thumb|Grób Jerzego Pelca na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Jerzy Pelc (ur. 30 września 1924 w Warszawie, zm. 2 czerwca 2017 tamże) – polski filozof, semiotyk i logik, od 1971 profesor Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.
Życiorys Urodził się w Warszawie, w rodzinie Romana i Teresy z domu Dmochowskiej. Od 1934 uczęszczał do Prywatnego Gimnazjum Zboru Ewangelicko-Augsburskiego im. Mikołaja Reya, równocześnie był harcerzem 8. Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. Kazimierza Pułaskiego, od 1936 uczył się w Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego, gdzie został członkiem 23. Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. Bolesława Chrobrego („Pomarańczarnia”).
Podczas okupacji niemieckiej, w latach 1939–1942 kontynuował naukę na tajnych kompletach Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego (matura 1942). Od 1942 studiował filozofię i polonistykę na tajnym Uniwersytecie Warszawskim. Od 1941 działał w konspiracji jako żołnierz Armii Krajowej i nauczyciel w tajnych kompletach gimnazjalnych i licealnych Szarych Szeregów. Uczestnik powstania warszawskiego ps. „Warecki”, kolega Krzysztofa Baczyńskiego.
Po wojnie, w Krakowie kontynuował studia na Filozofii i Polonistyce Uniwersytetu Jagiellońskiego, od listopada 1945 na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie w styczniu 1946 uzyskał stopień magistra. Jego nauczycielami na filologii byli przede wszystkim Witold Doroszewski i Julian Krzyżanowski, a na filozofii – Tadeusz Kotarbiński. W marcu 1951 otrzymał stopień doktora nauk humanistycznych, w 1961 doktora habilitowanego - Instytut Filozofii i Socjologii PAN, w 1971 otrzymał tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego, a w 1979 - profesora zwyczajnego.
Jego zainteresowania skupiły się wokół zagadnień semiotyki. Od 1970 był redaktorem naczelnym „Studiów Semiotycznych”, a w latach 1972–1994 kierował Zakładem Semiotyki Logicznej Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1973 nieprzerwanie prowadził seminarium Logika języka naturalnego oraz kurs semiotyki logicznej. Zajmował się filozofią języka, logiką języka, semiotyką teoretyczną, metodologią semiotyki, a w zakresie studiów magisterskich polonistyką (językoznawstwem i literaturoznawstwem).
Był m.in. przewodniczącym International Association for Semiotic Studies oraz przewodniczącym honorowym Institut International de Philosophie – najważniejszych międzynarodowych organizacji semiotycznych i filozoficznych.
Zajmowane stanowiska, pełnione funkcje: Wiceprezes Kasy im. Józefa Mianowskiego – Fundacja Popierania Nauki, Przewodniczący Komitetu Etyki w Nauce przy Prezydium PAN, Członek Komitetu Nauk Filozoficznych PAN, Prezes Polskiego Towarzystwa Semiotycznego, Członek Rady Języka Polskiego PAN, Członek Rady Naukowej Zespołu Badawczego Prakseologii im. Tadeusza Kotarbińskiego IF WFiS UMCS, Członek krajowy rzeczywisty Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Członek krajowy korespondent Wydziału Historyczno-Filozoficznego PAU, Przewodniczący honorowy International Association for Semiotic Studies – Association Internationale de Sémiotique, Przewodniczący honorowy Institut International de Philosophie.
Zmarł w Warszawie, pochowany 12 czerwca 2017 w grobie rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 141-1-13).
Książki Poglądy Rudolfa Carnapa na kwestie znaczenia i oznaczania. Przegląd, Ossolineum, Wrocław, Warszawa 1960 (rotaprint; streszczenie i częściowe tłumaczenie trzech prac Carnapa). O użyciu wyrażeń, Ossolineum, Wrocław 1971. Studies in Functional Logical Semiotics of Natural Language, The Hague 1971 (seria Mouton Janua Linguorum 90). Wstęp do semiotyki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1981, 1984 (seria Omega). Wizerunki i wspomnienia. Materiały do dziejów semiotyki, Zakład Semiotyki Logicznej UW, Polskie Towarzystwo Semiotyczne, Warszawa 1994. (Seria: Biblioteka Myśli Semiotycznej 30; przedstawieni są tu między innymi Tadeusz Kotarbiński, Władysław Tatarkiewicz, Tadeusz Czeżowski, Kazimierz Ajdukiewicz, Julian Krzyżanowski, Roman Ingarden, Mieczysław Wallis, Jerzy Kuryłowicz, Witold Doroszewski, Izydora Dąmbska, Seweryna Łuszczewska-Romahnowa, Stefan Żółkiewski, Tadeusz Wójcik).
Redakcje Logika i język. Studia z semiotyki logicznej, tłum. Jerzy Pelc, PWN, Warszawa 1967. Semiotyka polska 1894–1969, PWN, Warszawa 1971. Encyclopedic Dictionary of Semiotics, 3 tomy, Mouton De Gruyter, Berlin, New York, Amsterdam 1986; 1994. Język współczesnej humanistyki, Polskie Towarzystwo Semiotyczne, Warszawa 2000 (seria: Biblioteka Myśli Semiotycznej, t. 46; manifest antyirracjonalizmu, zwłaszcza antypostmodernizmu.
Wybrane artykuły Funkcjonalne podejście do semiotyki logicznej języka naturalnego, [w:] „Studia Filozoficzne” nr 2, s. 109–134, 1967. Symptom and symbol in language, w: Dascal, Marcelo et al. Philosophy of Language, vol. 2, Berlin, New York, Mouton de Gruyter, s. 1292–1313. Theory formation in semiotics, [w:] Posner, Roland et al. Semiotics, vol. 1, Berlin, New York 1977, Mouton de Gruyter, s. 617–643. Understanding, explanation, and action as problems of semiotics, [w:] Posner, Roland et al. Semiotics, vol. 1, Berlin, New York 1977, Mouton de Gruyter, s. 644–667. Głos laika w sprawie klonowania ludzi, „Przegląd Filozoficzny” 2001 nr 3, s. 5–24. Odkąd zaczyna się człowiek? Konsekwencje wyboru definicji, „Przegląd Filozoficzny” 2001 nr 3, s. 25–29. Sprawa pomnika Tadeusza Kotarbińskiego w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego, „Ruch Filozoficzny” 2004 tom 61 nr 4, s. 535–547.
Księgi honorowe Jacek Juliusz Jadacki, Witold Strawiński (red.), W świecie znaków. Księga pamiątkowa ku czci profesora Jerzego Pelca, Polskie Towarzystwo Filozoficzne, Warszawa 1996 (artykuły w języku polskim oraz bibliografia do 1995). Jacek Juliusz Jadacki, Witold Strawiński (red.), In the World of Signs. Essays in honour of Professor Jerzy Pelc, Rodopi, Amsterdam-Atlanta 1998.
Odznaczenia
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2008) Medal ZAiKS-u (1998) Honorowa Odznaka ZAiKS-u (2009)
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona na witrynie Polskiego Towarzystwa Semiotycznego
Kategoria:Absolwenci II Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Batorego w Warszawie Kategoria:Członkowie honorowi Polskiego Towarzystwa Filozoficznego Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk Filozoficznych PAN Kategoria:Członkowie Rady Języka Polskiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy filozofowie XXI wieku Kategoria:Polscy logicy XXI wieku Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Semiotycy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2017 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej