thumb|diament thumb|grafit thumb|Kryształy fulerenu C60 framed|Schemat struktury długiej nanorurki Alotropia (od gr. ἄλλος „inny” + τρόπος „zwrot, sposób”) – zjawisko występowania w tym samym stanie skupienia różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego, różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Odmiany alotropowe pierwiastka mogą różnić się między sobą strukturą krystaliczną lub liczbą atomów w cząsteczce.
Alotropia jest szczególnym przypadkiem polimorfizmu, czyli różnopostaciowości substancji.
Chociaż odmiany alotropowe nie są różnymi stanami skupienia materii, przejścia z jednej odmiany alotropowej do drugiej są przemianami fazowymi pierwszego rzędu. Nie zachodzą one jednak w ściśle określonych temperaturach, lecz są zależne od termicznej historii próbek. Powoduje to, że dany pierwiastek może występować w dwóch różnych odmianach alotropowych w tej samej temperaturze.
Pierwiastki i ich odmiany alotropowe Najbardziej znane pierwiastki tworzące odmiany alotropowe tlen występujący naturalnie w fazie gazowej w formie cząsteczek dwuatomowych (O2) i trójatomowych – ozonu (O3); obie odmiany znane są też w stanie ciekłym i stałym; stały tlen występuje w 6 odmianach alotropowych (nie licząc stałego ozonu) węgiel występujący w formie diamentu, grafitu, fulerenu, grafenu, nanorurek i form poliynowych fosfor występujący w formie fosforu czerwonego, białego, fioletowego i czarnego siarka występująca w formie romboidalnej, jednoskośnej i polimerycznej żelazo o sieci regularnej przestrzennie centrowanej (α i δ) oraz regularnej ściennie centrowanej (γ).
Inne pierwiastki tworzące odmiany alotropowe arsen antymon cyna mangan selen uran bor krzem german pluton (6 odmian, w tym dwie mające charakter półmetaliczny) azot (w stałym stanie skupienia) berkel (2 odmiany alotropowe)
Zobacz też
właściwości fizyczne i chemiczne minerałów parageneza paramorfoza izomorfizm (krystalografia) pseudomorfoza
Przypisy