Mikołaj Meluch, ps. „Kolka” (ur. 4 grudnia 1921 w Kowlu, zm. 18 października 1965 w Wietnamiehttp://www.rasil.home.pl/rrh_7_2009/10_w_charczuk.pdf (inne źródła podają rok urodzenia 1920, jako miejsce urodzenia Ostrów Lubelski i datę śmierci 18 października 1965)) – oficer Gwardii Ludowej i Armii ludowej, funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej oraz KBW,oficer Sił Zbrojnych PRL.
Życiorys Urodził się w polsko-białoruskiej chłopskiej rodzinie Grzegorza i Anny z domu Maleszczykow. Miał wykształcenie średnie. W 1937 wstąpił do KZMP, jego brat Jan zginął w wojnie obronnejhttp://www.rasil.home.pl/rrh_7_2009/10_w_charczuk.pdf. Jesienią 1941 zetknął się ze zbiegłymi z niemieckiej niewoli czerwonoarmistami i w listopadzie tego roku wstąpił do zorganizowanego przez nich oddziału partyzanckiego dowodzonego przez lejt. Jakowa Nikołajewa „Czuwasza”. Od lutego 1942 grupa ta wchodziła w skład oddziału Fiodora Kowalowa „Fiodora”, działającego na terenie powiatów włodawskiego i parczewskiego. Oddział rozrastał się bardzo szybko; należał do największych i najbardziej operatywnych na tym terenie. Po jego reorganizacji w sierpniu 1943 i utworzeniu z niego batalionu Meluch został mianowany dowódcą plutonu ochrony sztabu II Obwodu GL oraz adiutantem dowódcy obwodu, Mieczysława Moczara, a jesienią awansowany na podporucznika. W styczniu 1944 został członkiem dowództwa 4 Okręgu AL. Przebywał głównie przy zgrupowaniu AL operującym w rejonie lasów parczewskich. Uczestniczył w wielu akcjach dywersyjno-bojowych. 14 maja 1944 walczył pod RąblowemMieczysław Moczar, Barwy walki.. Od sierpnia 1944 komendant powiatowy MO w Radzyniu. Od 1 stycznia 1946 w komendzie powiatowej MO w Siedlcach.
W nocy z 9 na 10 kwietnia 1946 jako kapitan MO dowodził 37-osobową grupą operacyjną (wspartą przez kompanię 14 Dywizji Piechoty), która rozbiła obozujący w Starej Wsi oddział Narodowych Sił Zbrojnych dowodzony przez Ludwika Buraczyńskiego „Żbika”. Zginęło 14 partyzantów. Meluch kazał swoim podwładnym rozstrzeliwać rannych i jeńców oraz osobiście zabił gospodarza Józefa Wierzbickiego i jego syna Edwarda; rozkazał też zabić Różę Wierzbicką, żonę tego pierwszego.
Od kwietnia 1946 był w dyspozycji Komendy Głównej MO w Warszawie. W 1949 przeniesiony z MO do KBW, w tym samym roku ożenił się z Aliną Iwicką, pracownicą służby zdrowia MO. W latach 1956–1958 był radcą w MSZ, później przez dwa lata pracował w MSW. W 1960 przeniesiony do Sił Zbrojnych PRL, 22 czerwca 1963 awansowany do rangi majora. Wysłany w kwietniu 1965 z misją rozjemczą w ramach Międzynarodowej Komisji Kontroli i Nadzoru do Wietnamu. Został uznany za zmarłego po tym jak nie odnaleziono samolotu, który zaginął w październiku 1965 tamże.
Awanse podporucznik – jesień 1943Józef Bolesław Gara, Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942–1945. porucznik – wczesna wiosna 1944 kapitan – 1944 (po wyzwoleniu) major – 22 czerwca 1964
Ordery i odznaczenia Order Krzyża Grunwaldu III klasy (10 października 1945) „za działalność w konspiracji, udział w walkach partyzanckich i za zasługi w organizowaniu służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej”. Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari (24 grudnia 1945Edward Gronczewski, Walczyli o Polskę Ludową lub 10 października 1945Wiesław Charczuk, Mikołaj Meluch – kat podlaskiego podziemia niepodległościowego 1945–1946 Radzyński Rocznik Humanistyczny nr 7, 2009, s. 167–173.) Krzyż Walecznych Krzyż Partyzancki Srebrny Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR) Przypisy
Bibliografia Mieczysław Moczar, Barwy Walki, Warszawa 1964. Gustaw Alef-Bolkowiak, Gorące dni, Warszawa 1971. Józef Bolesław Garas, Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942–1945, Warszawa 1971. Księga pamięci poległych funkcjonariuszy SB, MO i ORMO red. Kazimierz Chociszewski, Warszawa 1971. Edward Gronczewski, Walczyli o Polskę Ludową, Warszawa 1982. Rok pierwszy. Powstanie i działalność aparatu bezpieczeństwa publicznego na Lubelszczyźnie (lipiec 1944 – czerwiec 1945), red. Sławomir Poleszak, Warszawa 2004. Powiat Sokołów Podlaski, red. Kazimierz Krajewski, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2007.
Kategoria:Funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Kowlu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Ofiary katastrof lotniczych w Wietnamie Kategoria:Oficerowie Armii Ludowej Kategoria:Oficerowie Gwardii Ludowej Kategoria:Radzieccy partyzanci Kategoria:Uczestnicy walk z podziemiem niepodległościowym w Polsce (1944–1956) Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Zmarli w 1965