Samuel (Szmul) Ha-Lewi Brot (ur. 16 lipca 1885 w Łodzi, zm. 2 kwietnia 1963 w Tel Awiwie) – polski rabin, działacz polityczny, przywódca ruchu Mizrachi, poseł na Sejm I i II kadencji, rabin w Brześciu Kujawskim, Lipnie, Tomaszowie Mazowieckim, Antwerpii, Nowym Jorku i Tel Awiwie, członek Rady Naczelnej Rabinatu Izraela.
Życiorys Urodził się w Łodzi w rodzinie ortodoksyjnej jako Szmul Brot. Był synem Michała Brota i Rywki (Rebeki) z domu Flato. Otrzymał staranne wykształcenie religijne. W 1904 ukończył seminarium rabinackie w Ostrowcu Świętokrzyskim.
W 1907 roku objął stanowisko rabina w Brześciu Kujawskim, w 1912 roku w Lipnie, a w 1928 roku w Tomaszowie Mazowieckim. W miejscowej prasie publikował artykuły i eseje na aktualne tematyKrzysztof Tomasz Witczak, Słownik biograficzny Żydów tomaszowskich, Łódź – Tomaszów Mazowiecki 2010, s. 70, .. Był znanym działaczem syjonistycznym. Pełnił funkcję wiceprezesa Organizacji Syjonistów Ortodoksów Mizrachi. Sprawował również funkcję wiceprezesa komitetu wykonawczego Światowej Organizacji Syjonistycznej.
Przez dwie kolejne kadencje przypadające na lata 1922–1930 był posłem na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Mandat poselski w 1922 roku uzyskał z listy Bloku Mniejszości Narodowej i w następnej kadencji uzyskał mandat poselski z tej samej listy. W czasie obydwu kadencji zasiadał w sejmowej komisji spraw wojskowych, należał do Klubu Żydowskiej Rady NarodowejŻydowska mozaika polityczna w Polsce 1917-1927. Wybór dokumentów, wybór i opracowanie C. Brzoza, Kraków 2003, s. 107..
Od 1931 roku był przewodniczącym Mizrachi w Polsce, zastępując Joszuę Farbsteina. W 1936 roku objął stanowisko rabina w Antwerpii. W 1937 roku funkcję przewodniczącego partii Mizrachi objął po nim Icchak Nissenbaum.
Po wybuchu II wojny światowej przez Francję, Hiszpanię i Portugalię, w 1941 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych i osiadł w Nowym Jorku, gdzie objął stanowisko rabina. W roku 1951 przeniósł się do Izraela, gdzie pracował jako dajan.
Jego żoną była Pessa z Zybenbergów, córka Abrama i IttyMarek Szukalak Słownik biograficzny Żydów łódzkich i z Łodzią związanych, Seria II tom 3, s. 32, ..
Pełnione funkcje rabinackie 1910–1912 rabin w Brześciu Kujawskim 1912–1928 rabin w Lipnie 1928–1936 rabin w Tomaszowie Mazowieckim 1935–1940 rabin w Antwerpii (Belgia) 1943–1951 rabin w Nowym Jorku (Stany Zjednoczone) 1951–1963 rabin w Tel Awiwie, członek Rady Naczelnej Rabinatu Izraela
Zobacz też Żydzi w parlamencie II RP
Przypisy
Bibliografia J.T. Baumel, Kehillath Morya: Portrait of a Refugee Community in New York City 1943-1987, w: D. Michman (ed.), Belgium and the Holocaust: Jews, Belgians, Germans, Yerusalem 1998, s. 502–504, 506, 511, 513–515. A. Cygielman, Tomaszow Mazowiecki, w: Encyclopaedia Judaica, vol. 15, Jerusalem 1978, s. 1215. Beate Kosmala, Juden und Deutsche im polnischen Haus. Tomaszów Mazowiecki 1914-1939, Berlin 2001, s. 104, 108–113, 131–132, 209, 232, 280, 283, 285–286, 310. Andrzej Krzysztof Kunert (red.), Posłowie i senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919-1939. Słownik biograficzny, t. 1 (A-D), Warszawa 1998, s. 203–204 (fot.). Michał Piasecki, Z Tomaszowa do Magnitogorska, Warszawa 1995, s. 61.
Krzysztof Tomasz Witczak, Słownik biograficzny Żydów tomaszowskich, Łódź – Tomaszów Mazowiecki 2010, . s. 70–71 (biogram, fot., bibl.). Rafał Żebrowski, Brot Samuel, [w:] Zofia Borzymińska, R. Żebrowski (red.), Polski Słownik Judaistyczny, t. 1, Warszawa 2003, s. 237–238 (nota biogr.).
Kategoria:Rabini w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Duchowni związani z Łodzią Kategoria:Ludzie związani z Nowym Jorkiem Kategoria:Ludzie związani z Ostrowcem Świętokrzyskim Kategoria:Ludzie związani z Tomaszowem Mazowieckim Kategoria:Rabini w Polsce Kategoria:Posłowie na Sejm I kadencji (1922–1927) Kategoria:Posłowie na Sejm II kadencji (1928–1930) Kategoria:Syjoniści Kategoria:Urodzeni w 1885 Kategoria:Zmarli w 1963 Kategoria:Żydowscy parlamentarzyści II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Lipnem Kategoria:Ludzie związani z Brześciem Kujawskim Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Żydzi związani z Łodzią Kategoria:Politycy Mizrachi