Czas – dziennik informacyjno-polityczny wydawany w latach 1848–1934 w Krakowie, a w latach 1935–1939 w Warszawie (po połączeniu z „Dniem Polskim”).

Pierwszy numer ukazał się 3 listopada 1848 roku. Pismo zostało założone z inicjatywy konserwatystów, znanych jako „grono krakowskie”. Należeli do niego Adam Józef Potocki, Antoni Zygmunt Helcel i Paweł Popiel, który został pierwszym redaktorem naczelnymB. Szlachta, Z dziejów polskiego konserwatyzmu, Kraków 2003, ss. 69–105. W latach 70. XIX wieku wpływy w dzienniku uzyskała nowa grupa młodych konserwatystów, znanych jako „stańczycy”. W 1877 przedstawiciel tego środowiska, Stanisław Koźmian, wszedł do redakcji i stał się faktycznym twórcą linii politycznej pismaHistoria prasy polskiej. Prasa polska w latach 1864–1918, red. J. Łojek, Warszawa 1976, s. 140.

„Czas” był naczelnym organem konserwatystów krakowskich aż do 1934 r., gdy został przeniesiony do Warszawy z przyczyn finansowych i politycznych. Pismo zachowywało jednak znaczącą autonomię i nierzadko podlegało krytyce ze strony konserwatywnych polityków. Spektakularne było rozejście się dróg publicystów „Czasu” i stronnictwa krakowskiego w latach 60. XIX w. Konserwatywni politycy powrócili wówczas do hasła daleko idącej autonomii Galicji, mającej być wstępem do przyszłej niepodległości Państwa Polskiego, dziennik natomiast zajął stanowisko lojalistyczne. Efektem było założenie nowego dziennika o nazwie „Głos”.

Wokół pisma skupiali się przedstawiciele krakowskiej szkoły historycznej, wśród których szczególne miejsce zajmował Józef Szujski, drukujący na łamach „Czasu” szkice i eseje. Od 1869 do 1884 z dziennikiem współpracował Leon Cyfrowicz. Współpracował z nim Lucjan Siemieński, w latach 1856–1869 prowadził w piśmie dodatek literacki. W dzienniku ukazał się w odcinkach, w latach 1884–1886 pierwodruk powieści Potop Sienkiewicza.

Redaktorzy naczelni Paweł Popiel (1848–1849) Lucjan Siemieński (1849–1852) Konstanty Sobolewski (1852–1854) Antoni Kłobukowski (1854–1859) Ksawery Masłowski (1859–1867) Antoni Kłobukowski (1867–1892) Michał Chyliński (1892–1899) Antoni Beaupré (1899–1901) Rudolf Starzewski (1901–1920) Antoni Beaupré (1920–1937) Jan Moszyński (1937–1939)Encyklopedia Krakowa, Kraków 2010, s. 137

Przypisy

Linki zewnętrzne Wydania „Czasu” zdigitalizowane i opublikowane w Jagiellońskiej Bibliotece Cyfrowej Wydania „Czasu” zdigitalizowane i opublikowane w Małopolskiej Bibliotece Cyfrowej Wydania „Czasu” zdigitalizowane i opublikowane w Polonie

Kategoria:Czasopisma w języku polskim Kategoria:Czasopisma w Polsce (1918–1939) Kategoria:Czasopisma wydawane od 1848 Kategoria:Czasopisma wydawane do 1939 Kategoria:Dzienniki wydawane w Krakowie Kategoria:Dzienniki wydawane w Warszawie Kategoria:Niewydawane dzienniki polskie Kategoria:Prasa konserwatywna w II Rzeczypospolitej Kategoria:Prasa w Krakowie (1846–1918) Kategoria:Prasa w Krakowie (II Rzeczpospolita) Kategoria:Prasa w Warszawie (II Rzeczpospolita) Kategoria:Stańczycy Kategoria:Zdigitalizowane czasopisma Polony