Dzień Kryptologii – święto obchodzone 25 stycznia, ustanowione w 2007 przez Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Ustanowienie święta odbyło się w 75. rocznicę złamania szyfru niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma, używanej komercyjnie w latach dwudziestych XX wieku. Czynu tego dokonali 14 grudnia 1932 roku trzej polscy matematycy i kryptolodzy, absolwenci Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego UAM: Marian Rejewski, Jerzy Różycki oraz Henryk Zygalski, pracujący wówczas w Biurze Szyfrów Sztabu Głównego Wojska Polskiego.
Dzień ten jest wyrazem hołdu trzem naukowcom i absolwentom UAM, którzy swoim osiągnięciem przyczynili się do późniejszych sukcesów aliantów w walce z hitlerowcami podczas II wojny światowej i tym samym do zmniejszenia liczby śmiertelnych ofiar.
W 2000 roku przyznano im pośmiertnie jedno z najwyższych polskich odznaczeń cywilnych, Order Odrodzenia Polski.
25 stycznia 2008 „Dzień Kryptologii” zapoczątkował cykl corocznych wykładów ich imienia z informatyki, w tworzenie której wnieśli znaczny wkład. W dniu tym, przed inauguracją odczytów, następuje uroczyste złożenie kwiatów pod pomnikiem kryptologów, zlokalizowanym naprzeciw Centrum Kultury „Zamek”, w budynku którego mieścił się w okresie międzywojennym Wydział Matematyczno-Przyrodniczy UAMCentrum Kultury to gmach dawnej rezydencji cesarza Niemiec wybudowany w latach 1904–10 według projektu Franza Schwechtena, prawdopodobnie realizującego plany cesarza Wilhelma II (za źródłem poznan.pl).. Pomnik odsłonięty został 10 listopada 2007.
We wrześniu 2021 roku przy skrzyżowaniu ulic Tadeusza Kościuszki i Św. Marcin, naprzeciwko Centrum Kultury "Zamek" w budynku dawnej intendentury wojskowej, dzisiaj Collegium Martineum, zostało otwarte interaktywne Centrum Szyfrów Enigma. Ekspozycja CSE pokazuje historię złamania szyfrów Enigmy oraz opowiada nieznaną historię sukcesu polskich matematyków.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Dzień Kryptologii z córką Mariana Rejewskiego w Centrum Szyfrów Enigma
Kategoria:Kryptologia Kryptologii, dzień Kategoria:Święta polskie