Awantury mołdawskie – ogólna nazwa stosowana na określenie działań wojennych na terytorium pogranicza polsko-mołdawskiego i w Mołdawii. Termin został spopularyzowany książką Zdzisława Spieralskiego o tym tytule (Awantury Mołdawskie. Wiedza Powszechna, 1967).
Wojny prowadziły najpierw Korona Królestwa Polskiego z Hospodarstwem Mołdawskim o tron mołdawski, potem Rzeczpospolita i Turcja o zwierzchność lenną i prawo do wyznaczania hospodara, następnie magnaci polscy lub tureccy na czele prywatnych armii usiłujący osadzać swoich władców w Jassach, a w końcu i Kozacy w czasach Hetmanatu. Ostatnią „awanturą mołdawską” była wojna polsko-turecka za panowania Jana III Sobieskiego.
Mołdawia lennem polskim wojna polsko-węgiersko-mołdawska 1377 – walki o tron mołdawski, Polacy i Węgrzy, pod dowództwem Władysława Opolczyka, wsparli Stefana II przeciwko Piotrowi I
wojna polsko-mołdawska (1431) – wyprawa Aleksandra Dobrego na Polskę (Ruś Czerwoną, Podole i Pokucie)
wojna polsko-mołdawska (1450) – walki o tron mołdawski, Kazimierz IV Jagiellończyk poparł starania Aleksandra II przeciwko Bogdanowi II
wojna polsko-turecka (1485–1503) – wojna toczona przez Polskę, wspieraną przez Litwę, Mazowsze i Krzyżaków z Turcją posiłkowaną przez Tatarów, Mołdawię i Wołoszczyznę.
1487 – bitwa pod Kopystrzyniem 1491 – bitwa pod Zasławiem 1494 – wyprawa bukowińska – wojna Jana Olbrachta przeciwko Stefanowi Wielkiemu 1497 – bitwa pod Koźminem
Mołdawia lennem tureckim wojna polsko-mołdawska (1501–1510) – walka ze Stefanem Wielkim i jego następcą Bogdanem III 1509 – bitwa pod Chocimiem
wojna polsko-mołdawska (1530–1538) – wyprawy Piotra Raresza na Pokucie 1530 – bitwa pod Chocimiem 1531 – bitwa pod Gwoźdźcem 1531 – bitwa pod Obertynem 1535 – 2 wyprawy Piotra Raresza na Pokucie 1538 – wyprawa Piotra Raresza na Podole 1538 – bitwa nad Seretem
wojna polsko-mołdawska (1572) – wyprawa Mikołaja Mieleckiego
wojna polsko-mołdawska (1595) – wyprawa Jana Zamoyskiego 1595 – bitwa pod Suczawą 1595 – bitwa pod Cecorą
Mohyliady I Mohyliada – wojna polsko-mołdawska (1595) – wyprawa Jana Zamoyskiego 1595 – bitwa pod Suczawą 1595 – bitwa pod Cecorą
II Mohyliada – walki z Michałem Walecznym (1599–1600) – walki Rzeczypospolitej Obojga Narodów z Siedmiogrodem oraz Hospodarstwem Wołoskim i Mołdawskim 1599 – bitwa pod Șelimbărem 1600 – bitwa pod Bukowem 1600 – bitwa nad rzeką Argeș
III Mohyliada – wojna polsko-mołdawska (1607) – walki tron mołdawski, I wyprawa Stefana Potockiego 1607 – bitwa pod Ștefănești
IV Mohyliada – wojna polsko-mołdawska (1612) – walki tron mołdawski, II wyprawa Stefana Potockiego 1612 – bitwa pod Sasowym Rogiem
V Mohyliada – wojna polsko-mołdawska (1615–1616) – walki tron mołdawski, wyprawa Samuela Koreckiego 1615 – bitwa pod Chocimiem 1616 – bitwa pod Benderami 1616 – bitwa pod Sasowym Rogiem
Wojny z Turcją i Tatarami wojna polsko-turecka (1620–1621) 1620 – bitwa pod Cecorą 1621 – bitwa pod Chocimiem
Wojna z Abazy paszą – III wojna polsko-turecka w latach 1633-1634 1633 – bitwa pod Sasowym Rogiem 1633 – bitwa pod Paniowicami
Powstanie Chmielnickiego Wojna o tron mołdawski 1653 1653 – bitwa pod Fintą 1653 – bitwa pod Suczawą
Wojny z Turcją i Tatarami wojna polsko-turecka (1672–1676) 1672 – bitwa pod Ładyżynem (lub pod Czetwertynówką) 1672 – bitwa pod Humaniem 1672 – oblężenie Kamieńca Podolskiego 1672 – bitwa pod Korcem (1672) 1672 – oblężenie Lwowa 1672 – Wyprawa Sobieskiego na czambuły tatarskie 1672 – bitwa pod Krasnobrodem 1672 – bitwa pod Narolem 1672 – bitwa pod Niemirowem 1672 – bitwa pod Komarnem 1672 – bitwa pod Petranką 1672 – bitwa pod Kałuszem 1673 – bitwa pod Chocimiem 1675 – bitwa pod Lesienicami 1675 – oblężenie Trembowli 1676 – bitwa pod Wojniłowem 1676 – bitwa pod Żurawnem
wojna polsko-turecka 1683-1699 1683 – wyprawa Kunickiego do Mołdawii 1684 – bitwa pod Jazłowcem 1685 – bitwa pod Bojanem 1685 – bitwa przy Wale Trajana 1686 – bitwa pod Jassami 1687 – oblężenie Kamieńca Podolskiego 1688 – bitwa pod Smotryczem 1689 – wyprawa hetmana Jabłonowskiego do Mołdawii 1690 – zajęcie Suczawy przez jazdę Nikodema Żaboklickiego 1691 – wyprawa Jana III Sobieskiego do Mołdawii 1691 – bitwa pod Pererytą 1694 – bitwa pod Uścieczkiem 1695 – bitwa pod Lwowem 1698 – bitwa pod Podhajcami 1699 – bitwa pod Martynowem
Bibliografia
Mariusz Kowalski, Księstwa Rzeczpospolitej: państwo magnackie jako region polityczny, Warszawa, IGiPZ PAN, 2013 Jakub Witczak, ''Mohyliady, czyli sarmacka wojenka'', Focus Historia, nr 2/2015. https://web.archive.org/web/20150527184543/http://historia.focus.pl/polska/mohyliady-czyli-sarmacka-wojenka-1702
Linki zewnętrzne
! Kategoria:Wojny polsko-tureckie Kategoria:Stosunki polsko-tatarskie