragment recenzji: Wartości dokumentalno-poznawcze tej książki stanowią jej dodatkowy walor. Wrażliwa i chłonna pamięć dziecka utrwaliła nazwiska, obrazy, zdarzenia. Czasem ma się wrażenie, iż oglądamy fotografie z rodzinnych albumów lub wojennych kronik. Wszystko to zostało opisane żywym, potocznym językiem (…)Jerzy Wilmański Dziecko wojny „Głos Poranny” nr 146 z dnia 25 czerwca 1994 s. 13.
Przypisy
Bibliografia Fuks Paweł, Dziecko wojny, Oficyna Bibliofilów, Łódź, 1994, powieść autobiograficzna, Katalog Oficyny Bibliofilów Marka Szukalaka 1989–1999, Łódź, 2000, s. 72, Bulkiewicz Stanisław, Recenzja, „Bazar” w „Expressie Ilustrowanym”, Łódź, 7 czerwca 1994 Podolska Joanna (JP), Recenzja: Łódzkie wspomnienia, Verte - dodatek do „Gazety Wyborczej”, 1994, nr 16, s. 7 Wilmański Jerzy (pseudonim: Bar Andrzej), Dziecko wojny. Lektury poranne. Recenzja w „Głosie Porannym” z 25 czerwca 1994, nr 146, s. 13
Kategoria:Polscy ekonomiści Kategoria:Żydowscy pisarze Kategoria:Izraelscy brydżyści Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Urodzeni w 1931