thumb|250px|Portret łajki. Widoczne charakterystyczne „bokobrody” oraz obfity kołnierz z dłuższych włosów wokół szyi.

Łajka ( „oszczekiwacz”) – ogólna nazwa psa, obejmująca wiele ras psów z grupy szpiców, z północy kontynentu eurazjatyckiego, hodowanych od Skandynawii po Ocean Spokojny. Typ lisowaty.

Ogólna charakterystyka W grupie tej można wyróżnić kilkanaście różnych typów psów średniej wielkości lub małych, z uszami trójkątnymi stojącymi i ogonem najczęściej zawiniętym na grzbiet lub biodro. Występują one pod różnymi nazwami miejscowymi, używane są do polowań, do ciągnięcia sań, jako psy pasterskie i stróżujące. Są psami bardzo samodzielnymi i niezależnymi, ale przyjaźnie nastawionymi do człowieka. Do dzisiaj większość łajek zachowała wiele cech pierwotnych, ukształtowanych bardziej przez naturę niż przez człowieka – posiadają one wiele cech atawistycznych upodabniających je do wilków. W komunikacji między sobą łajki często używają gestów charakterystycznych dla ras pierwotnych, jak na przykład ssanie lub lizanie wargi. Gęste owłosienie często występuje na brzuchu i pomiędzy palcami na łapach. Wiele suk jest zdolnych do rozrodu tylko jeden raz w roku.

thumb|200px|left|Łajka jakucka, pies zaprzęgowy

Budowa Łajki to psy średniej wielkości, o mocnej budowie i wysokości w kłębie od 45–65 cm. Głowa ma najczęściej kształt ostrego klina z łagodnym stopem i kufą o długości zbliżonej do mózgoczaszki. Szyja jest muskularna, o długości podobnej do głowy, często otoczona kołnierzem z długiej sierści. Łajki mają grzbiet prosty, szeroki, muskularny z zadem lekko opadającym w dół, a klatkę piersiową głęboką i umiarkowanie szeroką. Kończyny przednie i tylne są proste, ustawione równolegle do siebie, z łapami zwartymi, o okrągłym kształcie. Ogon jest niezbyt długi, noszony na grzbiecie, zwinięty w pierścień lub sierpowaty, rzadziej noszony na dół. Oczy są nieduże, owalne, często skośnie osadzone, ciemnobrązowe lub piwne, rzadziej jasne (jak u łajki jakuckiej).

thumb|250px|Łajka zachodniosyberyjska

Szata i umaszczenie Sierść łajek zwykle składa się z dwóch warstw – gęstego i miękkiego podszerstka oraz twardych włosów okrywowych. U części łajek włosy okrywowe są średniej długości i przylegają gładko do ciała. U innych są to włosy zdecydowanie dłuższe, nastroszone, tworzące wokół szyi efektowny kołnierz, odstające od kłębu, barków i po tylnych stronach nóg. Ogon pokryty jest jednolitym dłuższym włosem.

Umaszczenie tej grupy psów przybiera najróżniejsze formy, nawet w ramach poszczególnych ras. Kolor sierści może być całkowicie biały, kremowy, biały z czarnym, czarny z białym, szary, wilczasty, rudy, "pieprz i sól", łaciaty złożony z dwóch lub więcej kolorów. Skóra jest jasna lub cętkowana, a kolor nosa najczęściej czarny, zdarza się jednak również brązowy i jasnobrązowy u psów z jasnym umaszczeniem.

Rasy należące do grupy łajek Rasy uznane przez FCI: łajka rosyjsko-europejska (bliźniacza rasa karelskiego psa na niedźwiedzie) łajka wschodniosyberyjska łajka zachodniosyberyjska Inne rasy i odmiany lokalne: łajka karelo-fińska (rasa uznawana w Rosji, wywodząca się z Karelii) łajka jakucka (pies zaprzęgowy Jakutów zamieszkujących Jakucję – pies o wyjątkowej urodzie, sprowadzony ostatnio do Europy) łajka chantejska lub ostiacka (łajka Chantów, inaczej Ostiaków) łajka nieniecka (łajka Nieńców, nazywanych w języku rosyjskim Samojedami, protoplasta dzisiejszej rasy samojed) łajka Ewenków lub tunguska (Tunguzi to dawna nazwa Ewenków) łajka wogulska lub mansijska (łajka Wogułów, inaczej Mansów) łajka wotjacka lub udmurcka (łajka Wotjaków, inaczej Udmurców, zamieszkujących Udmurcję) łajka permiacka lub komi (łajka ludów zamieszkujących Okręg Komi-Permiacki) łajka żyriańska (pochodząca z Republiki Komi) łajka amurska lub łajka Nanajów (pochodząca z rejonu rzeki Amur)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

– strona internetowa poświęcona rosyjskim łajkom (w języku angielskim) Russian Branch of Primitive Aboriginal Dogs Society – strona internetowa rosyjskiej organizacji zajmującej się badaniem psów ras pierwotnych (w języku rosyjskim i angielskim) Spirit of Nordic – strona internetowa niemieckiej hodowli psów rasy samojed i łajka jakucka (w języku niemieckim i angielskim) ЯКУТСКАЯ ЛАЙКА – strona internetowa hodowli łajki jakuckiej w Jakucku The Photoalbum and Graphic Images of the Polar Census Expedition to Siberian Territory 1926-1927 – album zdjęć z wyprawy na Syberię w latach 1926–1927; wiele z nich przedstawia miejscowe łajki ПлемЗавод лаек. породы Русско-европейской и западносибирской лайки (лайка LZS & LRE)

*