Rachunek kosztów zmiennych – narzędzie służące do zarządzania kosztami w przedsiębiorstwie w oparciu o podział kosztów na koszty stałe i koszty zmienne: koszty stałe – koszty, których poziom nie ulega zmianie w ramach pewnego przedziału istotności niezależnie od poziomu aktywności danej jednostki gospodarczej (przykład: koszty wynajmu hali produkcyjnej), koszty zmienne – koszty, których poziom zmienia się proporcjonalnie do zmian wielkości określonego czynnika (np. rozmiaru produkcji, przykład: koszty materiałów zużywanych do produkcji).
Rachunek kosztów zmiennych stanowi alternatywę dla rachunku kosztów pełnychG.K. Świderska, Rachunkowość zarządcza i rachunek kosztów, Warszawa, Difin, 2003, , s. 3–2.. W odróżnieniu do rachunku kosztów pełnych, w rachunku kosztów zmiennych do wyceny produktów brane są pod uwagę wyłącznie zmienne koszty produkcyjne. To sprawia, że rachunek kosztów zmiennych może być wykorzystywany wyłącznie dla wewnętrznych celów zarządzania kosztami w przedsiębiorstwie (nie może być wykorzystywany dla celów zewnętrznej sprawozdawczości finansowej).
Koszty całkowite przedsiębiorstwa () w rachunku kosztów zmiennych mają charakter funkcji liniowej, która przyjmuje postać:
gdzie: – zmienny koszt wytworzenia jednostki wyrobu, – rozmiary produkcji w danym okresie, – suma kosztów stałych przedsiębiorstwa dla danego okresu.
Rachunek kosztów zmiennych zapoczątkował nową erę w rozwoju systemu rachunku kosztów i wyników. Przyjmuje się, że pierwsze przedsiębiorstwa zaczęły wykorzystywać rachunek kosztów zmiennych (direct costing) na początku XX wieku. Pierwszy opis rachunku kosztów zmiennych pojawił się w 1936 r. w artykule J.N. Harrisa.
Zobacz też koszty stałe koszty zmienne rachunkowość zarządcza
Przypisy
Bibliografia I.Sobańska, Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, wydanie 2, C.H Beck, Warszawa 2006
Kategoria:Zarządzanie finansami Kategoria:Koszty