thumb|Naszywka oddziałów prewencji i pododdziałów kontrterrorystycznych noszona na umundurowaniu służbowym thumb|upright|„Korpusówka” oddziałów prewencji i pododdziałów antyterrorystycznych noszona na mundurze galowym Oddział prewencji Policji (OPP), ewentualnie Samodzielny pododdział prewencji Policji (SPPP), do 1989 ZOMO, do 1990 OPMO – w polskiej Policji jest to zorganizowana na wzór wojskowy jednostka organizacyjna podlegająca komendantowi wojewódzkiemu lub stołecznemu, przeznaczona głównie do działań zespołowych w ramach pododdziałów zwartych.

Zadania Zgodnie z § 35 Zarządzenia Nr 1041 KGP z 28.09.2007 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji do głównych zadań OPP i SPPP należą: ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego w czasie trwania legalnych zgromadzeń publicznych oraz imprez masowych i protestów społecznych przywracanie porządku publicznego w przypadku zbiorowego naruszenia prawa ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas pobytu przedstawicieli obcych państw ochrona porządku publicznego w przypadku konstytucyjnie określonych stanów nadzwyczajnych oraz katastrof i klęsk żywiołowych wspierane jednostek policji w działaniach patrolowych oraz patrolowo-interwencyjnych prowadzenie pościgów za niebezpiecznymi przestępcami.

Funkcjonariusze OPP i SPPP pełnią również zwykłą służbę patrolową. W skład OPP w Warszawie wchodzi dodatkowo Kompania Reprezentacyjna Policji.

Wyposażenie thumb|upright|Policjant OPP w częściowym stroju ochronnym W czasie pełnienia służby patrolowej funkcjonariusze OPP i SPPP posiadają przy sobie standardowe wyposażenie policyjne. W przypadku wykonywania działań w ramach pododdziałów zwartych, mogą być wyposażeni dodatkowo w: strzelby gładkolufowe kaski ochronne tarcze kamizelki ochronne, nagolenniki, ochraniacze na ręce, rękawice ochronne pałki szturmowe miotacze gazu łzawiącego miotacze gazu pieprzowego granaty łzawiące pistolety sygnalizacyjne megafony nożyce dwuręczne koce gaśnicze.

Oddziały prewencji wykorzystują także w swoich działaniach: armatki wodne automatyczne wyrzutnie gazu łzawiącego.

Ponadto w grudniu 2010 roku OPP w Warszawie otrzymał od Komendy Głównej Policji LRAD-500X, nowoczesne urządzenie akustyczne warte 130000 zł. Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła w 2012 roku nieprawidłowość tego zakupu przez fakt zablokowania funkcji ogłuszania tłumu przez urządzenie.

Historia Dwudziestolecie międzywojenne thumb|Międzywojenny Oddział Rezerwy Policji Państwowej (RPP). Zdjęcie z lat 30. W okresie międzywojennym formacją przeznaczoną do zwalczania zamieszek i demonstracji ulicznych była Rezerwa Policji Państwowej (RPP). Pierwsze jednostki rezerwy, powstały w 1923 roku, po masowych wystąpieniach robotników (min. Zamieszki krakowskie 1923 roku). Zgodnie z zarządzeniem oddziały rezerwowe miały mieć charakter kompanii szkolnych, odbywających normalne szkolenie niższych funkcjonariuszy Policji Państwowej, a jednocześnie gotowe do działań w każdej chwili. Kompanie miały liczyć 60 osób, a ze względu na ich szczególny charakter każda kompania miała posiadać całkowity polowy ekwipunek.

W skład ekwipunku oddziałów rezerwy Policji Państwowej wchodziły: hełmy francuskie wz. 15, później Stahlhelm (austriacki wz. 17). i hełm wz. 31, metalowe pancerze chroniące tors i metalowe tarcze, pałki policyjne, karabiny (z bagnetami). Warszawskie jednostki rezerwy dysponowały armatką wodną (nazywaną w tamtych czasach „tankiem wodnym”) produkowaną w Zakładach Mechanicznych „Ursus”.

Polska Rzeczpospolita Ludowa W 1944 władze komunistyczne utworzyły Milicję Obywatelską (MO). Początkowo Milicja Obywatelska nie posiadała pododdziałów zwartych. W okresie stalinizmu funkcjonariusze MO nie byli nawet wyposażeni w pałki policyjne, które kojarzyły się z istniejącą w czasie niemieckiej okupacji i podlegającą pod Ordnungspolizei – Policją Granatową

Dopiero wydarzenia Poznańskiego Czerwca z 1956 roku zmusiły władze do oddziałów rezerwy MO. W 1956 roku generał Ryszard Dobieszak, ówczesny Komendant Główny Milicji Obywatelskiej wydał rozkaz utworzenia Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej (ZOMO). Zgodnie z założeniem jednostki ZOMO miały być gotowe w każdej chwili do działania i szybko przemieszczać się w miejsce gdzie były potrzebne. Oprócz tłumienia wystąpień antykomunistycznych miały również udzielać pomocy ludności w czasie klęsk żywiołowych, ochraniać imprezy masowe. thumb|Funkcjonariusze ZOMO podczas stanu wojennego w Polsce W latach 70. i 80. ZOMO było używane głównie do brutalnego tłumienia demonstracji przeciwników władz komunistycznych: wydarzenia na Wybrzeżu z 1970 roku, wydarzenia w Radomiu i Ursusie z 1976, protesty robotnicze z lat 1980–1981, stan wojenny w latach 1981–1983 (min. pacyfikacja kopalni Wujek).

7 września 1989 roku rozwiązano ZOMO, a w ich miejsce powołano Oddziały Prewencji Milicji Obywatelskiej (OPMO).

W skład ekwipunku ZOMO i OPMO wchodziły: umundurowanie polowe (identyczne do mundurów polowych Ludowego Wojska Polskiego), kamizelka szturmowa, nagolenniki, kaski motocyklowe (lata 70.), kaski szturmowe wz.83 z przyłbicą pleksiglasową (lata 80.), tarcze ochronne (w latach 80. wykonane z pleksiglasu), gumowe pałki szturmowe.

Broń gładkolufowa: Miotacz Pocisków Gumowych (MPG). Granaty chemiczne ręczne: granat UGŁ-200, granatnik nasadkowe: granatnik RWGŁ-1, granatnik RWGŁ-3 i AWGŁ

Armatki wodne: w latach 60. armatki produkowane przez wschodnioniemieckie zakłady „Industrieverband Fahrzeugbau”, w latach 80. armatki wodne produkowane przez czechosłowackie zakłady „Tatra”, armatki polskiej produkcji „Hydromil1”, zbudowane na podwoziu „Stara”. ZOMO używało również radzieckiego transportera opancerzonego BTR-60PB

III Rzeczpospolita Polska thumb|Funkcjonariusze Oddziału Prewencji Policji podczas Marszu Niepodległości w Warszawie thumb|Wsparcie podczas imprezy masowej podwyższonego ryzyka

6 kwietnia 1990 roku Milicja Obywatelska została przekształcona w Policję, a po likwidacji OPMO powstały Oddziały Prewencji Policji (OPP). Pierwszym aktem prawnym regulującym strukturę OPP było Zarządzenie nr 6/90 Komendanta Głównego Policji z dnia 3 sierpnia 1990 roku w sprawie organizacji oddziałów prewencji i pododdziałów antyterrorystycznych Policji. W roku 2010 obok OPP wprowadzono jednostki o mniejszym normatywie etatowym (pomiędzy 120 a 339), tj. SPPPZarządzenie nr 22 Komendanta Głównego Policji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji.. Do obecnych zadań OPP i SPPP należą: patrole w większych miastach, zabezpieczenie różnego rodzaju manifestacji oraz meczów piłkarskich i innych imprez sportowych, a także pomoc w przypadkach katastrof i klęsk żywiołowych.

W 2022 roku w strukturach Policji Oddziały Prewencji Policji (OPP) funkcjonowały w następujących miastach: Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Płocku, Poznaniu, Radomiu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie i we Wrocławiu natomiast Samodzielne Pododdziały Prewencji Policji (SPPP) w Bielsku-Białej, Częstochowie, Gorzowie Wielkopolskim, Legnicy i OpoluDECYZJA NR 398 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 30 grudnia 2022 r. zmieniająca decyzję w sprawie utworzenia, struktury organizacyjnej i etatowej oddziałów prewencji Policji oraz samodzielnych pododdziałów prewencji Policji.. Samodzielny Pododdział Prewencji Policji w Toruniu w 2003 roku został przekształcony w II Kompanię Oddziału Prewencji w Bydgoszczy.

Na przełomie 2024 i 2025 roku pododdziały w Radomiu i Płocku rozbudowano do poziomu oddziałów oraz utworzono nowy samodzielny pododdział w Ostrołęce. Zwiększono też liczbę stanowisk we wszystkich jednostkach.

Stan etatowy Policji w roku zakładał funkcjonowanie następującej liczby stanowisk w jednostkach typu OPP i SPPPDECYZJA NR 295 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 29 grudnia 2000 r. w sprawie utworzenia oddziałów prewencji Policji i samodzielnych pododdziałów prewencji Policji.: 1992 – 6884 1995 – 6398 do 6430 1998 – 6923 2010 – 6537 2014 – 6751 (ok. 6,6% wszystkich polskich policjantów). 2022 – 7904 2024 – 8356 2025 – 8556

Organizacja Struktura każdego oddziału (samodzielnego pododdziału) prewencji oraz liczba przydzielonych etatów nieznacznie się różni. Przykładowo, w skład Oddziału Prewencji Policji w Krakowie wchodzą: dowództwo, zespół organizacji służby, zespół transportu i zaopatrzenia, zespół szkolenia, zespół medyczny z lekarzem, pięć kompanii prewencji, pluton wzmocnienia oraz pluton wsparcia taktycznego.

Kompania prewencji liczy 92 policjantów, zaś pluton – 22.

Oddziały prewencji policji Lp.JednostkaLiczba kompanii prewencjiLiczba stanowisk ogółem1OPP w Białymstoku33872OPP w Bydgoszczy33513OPP w Gdańsku44914OPP w Katowicach67025OPP w Kielcach33406OPP w Krakowie55567OPP w Lublinie33938OPP w Łodzi55509OPP w Olsztynie331710OPP w Płocku224211OPP w Poznaniu557412OPP w Radomiu228713OPP w Rzeszowie443814OPP w Szczecinie443815OPP w Warszawie11120416OPP we Wrocławiu3343

Samodzielne pododdziały prewencji policji Lp.JednostkaLiczba plutonów prewencjiLiczba stanowisk ogółem1SPPP w Bielsku-Białej61682SPPP w Częstochowie61683SPPP w Gorzowie Wielkopolskim51434SPPP w Legnicy61685SPPP w Opolu61756SPPP w Ostrołęce4121 (Stan na 30.12.2024)

Przypisy

Kategoria:Policja w Polsce