X Factor – polski program telewizyjny o charakterze rozrywkowym typu talent show. Był on adaptacją międzynarodowego formatu The X Factor, który został stworzony w 2004 w Wielkiej Brytanii przez Simona Cowella.

Polska wersja produkowana była przez FremantleMedia i emitowana w sobotnie wieczory przez TVN. Program przez dwie edycje był prowadzony przez Jarosława Kuźniara, a po jego rezygnacji od trzeciej edycji prowadzącą była Patricia Kazadi. W jury pierwszej edycji zasiadali Kuba Wojewódzki, Czesław Mozil i Maja Sablewska, jednak stacja nie przedłużyła kontraktu z Sablewską i w drugiej edycji została zastąpiona przez Tatianę Okupnik. W czwartej edycji do składu jurorskiego dołączyła Ewa Farna. Program realizowany był w Zabrzu.

X Factor miał za zadanie wyłonić utalentowanych wokalnie ludzi (solistów i zespoły). Pierwszym etapem ich rywalizacji były pre-castingi w obecności producentów programu, następnie uczestnicy zakwalifikowani dalej występowali na właściwych castingach przy jurorach (po późniejszym montażu były one emitowane w telewizji). Po kilku kolejnych etapach eliminacyjnych została wybrana dziewiątka uczestników w trzech grupach: soliści do 24 lat, od 25 lat oraz zespoły wokalne. Każdej z grup został przydzielony jeden opiekun, którym jest wybrany juror programu. Uczestnicy prezentowali się w odbywanych co tydzień odcinkach na żywo, które retransmitowane były na żywo w TVN. Po eliminacji jednego z nich w każdym z odcinków, trójka finalistów prezentowała się w ostatnim odcinku, w którym wyłoniany był zwycięzca programu. Nagrodą w programie był czek o wartości 100 tys. złotych i kontrakt na nagranie albumu muzycznego.

Pierwsza edycja programu, którą wygrał Gienek Loska, odbyła się w pierwszej połowie 2011. Jej średnia oglądalność wyniosła 4,476 milionów widzów, a przychód z reklam wyniósł ok. 59 mln złotych, co uczyniło go najbardziej dochodowym programem w 2011 roku w polskiej telewizji. Druga edycja odbyła się wiosną 2012, wygrał ją Dawid Podsiadło. Trzecia edycja odbyła się wiosną 2013, wygrała ją Klaudia Gawor. W 2013 zrealizowano czwartą edycję, wygrał ją Artem Furman.

W październiku 2014 Kuba Wojewódzki oświadczył, że polska edycja X Factora nie będzie już kontynuowana.

Geneza Format The X Factor został stworzony w Wielkiej Brytanii w 2004 przez Simona Cowella jako zastępstwo za Pop Idol – podobny program, którego jedyne dwie edycje odbyły się między 2001 a 2003 rokiem (jego polska adaptacja, Idol, trwała w latach 2002–2005 i 2017, natomiast amerykańska, American Idol, trwała w latach 2002–2016). Obecnie na świecie emitowane jest ponad trzydzieści regionalnych wersji The X Factor. Amerykańska zadebiutowała na antenie FOX jesienią 2011 i zakończyła swoją emisję po trzech sezonach.

W listopadzie 2010 TVN ogłosił prace nad następcą emitowanego przed laty w telewizji Polsat programu Idol. W styczniu 2011 potwierdzono natomiast, że show zostanie poprowadzony przez dziennikarza TVN24, Jarosława Kuźniara, a w jego jury zasiądą: Kuba Wojewódzki (prowadzący w TVN swój autorski program Kuba Wojewódzki, a wcześniej juror programów Idol i Mam talent!), muzyk Czesław Mozil (śpiewający i grający na akordeonie w zespole Czesław Śpiewa) oraz Maja Sablewska (menedżerka gwiazd takich jak Doda czy Edyta Górniak). Jesienią tego samego roku ogłoszono, że wiosną 2012 odbędzie się druga edycja show, w której nie weźmie udziału Sablewska. W internecie pojawiły się spekulacje, jakoby jej miejsce w składzie jurorskim miały zająć wokalistki Maria Peszek i Basia Trzetrzelewska czy aktorka Małgorzata Kożuchowska, jednak pogłoski o udziale każdej z nich w programie zostały zdementowane. 5 stycznia 2012 ogłoszono, że trzecim jurorem w programie będzie wokalistka Tatiana Okupnik. 21 listopada 2012 media podały, że z programu odchodzi prowadzący, Jarosław Kuźniar. 13 grudnia ogłoszono, że nową prowadzącą zostanie Patricia Kazadi. Do składu jurorskiego 4 edycji, której premiera odbyła się wiosną 2014, dołączyła Ewa Farna.

Format Kolejne etapy to: pre-castingi, castingi, eliminacje, domy jurorów i występy na żywo. Pre-castingi (przesłuchania producenckie) odbywały się bez obecności jurorów i kamer telewizyjnych, i nie stanowiły części programu w telewizji. Uczestnicy prezentowali swoje utwory przed reżyserem i producentem programu a cappella (czyli bez podkładu instrumentalnego), a zadaniem tej dwójki był wybór ok. pięciuset podmiotów zakwalifikowanych do następnego etapu. Castingi odbywały się w obecności jurorów i kamer telewizyjnych – był to pierwszy etap obecny na ekranach w telewizji. Wybrane występy prezentowane były w pierwszych pięciu odcinkach emitowanych w telewizji. Uczestnicy przygotowywali uprzednio płytę CD-Audio, na której nagrane były dwa podkłady instrumentalne, a podczas występu wykonawca śpiewa jeden z nich, przy czym drugi spełnia funkcję „zastępczego”. Przewodniczący jury (we wszystkich edycjach był to Kuba Wojewódzki) miał prawo przerwać występ w dowolnym momencie poprzez podniesienie ręki. Później jury komentowało występ i głosowało na „tak” lub „nie”, a warunkiem przejścia do kolejnego etapu było uzyskanie przynajmniej dwóch (od 4 edycji – trzech) pozytywnych głosów. Jurorzy wybierali podczas castingów ok. stu podmiotów, które brały dalszy udział w konkursie. Eliminacje (Bootcamp) odbywały się poprzez kilka etapów, w trakcie których uczestnicy śpiewali solo lub grupowo (tyczy się to również solistów, którzy wykonują wybrane wcześniej utwory z innymi). Po każdym z tych etapów jurorzy dokonywali selekcji, ostatecznie wybierając piętnastkę (od 4 edycji – dwudziestkę), która przechodziła dalej. Pięć podmiotów tworzyło grupę solistów do 24 lat (od 4 edycji podział na kobiet i mężczyzn), kolejne pięć – solistów powyżej 25 lat, a kolejne pięć – zespołów składających się z co najmniej dwóch osób. Każdemu z jurorów zostawała przyporządkowana jedna z tych grup. Eliminacje były rejestrowane przez kamery i emitowane w jednym odcinku telewizyjnym (w 4 edycji dwóch). Domy jurorów to etap, który odbywał się w domach sędziów. Każdy z nich był wspierany przez profesjonalnego muzyka. Uczestnicy prezentowali wybrane przez jurora utwory przed nim i jego doradcą, a zadaniem owej dwójki był dobór trzech podmiotów, które przechodziły dalej i wyeliminowanie dwóch. Każda z grup śpiewała przed jurorem, który został jej wcześniej przyporządkowany. Etap ten był rejestrowany przez kamery i emitowany w jednym odcinku telewizyjnym. Występy na żywo odbywały się w warszawskim studiu stacji TVN w sobotnie (w pierwszej edycji w niedzielne) wieczory i były emitowane na żywo w telewizji. Sześć (w 4 edycji – pięć) pierwszych odcinków to półfinały, natomiast ostatni, siódmy (w 4 edycji – szósty), był finałem. Każdy z nich miał ustaloną wcześniej tematykę utworów, której stosują się wszyscy uczestnicy; przez cały tydzień poprzedzający dany odcinek trenowali oni, mając możliwość korzystania z usług profesjonalistów, takich jak trenerzy wokalni, choreografowie i styliści. W każdym z odcinków wszyscy wykonawcy prezentowali po jednym lub dwóch utworach, a przez czas trwania show widzowie głosowali na swoich faworytów wysyłając SMS-y lub dzwoniąc na podany numer. Dwójka podmiotów, która zyskała w danym odcinku najmniej głosów, brała udział w dogrywce, w której wykonywali po jeszcze jednym utworze, po czym jurorzy głosowali na tego, który ich zdaniem był lepszy, a ten, który zyskał mniej głosów odpadła z programu. W każdym kolejnym odcinku ilość uczestników była o jeden mniejsza niż tydzień wcześniej. W finale brała udział trójka osób/zespołów, a laureat pierwszego miejsca wygrywał program i zdobywał 100 tys. złotych, kontrakt z wytwórnią Sony BMG opiewający na wydanie debiutanckiego albumu oraz (w IV edycji) samochód osobowy (Fiat 500). W czwartej edycji nastąpiły zmiany. W każdym odcinku live (oprócz półfinału) odpadało dwoje artystów. Zagrożona była trójka podmiotów, która uzyskała w danym odcinku najmniej głosów. Ten, kto dostał ich najmniej, odpadał z programu, a reszta zagrożonych trafiała do dogrywki. Po wykonaniu piosenek przez uczestników dogrywki jurorzy głosowali na dotychczasowych zasadach, z tym że jeśli uczestnicy dostali po dwa głosy, odpadał ten, kto zyskał mniej głosów. W półfinale dwoje uczestników przeszło do finału, a reszta trafiła do dogrywki, czyli odpadł jeden uczestnik.

Uczestnicy I edycja – soliści, 16–24 lat – Kuba Wojewódzki – soliści, 25+ lat – Czesław Mozil – zespoły – Maja Sablewska

MiejsceOsoba/Zespół1.2.3.4.5.Dziewczyny6.7.Sweet Rebels8.9.Avocado

II edycja – soliści, 16–24 lat – Tatiana Okupnik – soliści, 25+ lat – Kuba Wojewódzki – zespoły – Czesław Mozil

MiejsceOsoba/Zespół1.2.3.The Chance4.5.Soul City6.7.8.9.De Facto

III edycja – soliści, 16–24 lat – Kuba Wojewódzki – soliści, 25+ lat – Czesław Mozil – zespoły – Tatiana Okupnik

MiejsceOsoba/Zespół1.2.3.4.Maja Hyży5.Girls on Fire6.Aicha & Asteya7.8.9.The Voices

IV edycja – soliści, mężczyźni (16–24 lat) – Czesław Mozil – soliści, kobiety (16-24 lat) – Ewa Farna – soliści, 25+ lat – Tatiana Okupnik – zespoły – Kuba Wojewódzki

Miejsce Osoba/Zespół1.2.3.4.5.Trzynasta w Samo Południe6.Cała Góra Barwinków7.Hatbreakers8.9.10.11.12.

Spis serii Edycja Odcinki Premiera Finał Emisja11–14 (14)6 marca 20115 czerwca 2011niedziela, 20:00215–28 (14)3 marca 20122 czerwca 2012sobota, 20:00329–42 (14)23 lutego 201325 maja 2013443–56 (14)1 marca 201431 maja 2014

Oglądalność Tabela z liczbą osób oglądających dany odcinek według Nielsen Audience Measurement.

OdcinekI edycjaII edycjaIII edycjaIV edycja1 4 302 923(6 marca 2011) 3 295 328(3 marca 2012) 3 795 983(23 lutego 2013) 2 480 602(1 marca 2014)2 4 975 529(13 marca 2011) 4 011 647(10 marca 2012) 3 739 828(2 marca 2013) 2 564 387(8 marca 2014)3 4 741 172(20 marca 2011) 3 734 058(17 marca 2012) 3 533 616(9 marca 2013) 2 811 625(15 marca 2014)4 4 729 813(27 marca 2011) 3 799 388(24 marca 2012) 3 516 578(16 marca 2013) 2 524 397(22 marca 2014)5 4 554 344(3 kwietnia 2011) 3 737 207(31 marca 2012) 3 835 956(23 marca 2013) 3 078 763(29 marca 2014)6 5 514 716(10 kwietnia 2011) 3 480 242(7 kwietnia 2012) 3 075 405(30 marca 2013) 2 523 809(5 kwietnia 2014)7 4 391 736(17 kwietnia 2011) 3 055 728(14 kwietnia 2012) 2 660 557(6 kwietnia 2013) 2 630 000 (12 kwietnia 2014)8 3 863 978(24 kwietnia 2011) 2 927 691(21 kwietnia 2012) 2 997 794(13 kwietnia 2013)1 812 679(19 kwietnia 2014)9 3 785 429(1 maja 2011) 2 356 881(28 kwietnia 2012) 2 478 378(20 kwietnia 2013) 1 799 725(26 kwietnia 2014)10 4 382 362(8 maja 2011) 2 572 715(5 maja 2012) 2 368 109(27 kwietnia 2013) 2 273 826(3 maja 2014)11 4 309 266(15 maja 2011) 2 763 491(12 maja 2012) 2 391 181(4 maja 2013) 1 643 882(10 maja 2014)12 4 221 245(22 maja 2011) 2 673 830(19 maja 2012) 2 426 957(11 maja 2013) 1 844 782(17 maja 2014)13 4 457 276(29 maja 2011) 2 384 669(26 maja 2012) 2 252 811(18 maja 2013) 1 694 487(24 maja 2014)14 4 694 085(5 czerwca 2011) 3 124 795(2 czerwca 2012) 3 126 014(25 maja 2013) 1 852 782(31 maja 2014)Średnia oglądalność4 494 5623 136 9762 966 2262 176 553

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa

Kategoria:Programy TVN Kategoria:X Factor Kategoria:Polskie telewizyjne programy muzyczne Kategoria:Muzyczne talent show