Stowarzyszenie na rzecz Zabytków Fortyfikacji „Pro Fortalicium” – organizacja pozarządowa zrzeszająca osoby zainteresowane historią fortyfikacji i zabytkową architekturą obronną. Od 2001 roku Stowarzyszenie, z siedzibą w Bytomiu (dawniej w Piekarach Śląskich), szczególnie aktywne w województwie śląskim, ale działające także na terenie woj. mazowieckiego i małopolskiego. Główną działalnością „Pro Fortalicium” jest ratowanie zabytkowych obiektów fortecznych, wydawanie publikacji, organizacja imprez masowych, lekcji historii. Stowarzyszenie posiada swoją centralę w budynku ProFort Centrum w Bytomiu-Miechowicach, ul. Stolarzowicka 19. Pierwszym prezesem stowarzyszenia (w latach 2001–2006) był Waldemar Machoń z Piekar Śląskich (jednocześnie jeden z założycieli). Od 2006 r. do dziś (2021) prezesem jest Dariusz Pietrucha (Bytom, Piekary Śląskie).
Fortyfikacje W województwie śląskim przedmiotem starań o ochronę są zarówno polskie, jak i niemieckie pozycje obronne, jak i inne zabytki. W remontowanych schronach bojowych tworzone są izby muzealne. Znajdują się one m.in. w Dobieszowicach, Będzinie, Wyrach-Gostyni, Świętochłowicach, Rybniku, Chorzowie, Piekarach Śląskich (obiekty polskie) oraz Zbrosławicach (niemiecki). W gminie Bobrowniki powstała pierwsza ścieżka dydaktyczna poświęcona części polskiej linii obrony. W jej skład wchodzi najstarsza placówka muzealna Stowarzyszenia w Dobieszowicachhttp://bedzin.naszemiasto.pl/artyku/768100,pro-fortalicium-opracowalo-szlak,id,t.html.. Została ona uznana za w internetowym głosowaniu portalu nasze miasto.pl jedną z dziesięciu największych atrakcji turystycznych województwa śląskiego otrzymując tytuł „Perły w koronie 2009”. Poza województwem śląskim istnieje koło terenowe „Przedmoście Warszawa” prowadzące m.in. izbę muzealną w niemieckim obiekcie w Dąbrowieckiej Górze oraz działania na rzecz ochrony pozostałości obiektów wykorzystywanych podczas wojny polsko-bolszewickiej z roku 1920Udział przewodniczącego koła w programie telewizyjnym „Było nie minęło” .
mały|230px|Schron bojowy nr 52 w Dobieszowicach. Obecnie izba muzealna prowadzona przez Stowarzyszenie „Pro Fortalicum”
Publikacje i współpraca Corocznie ukazuje się „Śląski Rocznik Forteczny”. Wydano także następujące pozycje: „Fortyfikacje Obszaru Warownego Śląsk. Historia, Przewodnik” „Fortyfikacje niemieckie z 1939 roku na Górnym Śląsku. Przewodnik. Technika. Historia. Budowa.” „Przedmoście Warszawa w pasie działań 15 Dywizji Piechoty. Sierpień 1920. Przewodnik po odcinku WIĄZOWNIA” „Mapa fortyfikacji i miejsc pamięci na terenie powiatu będzińskiego” „Atlas Fortyfikacji Województwa Śląskiego” Większość wydawnictw powstała dzięki wsparciu finansowemu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, które pomaga także w innych przedsięwzięciach Stowarzyszenia. Kolejnymi ważnymi partnerami są Muzeum Śląskie i GórnośląskieŚląski Zeszyt Historyczny 2005, INFORT wydanie specjalne https://web.archive.org/web/20110221023820/http://www.fortyfikacja.com/polecamy.html., Muzeum Zagłębia, Biuro Edukacji Publicznej IPN w Katowicach, 34 DROP z Bytomia, a także liczne jednostki samorządu terytorialnego na terenie woj. śląskiego, mazowieckiego i małopolskiego. mały|230px|VI Edycja Inscenizacji Historycznej upamiętniającej bitwę pod Wyrami
Imprezy masowe i grupy rekonstrukcyjne Największym przedsięwzięciem, w jakim bierze udział „Pro Fortalicium”, jest organizowana każdego roku „Bitwa Wyrska”, czyli inscenizacja upamiętniająca starcie wojsk polskich z niemieckimi w rejonie wsi Gostyń i Wyry. Od kilku lat stowarzyszenie organizuje również duże widowisko historyczne „Walki o Miechowice 1945”. W obrębie izb muzealnych Stowarzyszenie urządza własne „pikniki forteczne” (np. w Miechowicach, Zbrosławicachhttp://www.rawelin.org/rawelin/bylismy/zbroslawice%202009/d25.htmhttp://www.cytadela.aplus.pl/archiwum/07/relacja07.htm., Dobieszowicach, ŚwiętochłowicachPiknik Forteczny w Świętochłowicach (film) – TVS., Dąbrowieckiej Górze) lub współorganizuje dni otwarte w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa (Rybnik, Ruda Śląska) oraz różne inne imprezy popularyzujące historię lub o charakterze prospołecznym.
Przypisy
Kategoria:Polskie stowarzyszenia kulturalne