thumb|Pektorał celtycki z brązu z Les Moidons we Francji, zbiory Musée des Antiquités nationales w Saint-Germain-en-Laye thumb|Pektorał Ramzesa II, zbiory Luwru thumb|Pektorał egipski ze skarabeuszem, zbiory Luwru
Pektorał, napierśnik (z łac. pectus – pierś) – rodzaj biżuterii świeckiej lub religijnej noszonej na piersi, zapinanej od tyłu. Obecnie nazwa często używana dla ozdobnego krzyża noszonego na piersi przez wyższe duchowieństwo (biskupi, arcybiskupi, kardynałowie, papież) – zobacz pektorał (chrześcijaństwo).
W starożytności Ozdoby takie znane były już w czasach antycznych w starożytnym Egipcie, Rzymie, Tracji czy u Celtów, Scytów i Żydów. W starożytnym Egipcie, gdzie były noszone przez faraonów i arcykapłanów, a także u arcykapłanów żydowskich oraz w starożytnym Rzymie pektorały były symbolem władzy.
W egipskich pektorałach królewskich głównym elementem była złota płytka z cyzelowaną dekoracją figuralną i wprawionymi kamieniami szlachetnymi. Pektorały kapłanów, umieszczane w grobowcach na piersiach zmarłego, wykonane były ze srebra, srebra pozłacanego, brązu, a nawet drewna pozłacanego i przedstawiały najczęściej boga Horusa w postaci sokoła z rozpostartymi szeroko skrzydłami.
W Ameryce prekolumbijskiej Forma pektorału występowała również w sztuce prekolumbijskiej. W 2006 polscy archeolodzy odkryli w grobowcu jednego z władców Majów w Nakum w Gwatemali pektorał z jadeitu. Znaleziska takie zostały także odnotowane na terytorium Peru.
W tradycji żydowskiej W starożytnym Izraelu pektorały nosili królowie i arcykapłani. Pektorał królewski zapewne przypominał pektorały egipskie lub kananejskie. Pektorał arcykapłana (hebr. hoszen, ang. bibl. breastplate) był sztywną, prostokątną kopertą (podobną do katolickiej bursy), w której znajdowały się losy Urim i Tummim, a na jego powierzchni przymocowanych było 12 szlachetnych kamieni, reprezentujących 12 plemion Izraela.
Zobacz też Pektorał z Towstej Mohyły Strój chórowy Pektorał (chrześcijaństwo)
Bibliografia Publikacje: Niwiński A., Mity i symbole starożytnego Egiptu, Wyd. „PRO-EGIPT”, Warszawa 2001, s. 251–252, . Encyklopedia sztuki starożytnej, praca zbiorowa, WAiF i Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 463, Warszawa 1998, (PWN), (WAiF). Rachet G., Słownik cywilizacji egipskiej, Wyd. Książnica sp. z o.o., Katowice 2006, s. 62, . Gradowski M., Dawne złotnictwo, technika i terminologia, Wyd. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1984, s. 140, . Strony WWW: Pojęcie pektorału ze słownika Kopalińskiego [dostęp 2007-09-09]. Pektorał z gwatemalskiej dżungli – wywiad z odkrywcami [dostęp 2007-09-09].
Linki zewnętrzne
Pektorał egipskiej księżniczki z czasów XII dynastii, XIX wiek p.n.e., ze zbiorów Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku
Krzyż-pektorał św. Kutberta
Kategoria:Biżuteria Kategoria:Judaizm Kategoria:Starożytny Egipt Kategoria:Życie codzienne w starożytnym Rzymie