Hieronim Konieczka

thumb|240px|Teatr Polski w Bydgoszczy, którego aktorem w latach 1945-1948, 1949-1961 i 1976-1994 był Hieronim Konieczka Hieronim Włodzimierz Konieczka (ur. 29 marca 1920 w Bydgoszczy, zm. 27 grudnia 1994 tamże) – aktor teatralny i filmowy, działacz kultury, reżyser teatralny, związany z Bydgoszczą.

Życiorys Urodził się 29 marca 1920 w Bydgoszczy na osiedlu Szwederowo. Był synem Bronisława, kupca-restauratora i Katarzyny z Klósków. Przez cztery lata uczył się w Państwowym Gimnazjum Klasycznym w Bydgoszczy, po czym kontynuował naukę w Szkole Przysposobienia Kupieckiego. Od 1936 r. pracował w Domu Towarowym Braci Małeckich w Bydgoszczy. W czasie okupacji niemieckiej był zatrudniony w Urzędzie Ziemskim jako pomocnik kreślarza. W 1944 r. władze okupacyjne wysłały go na roboty przymusowe w okolice Elbląga i Grudziądza.

Po zakończeniu II wojny światowej pracował w Komisji Mieszkaniowej w Bydgoszczy. Równocześnie uczył się w Szkole Dramatycznej, założonej przez Adama Grzymałę-Siedleckiego i Aleksandra Rodziewicza. Edukację aktorską zakończył w 1946 r. egzaminem państwowym, złożonym w PWST w Łodzi przed komisją, której przewodniczył Leon Schiller.

Karierę artystyczną rozpoczął w Teatrze Miejskim w Bydgoszczy (1946), zaś w sezonie 1948/1949 występował w Teatrze Ziemi Pomorskiej w Toruniu. W latach 1949–1961 był aktorem Teatrów Dramatycznych Bydgoszczy i Torunia. W 1956 r. z jego inicjatywy powstała w Bydgoszczy Scena Studyjna. Prezentował w niej m.in. twórczość Stanisława Ignacego Witkiewicza, którego był zagorzałym wielbicielem oraz utwory bydgoskich autorów. W latach 40. i 50. aktywnie współpracował z Rozgłośnią Bydgoską Polskiego Radia. W sezonie 1961/1962 był aktorem Teatru Polskiego w Poznaniu, a w sezonie 1962/1963 Bałtyckiego Teatru Dramatycznego im. Juliusza Słowackiego w Koszalinie. W latach 1963–1969 występował na scenach Teatrów Dramatycznych w Szczecinie. Od 1969 do 1976 r. występował na scenie Teatru im. Wilama Horzycy w Toruniu. Stworzył w nim szereg kreacji, m.in. Radowana w „Domu na Wzgórzu i” Anzelma w „Pierwszym dniu wolności” L. Kruczkowskiego. Uczestniczył również w życiu społeczno-kulturalnym Torunia i regionu.

W 1976 r. wrócił do Teatru Polskiego w Bydgoszczy i występował w nim do końca swego życia zawodowego. W tym okresie do ważniejszych jego ról należały m.in.: Dziennikarz („Wesele”), Johann Ludwik Heiberg („Z życia glist”), Szambelan („Iwona, księżniczka Burgunda”), Doktor Stockman („Wróg ludu”), Kniaź Bazyli („Nienasycenie”), Hieronimus („Czerwona magia”). W latach 1977–1981 prowadził przy bydgoskim Klubie Międzynarodowej Prasy i Książki, zreaktywowaną Scenę Klubową pod nazwą: Scena Postaw Moralnych. Wystawiał w niej m.in. sztuki: „Kwadrofonię” Iredyńskiego, „Coctail party” Eliota, „Diogenes i pies” Solomona. Nie stronił również od polskiej literatury współczesnej. Prezentował utwory R.M. Grońskiego („Planeta Ko”), R. Kapuścińskiego („Cesarz”), Z. Herberta („Jaskinia filozofów”), K. Wojtyły („Przed sklepem jubilera”). Wszystkie przedstawienia kończyły się dyskusjami z widzami.

Czynnie uczestniczył w Tygodniach Kultury Chrześcijańskiej organizowanych w Bydgoszczy od 1981 roku. W 1984 r. wystawił w kościele św. Wincentego a Paulo Pasję wg św. Mateusza, a w ramach małych form teatralnych „Mszę na Ołtarzu świata”. W kolejnym IV Tygodniu Kultury Chrześcijańskiej wspólnie z Romą Warmus i Wandą Rucińską przygotował spektakl pt. „Jonasz”. Przyjaźnił się z wieloma ludźmi pióra, m.in. Adamem Grzymałą-Siedleckim, Jerzym Sulimą-Kamińskim i Krzysztofem Nowickim. Był zwolennikiem filozofii Teilharda de Chardin i Antoniego de Mello.

Zmarł 27 grudnia 1994 r. w Bydgoszczy. Został pochowany na katolickim Cmentarzu Nowofarnym w Bydgoszczy przy ul. Artyleryjskiej.

Filmografia 1978 - ... gdziekolwiek jesteś panie prezydencie... - obsada aktorska (nie występuje w czołówce) 1972 - Tak bardzo zmęczeni... (odc. 3: Odejścia, powroty) - obsada aktorska (starosta) 1964 - Koniec naszego świata - obsada aktorska (lagerführer) 1962 - Czerwone berety - obsada aktorska (dyrektor Zakładu Poprawczego w Małkach)

Nagrody Nagroda artystyczna miasta Bydgoszczy (1959), Indywidualna nagroda na III Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu za tytułową rolę w sztuce Jeana Anouilha „Beckett czyli honor Boga” (1961), Laureat dwóch Złotych Masek w plebiscytach Dziennika Wieczornego na najlepszego aktora (1971, 1972), Honorowe wyróżnienie za całokształt pracy artystycznej ze szczególnym uwzględnieniem reaktywowania „Sceny Klubowej” (1978), Nagroda Pomorskiej Rozgłośni Polskiego Radia dla najbardziej twórczego aktora teatru (1980), Nagroda Bydgoskiego Informatora Kulturalnego (1980), Wyróżnienie za drugoplanową rolę Straussa w inscenizacji „Palacza zwłok” L. Fuksa na XXVIII Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu (1986), W plebiscycie bydgoskiego oddziału Gazety Wyborczej w 2000 r. został uznany przez czytelników za jednego z najznakomitszych bydgoszczan XX w.

Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi, Odznaka honorowa „Zasłużony Działacz Kultury”, Odznaka honorowa „Bydgoszcz – Zasłużonemu Obywatelowi”, Odznaka honorowa „Za szczególne zasługi dla województwa bydgoskiego”.

Upamiętnienie Jego imię od 2000 r. nosi Teatr Polski w Bydgoszczy.

Bibliografia

Błażejewski Stanisław, Kutta Janusz, Romaniuk Marek: Bydgoski Słownik Biograficzny. Tom VII. Bydgoszcz 2006. , str. 64-65

http://www.filmpolski.pl/ - serwis internetowy (dostęp 22.03.2011)

Linki zewnętrzne

Kategoria:Aktorzy związani z Bydgoszczą Kategoria:Ludzie związani z teatrem bydgoskim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowofarnym w Bydgoszczy Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 1994 Kategoria:Ludzie urodzeni w Bydgoszczy