Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Anielskiej w Kroniach – katolicki kościół parafialny w Kroniach, pierwotnie prawosławna cerkiew monasterska.
Historia W 1610 wojewoda trocki Bogdan Ogiński wzniósł w Kroniach prawosławną cerkiew Trójcy Świętej, przy której powstał następnie męski monasterT. Kempa, Fundacje monasterów prawosławnych w Rzeczypospolitej w pierwszej połowie XVII w. [w:] red. A Mironowicz, U. Pawluczuk, P. Chomik, Życie monastyczne w Rzeczypospolitej, Zakład Historii Kultur Pogranicza Instytutu Socjologii Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2001, , ss. 80-81, jedna z siedemnastu placówek filialnych monasteru Świętego Ducha w WilnieG. Szlewis, Prawosławnyje chramy Litwy, Swiato-Duchow Monastyr', Vilnius 2006, , s.256.
Klasztor ten przeszedł następnie w ręce bazylianów, zaś prawosławnym został przekazany ponownie przez władze carskie po III rozbiorze Polski. Jednak już w 1810, z powodu małej liczby mnichów żyjących w Kroniach, monaster zlikwidowano, zaś jego cerkiew zmieniono w parafialnąG. Szlewis, Prawosławnyje chramy Litwy, Swiato-Duchow Monastyr', Vilnius 2006, , ss.256–257. W 1834 dokonano gruntownej przebudowy budynkuG. Szlewis, Prawosławnyje chramy Litwy, Swiato-Duchow Monastyr', Vilnius 2006, , s. 257.
W 1915 większość prawosławnych mieszkańców miejscowości udała się na bieżeństwo. W czasie okupacji Litwy przed wojska niemieckie cerkiew była wykorzystywana jako magazyn. W 1919 przejęła ją katolicka społeczność Kroń, powołując się na fakt dawnej przynależności obiektu do unitów. Parafia katolicka przejęła również dom parafialny i majątek ziemski nadany prawosławnej placówce duszpasterskiej przez władze carskie. Starania na rzecz ponownego przejęcia obiektu, prowadzone przez eparchię wileńską i litewską z jej zwierzchnikiem metropolitą Eleuteriuszem na czele, nie dały rezultatów. Prawosławnym nie zwrócono również jego wyposażenia. W 1925 świątynia w Kroniach była już w pełni zaadaptowana do potrzeb liturgii łacińskiejG. Szlewis, Prawosławnyje chramy Litwy, Swiato-Duchow Monastyr', Vilnius 2006, , ss. 257–258.
Architektura Kościół wzniesiony jest na planie prostokąta z wieloboczne zamkniętym prezbiterium. Ponad nawą wznosi się kopuła na cylindrycznym bębnie. Nad przedsionkiem zbudowana jest wieża o wysokości 33 metrów. Wejście do obiektu prowadzi przez renesansowy portal. We wnętrzu przetrwały dwa nagrobki przedstawicieli rodziny Ogińskich: fundatora z 1629, z rymowanym napisem w języku polskim oraz Samuela Lwa z 1657J. Kucharska, Ilustrowany przewodnik po zabytkach na Wileńszczyźnie i Żmudzi, Burchard Edition, Warszawa 2004, 83-87654-15-9, s.118.
Przypisy
Kronie Kategoria:Kronie Kronie