mały|10 marek polskich z 1916 mały|100 marek polskich (emisja z 15 lutego 1919) mały|1 marka polska (emisja z 17 maja z 1919) mały|Banknot 1000 marek polskich Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej z 1919 thumb|Banknot 10 mln mkp Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej. Emisja z dnia 20 listopada 1923 roku Marka polska – waluta obowiązująca od 9 grudnia 1916 rokuEmisja pieniądza od kwietnia 1917.
na okupowanych przez Cesarstwo Niemieckie terenach Królestwa Polskiego, a następnie – obowiązująca w Rzeczypospolitej Polskiej. W wyniku reformy pieniężnej z 29 kwietnia 1924 roku marka polska została zastąpiona przez polskiego złotego. 1 marka polska odpowiadała 100 fenigom.
Znaki pieniężne Monety obiegowe (żelazne): 1 fenig (1918) 5 fenigów (1917–1918) 10 fenigów (1917–1918) 20 fenigów (1917–1918) próbne: 50 mkp 100 mkp
Banknoty emisji 9 grudnia 1916: ½ mkp 1 mkp 2 mkp 5 mkp 10 mkp 20 mkp 50 mkp 100 mkp 1000 mkp emisji 15 stycznia 1919 500 mkp emisji 15 lutego 1919 100 mkp emisji 17 maja 1919 1 mkp 5 mkp 20 mkp 1000 mkp emisji 23 sierpnia 1919 1 mkp 5 mkp 10 mkp 20 mkp 100 mkp 500 mkp 1000 mkp emisji 7 lutego 1920 ½ mkp 5000 mkp emisji 11 marca 1922 10 000 mkp emisji 10 października 1922 mkp emisji 25 kwietnia 1923 mkp emisji 30 sierpnia 1923 mkp mkp mkp emisji 20 listopada 1923 mkp mkp
Waluta okupacyjna Podczas I wojny światowej (w 1915) część Królestwa Kongresowego została zajęta przez armię niemiecką i austriacką (Królestwo Polskie [1917–1918]). Wprowadzono nowe waluty: markę niemiecką (okupowane tereny niemieckie) i koronę austriacką (tereny austriackie).
Później Niemcy doszli do wniosku, że zabieganie o względy Polaków może się im opłacić. Objawem tego było wprowadzenie marki polskiej z wielkim Orłem Białym na awersie. Było to jego pierwsze oficjalne urzędowe zastosowanie od upadku powstania listopadowego. Waluta została wprowadzona rozporządzeniem Hansa Hartwig von Beselera, generał-gubernatora warszawskiego, z dnia 9 grudnia 1916 rokuVerordnungsblatt für das General-Gouvernement Warschau 1916 nr 57 (13 XII) Omówienie: Krzysztof Skubiszewski, Odpowiedzialność międzynarodowa za pieniądz okupacyjny s. 71.. W Generalnym Gubernatorstwie Warszawskim marka polska była emitowana przez Polską Krajową Kasę Pożyczkową (PKKP) i od 26 kwietnia 1917 roku stanowiła jedyny prawny środek płatniczy na tym obszarze (kurs wymiany – 1:1 marek niemieckich).
W niepodległej Polsce 11 listopada 1918 (II Rzeczpospolita) PKKP przeszła w ręce polskie.
Marka polska stała się prawnym środkiem płatniczym na terenie całej Polski dopiero ustawą z 15 stycznia 1920 rokuUstawa z dnia 15 stycznia 1920 r. w przedmiocie ustanowienia marki polskiej prawnym środkiem płatniczym na całym obszarze Rzeczypospolitej ()..
PKKP wydała też tzw. przekazy o nominałach i mkp, datowane na 20 listopada 1923 roku.
Planowano także emisję monet: w 1922 wybito pierwszą monetę próbną według projektu Wasiewicza o wartości 100 marek, z orłem państwowym na awersie i z głową marszałka Piłsudskiego na rewersie, w 1923 próbną monetę 50-markową według projektu Konstantego Laszczki, z orłem państwowym na awersie i z popiersiem dziewczyny zwróconej w lewo, ze snopkiem zboża na prawym ramieniu. W związku z wymianą pieniędzy projekty nie zostały zrealizowane.
W 1924 roku marki polskie zostały wymienione na złote po kursie 1 złoty = mkp.
Banknoty PKKP w walucie markowej, już po reformie walutowej, zostały użyte do produkcji tzw. biletów zdawkowych. Banknoty markowe o nominałach 500 000 mkp oraz 10 000 000 mkp były przecinane na pół, a następnie na owych połówkach nadrukowywano nową wartość (odpowiednio 1 grosz i 5 groszy). Na markach polskich widnieje następująca klauzula prawna: „Kto podrabia lub fałszuje bilety Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej, albo puszcza w obieg lub usiłuje puścić w obieg podrobione lub fałszowane bilety podlega karze ciężkiego więzienia”. Mają także niezbyt widoczne, małe znaki wodne (siatkę przez całą powierzchnię banknotu).
Zobacz też marka poznańska banknoty Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej (1916–1917) banknoty Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej (1919–1923) przekazy Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne 100 marek polskich z podobizną Piłsudskiego z 1922
Kategoria:Generalne Gubernatorstwo Warszawskie 1915–1918 Kategoria:Gospodarka II Rzeczypospolitej Kategoria:Historyczne jednostki monetarne Europy Kategoria:Numizmatyka polska Polska