300px|thumb|right|Roskilde Festival w 2003 roku Roskilde Festival – muzyczna impreza cykliczna. Jeden z największych festiwali muzyki rockowej o charakterze międzynarodowym. Odbywający się w pobliżu duńskiej miejscowości Roskilde. Jest festiwalem niezależnym i niekomercyjnym organizowanym przez The Roskilde Festival Charity Society. Pierwszy festiwal odbył się w 1971 i wystąpiły w nim 33 zespoły głównie z Danii. W 2005 liczba zespołów wyniosła 160, a wśród nich można znaleźć wielkie gwiazdy światowego rocka.
Roskilde Festival to impreza plenerowa, kilkudniowa, gdzie poza koncertami można obejrzeć występy grup parateatralnych, kabaretów, nieustannie działa kino festiwalowe, można wziąć udział w warsztatach plastycznych i ceramicznych, można skorzystać ze sztucznych ścianek do wspinaczki, boisk do koszykówki oraz trampoliny.
Na imprezie aktywne są organizacje praw człowieka. Można wziąć udział w happeningu uświadamiającym widzom, czym jest współczesne niewolnictwo. Promowana jest ekologia i recykling śmieci. Podczas festiwalu w roku 2000 po raz pierwszy odbyła się żywa biblioteka.
Na festiwalu występowali także polscy wykonawcy, między innymi: SBB – 1978., Maanam – 1983., Republika – 1984., Artur Rubinstein Philharmonic Orchestra (Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Łódzkiej im. Artura Rubinsteina) – 1994., Kapela ze Wsi Warszawa – 2005., Behemoth – 2012, 2019., Decapitated – 2015., Księżyc – 2017..
Historia
Początki thumb|Scena typu canopy (późniejsza Orange Stage na Roskilde Festival); fotografia z 1976 roku (Knebworth Fair). Później została znacząco zmodernizowana.
Pierwsza edycja Roskilde Festival odbyła się 28 i 29 sierpnia 1971 roku; początkowo nosiła nazwę Sound Festival. Festiwal stworzyli dwaj uczniowie szkół średnich (Mogens Sandfær i Jesper Switzer Møller) oraz promotor Carl Fischer. Impreza inspirowała się m.in. festiwalami i zlotami młodzieżowymi takimi jak Newport Jazz Festival, Isle of Wight Festival i Woodstock i – mimo problemów organizacyjnych – przyciągnęła ok. 10–13 tys. uczestników; na jednej scenie przez dwa dni wystąpiło ok. 20 zespołów z pogranicza folku, jazzu, rocka i popu.
Z powodu ograniczeń czasowych i finansowych pierwotni organizatorzy wycofali się, a edycję 1972 (organizowaną pod nazwą Fantasy Festival) przejęła działająca non-profit Roskilde Foundation we współpracy z amerykańskim muzykiem folkowym Tonym Buschem. Fundacja była zaangażowana w organizację miejskiego festynu w Roskilde od 1932 roku i dysponowała zapleczem organizacyjnym. W 1972 festiwal przyniósł nadwyżkę, dzięki czemu fundacja mogła przekazać 50 tys. koron duńskich na lokalne projekty dla dzieci i młodzieży. Od 1973 roku za organizację festiwalu odpowiadała już Roskilde Foundation (obecnie działająca jako Roskilde Festival Group).
W 1978 roku festiwal zyskał nową, charakterystyczną scenę Canopy Scene (w pierwszych latach określaną jako Orange Scene), która stała się rozpoznawalnym symbolem wydarzenia.
Ekspansja i profesjonalizacja Na początku lat 80. XX wieku festiwal był już ugruntowany, jednak skala przedsięwzięcia stała się trudna do udźwignięcia przez organizację opartą wyłącznie na wolontariuszach; w kolejnych latach wprowadzano bardziej profesjonalne struktury zarządzania, przy zachowaniu formuły non-profit i szerokiego udziału tysięcy wolontariuszy.
Od lat 80. następowała rozbudowa programu i infrastruktury scenicznej oraz poszerzanie spektrum gatunków muzycznych; organizatorzy łączyli występy dużych artystów międzynarodowych z zespołami lokalnymi i debiutantami, m.in. U2, które wystąpiło na festiwalu we wczesnym okresie swojej kariery. W latach 90. coraz wyraźniej obecna była też muzyka taneczna i elektroniczna; w 1991 uruchomiono m.in. Club Roskilde – część festiwalu poświęconą muzyce klubowej/dance.
W latach 90. organizatorzy zaczęli ograniczać liczbę sprzedawanych biletów oraz rozbudowali teren festiwalu; w 1994 obszar imprezy powiększono na zachód, a w 1995 uruchomiono własny przystanek kolejowy (Roskilde Festival Station), ułatwiający dojazd uczestnikom. Przy uwzględnieniu liczby uczestników festiwal bywa opisywany jako „czwarte co do wielkości miasto” Danii.
W latach 2000. wzrosło znaczenie działań środowiskowych i ograniczania śladu ekologicznego. W 2017 roku ok. 90% żywności sprzedawanej na stoiskach była ekologiczna, a rozszerzony system kaucyjny skutkował zwrotem ponad ośmiu milionów opakowań w trakcie jednej edycji. Organizatorzy rozwijali też programy segregacji odpadów i recyklingu oraz – we współpracy z DSB – wzmacniali ofertę dojazdów kolejowych, m.in. poprzez dodatkowe połączenia do przystanku festiwalowego. Edycje
# Rok Daty Uczestnicy Gwiazdy Cena biletu w koronach duńskich (DKK) 1 1971 28–29 sierpnia 10 000–13 000 Strawbs, , , 30 2 1972 30 czerwca – 2 lipca 15 000 The Kinks, , Family 40 3 1973 29 czerwca – 1 lipca 15 000 Canned Heat, , , Fairport Convention 40 4 1974 28–30 czerwca 21 500 Status Quo, The Incredible String Band, , Camel 50 5 1975 27–29 czerwca 26 000 Ravi Shankar, Focus, , Procol Harum 55 6 1976 2–4 lipca 32 500 Weather Report, , Dr. Hook, Magma, Alan Stivell 60 7 1977 1–3 lipca 31 000 The Chieftains, The Jack Bruce Band, Ian Gillan Band, Dr. Feelgood 80 8 1978 30 czerwca – 2 lipca 36 500 Bob Marley and The Wailers, SBB, Dave Swarbrick, Elvis Costello 100 9 1979 29 czerwca – 1 lipca 40 000 Jeff Beck & Stanley Clarke, Talking Heads, Taj Mahal 110 10 1980 27–29 czerwca 50 100 Santana, Joan Armatrading, , Steel Pulse 130 11 1981 26–28 czerwca 51 500 Ian Dury, Robert Palmer, UB40, Toots & the Maytals, Saga 150 12 1982 2–4 lipca 57 500 U2, Mike Oldfield, , Jackson Browne 170 13 1983 1–3 lipca 60 600 Simple Minds, 10cc, Marillion, , 200 14 1984 29 czerwca – 1 lipca 64 800 Lou Reed, Paul Young, The Band, The Smiths (odwołany), Björn Afzelius, Club Karlsson 210 15 1985 28–30 czerwca 53 500 Leonard Cohen, Paul Young, Ramones, The Style Council, The Clash, Indochine, The Cure 240 16 1986 4–6 lipca 56 900 Eric Clapton, Metallica, Phil Collins, Madness, Elvis Costello 390 17 1987 3–5 lipca 58 700 Iggy Pop, Europe, The Pretenders, Van Morrison, The Flaming Lips, Sonic Youth 320 18 1988 30 czerwca – 3 lipca 62 100 Sting, INXS, Bryan Adams, Leonard Cohen, Toto 340 19 1989 30 czerwca – 2 lipca 56 300 Elvis Costello, Joe Cocker, Katrina & The Waves 390 20 1990 28 czerwca – 1 lipca 70 600 Bob Dylan, The Cure, Gorky Park, Midnight Oil, Sinéad O'Connor 445 21 1991 27–30 czerwca 60 500 Iron Maiden, Winger, Billy Idol, Iggy Pop, The Allman Brothers Band, Paul Simon, Primus 490 22 1992 25–28 czerwca 64 500 Nirvana, Megadeth, Texas, Pearl Jam, Faith No More, David Byrne, Phish 540 23 1993 1–4 lipca 76 500 Ray Charles, Velvet Underground, Bad Religion 540 24 1994 30 czerwca – 3 lipca 90 000 Aerosmith, Rage Against the Machine, ZZ Top, Peter Gabriel 540 25 1995 29 czerwca – 2 lipca 111 000 Bob Dylan, Silverchair, Elvis Costello, The Cure, Suede, R.E.M., The Offspring, Van Halen, Oasis (+ ) 600 26 1996 27–30 czerwca 115 000 David Bowie, Sex Pistols, The Flaming Lips, Rage Against the Machine 700 27 1997 26–29 czerwca 115 000 Radiohead Silverchair Isaac Hayes Smashing Pumpkins Mötley Crüe Suede Nick Cave and the Bad Seeds David Byrne Pet Shop Boys Beck John Fogerty 750 28 1998 25–28 czerwca 100 000 Bob Dylan Black Sabbath Kraftwerk Beastie Boys The Verve Portishead Garbage 810 29 1999 1–4 lipca 96 000 R.E.M. Placebo Blur Robbie Williams Metallica Suede Marilyn Manson Culture Club 810 30 2000 25 czerwca – 2 lipca 102 000 Lou Reed Iron Maiden Oasis (odwołany) Pearl Jam The Cure Willie Nelson Nine Inch Nails Pet Shop Boys (odwołany) D-A-D The The 860 31 2001 24 czerwca – 1 lipca 92 000 Bob Dylan Robbie Williams Neil Young Beck Nick Cave and the Bad Seeds Aqua The Gathering Tool 860 32 2002 23–30 czerwca 100 000 Red Hot Chili Peppers Rammstein Travis Pet Shop Boys Manu Chao Garbage 950 33 2003 22–29 czerwca 107 000 Iron Maiden Blur Coldplay Metallica Massive Attack Queens of the Stone Age Björk Dave Gahan Zwan 1150 34 2004 27 czerwca – 4 lipca 106 000 David Bowie (odwołany) Muse Santana Wu-Tang Clan Iggy Pop Avril Lavigne N*E*R*D Slipknot KoRn 1150 35 2005 26 czerwca – 3 lipca 97 000 Black Sabbath Brian Wilson Foo Fighters Green Day Duran Duran Snoop Dogg D-A-D Kent 1250 36 2006 25 czerwca – 2 lipca 110 000 Bob Dylan Guns N' Roses Roger Waters Morrissey Tool The Strokes Kanye West Franz Ferdinand The Streets 1350 37 2007 1–8 lipca 110 000 The Who Red Hot Chili Peppers Muse Beastie Boys Queens of the Stone Age Björk Tiësto Nephew 1475 38 2008 29 czerwca – 6 lipca 93 000 Kings of Leon Radiohead Jay-Z Neil Young Judas Priest Slayer The Chemical Brothers Grinderman My Bloody Valentine 1650 39 2009 28 czerwca – 5 lipca 110 000 Coldplay Oasis Kanye West Nine Inch Nails Faith No More Nick Cave and the Bad Seeds Pet Shop Boys Slipknot Trentemøller 1785 40 2010 27 czerwca – 4 lipca 125 000 Prince Gorillaz Muse The Prodigy Patti Smith Them Crooked Vultures Jack Johnson Nephew 1675 41 2011 30 czerwca – 3 lipca 130 000 Iron Maiden Kings of Leon Arctic Monkeys Mastodon M.I.A. PJ Harvey The Strokes Portishead 1725 42 2012 30 czerwca – 8 lipca 110 000 Bruce Springsteen The Cure Björk Bon Iver Mew The Roots Jack White 1790 43 2013 29 czerwca – 7 lipca 110 000 Metallica Kraftwerk The National Queens of the Stone Age Rihanna Volbeat Sigur Rós Slipknot 1910 44 2014 29 czerwca – 6 lipca 133 000 The Rolling Stones Stevie Wonder Arctic Monkeys Damon Albarn Drake (odwołany) Major Lazer Outkast Trentemøller 1910 45 2015 27 czerwca – 4 lipca 130 000 Paul McCartney Noel Gallagher's High Flying Birds Florence and the Machine Kendrick Lamar Mew Muse Pharrell Williams Nicki Minaj Disclosure 1940 46 2016 25 czerwca – 3 lipca 130 000 LCD Soundsystem MØ Neil Young + Promise of the Real New Order PJ Harvey Red Hot Chili Peppers Tame Impala Tenacious D Wiz Khalifa 1995 47 2017 24 czerwca – 1 lipca 130 000 A Tribe Called Quest (odwołany) Foo Fighters Arcade Fire Justice Blink-182 (odwołany) Moderat/Modeselektor Solange Trentemøller Ice Cube The Weeknd Lorde 1995 48 2018 30 czerwca – 7 lipca 130 000 2100 49 2019 29 czerwca – 6 lipca 130 000 2100 50 2020 28 czerwca – 4 lipca Odwołany 2250 51 2021 27 czerwca – 3 lipca Odwołany 2250 52 2022 25 czerwca – 2 lipca 130 000+ 2250 53 2023 24 czerwca – 1 lipca 130 000+ 2400 54 2024 29 czerwca – 6 lipca 130 000+ 2400 55 2025 28 czerwca – 5 lipca 2520
Przypisy
Linki zewnętrzne
Oficjalna strona festiwalu
Kategoria:Festiwale rockowe Kategoria:Muzyka w Danii Kategoria:Roskilde