Pierwiosnek – wiersz napisany w 1820 roku przez Adama Mickiewicza. Rozpoczyna tomik poezji „Ballady i Romanse”

Budowa Utwór dzieli się na 10 strofek po 4 wersy ośmiosylabowe. Rymy paroksytoniczne, ścisłe, bogate. W pierwszej zwrotce Monorymy, w trzeciej rymy okalające, w pozostałych zwrotkach krzyżowe. Nie licząc pierwszej strofy, wiersz ma formę dialogu pomiędzy osobą opisaną jako „Ja” (można ją utożsamiać z autorem) i „Kwiatkiem”, który wstał zbyt wcześnie z zimowego uśpienia.

Treść Zawartość merytoryczna według kolejnych zwrotek:

Dowiadujemy się o czasie akcji - poranek. Pierwiosnek przebija się na powierzchnię. Ja Rozpoczyna się dialog, podmiot liryczny ostrzega Kwiatka, że warunki dla roślin nadal nie są korzystne: „Jeszcze północ mrozem dmucha”, „Z gór białe nie zeszły pleśnie”, „Dąbrowa jeszcze nie sucha”. Ja Podmiot stara się przekonać Kwiatka, by ten wrócił pod ziemię. Kolejne ostrzeżenia: nadal pojawia się szron, poranna rosa jest tak zimna, że zmienia się w lód. Kwiatek Kwiatek odpowiada, że lepiej żyć jedną chwilkę szczęśliwie, niż wiele lat w smutku. Poruszony temat ulotności życia. Kwiatek Zamiast zejść pod ziemię, Kwiatek proponuje, by osoba mówiąca zerwała go i uplotła z niego wianek dla „bogów” w ofierze, dla „druha” lub dla „kochanki”, zapewniając, że „Wianek to będzie nad wianki”. Ja Podmiot dziwi duma, z jaką kwiatek się do niego odnosi. Mówi o „pochodzeniu” Kwiatka: „W podłej trawce, w dzikim lasku” i o jego mało zachwycającym wyglądzie: „Mało wzrostu, mało blasku”. Ja Ciąg dalszy wymieniania cech Kwiatka. Krytyczne porównanie z tulipanem, lilią i różą, jako wzorami kwiecistego piękna. Ja Podmiot wplątuje Kwiatka do wianka. Pytanie o źródło pewności, co do ciepłego przyjęcia wianka przez przyjaciół lub kochankę. Kwiatek Kwiatek nazywa siebie „aniołkiem wiosny”. Przyjaźń jest czymś skromnym, tak samo jak pierwiosnek. Kwiatek Pyta o swoją stosowność jako prezent dla kochanki „niebieską Marylkę” (zob. Maryla Wereszczakówna). Kwiatek przewiduje fiasko związku podmiotu lirycznego z Marylką.

Geneza Utwór powstał między lipcem a grudniem 1820 roku, wydrukowany zaś został w roku 1822 w Wilnie. Jest jednym z wielu wierszy nawiązujących do nieszczęśliwej miłości Adama Mickiewicza z Marylą Wereszczakówną.

Linki zewnętrzne Pierwiosnek w zbiorach Cyfrowej Biblioteki Narodowej Polona.pl Analiza i interpretacja utworu on-line

Kategoria:Ballady i romanse Kategoria:Polskie utwory poetyckie Kategoria:Utwory literackie z 1822 Kategoria:Utwory literackie napisane ośmiozgłoskowcem