Aglomeracja wałbrzyska (aglomeracja sudecka) – aglomeracja w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, obejmujące ośrodek ponadregionalny Wałbrzych oraz okoliczne zurbanizowane gminy w powiecie wałbrzyskim, świdnickim, kamiennogórskim i kłodzkim. Aglomeracja skupia obecnie 23 jednostki samorządu terytorialnego23 jednostki, licząc łącznie z Wałbrzychem
.
W zależności od koncepcji i przyjętych kryteriów delimitacji obszarów liczba ludności zamieszkującej aglomerację wynosi od około 0,24 mln do 0,5 mln osób.
Jednostki samorządu terytorialnego zaliczane do aglomeracji wałbrzyskiej:
11 miast: Kamienna Góra, Lubawka, Nowa Ruda, Radków, Świebodzice, Boguszów-Gorce, Szczawno-Zdrój, Głuszyca, Mieroszów, Wałbrzych, Jedlina-Zdrój 2 gminy wiejskie: Kamienna Góra, Nowa Ruda 3 wsie: Czarny Bór, Walim, Stare Bogaczowice
W 2013 aglomeracja powiększyła się o 7 gmin: Świdnica – gmina miejska i wiejska, Jaworzyna Śląska, Strzegom, Żarów, Dobromierz i Marcinowice.
Koncepcje aglomeracji wałbrzyskiej Aglomeracja wałbrzyska według P. Swianiewicza i U. Klimskiej (2002) W 2005 r. Paweł Swianiewicz oraz Urszula Klimska wyznaczyli obszar aglomeracji wałbrzyskiej obejmującej Wałbrzych oraz 11 gmin. Obszar ten w 2002 r. zamieszkiwało 251 tys. osób. Przy wyznaczaniu aglomeracji przeprowadzono delimitację obszarów przyległych, uwzględniając saldo migracji w latach 1998–2002, gęstość zaludnienia (w 2002 r.), współczynnik zatrudnienia związany z natężeniem dojazdów.
Według tej koncepcji obszar aglomeracji wałbrzyskiej obejmuje powierzchnię 917,37 km², który w 2010 r. zamieszkiwało 244,1 tys. osób.
+ Gminy aglomeracji wałbrzyskiej według P. Swianiewicza i U. Klimskiej Gmina Liczba ludności (2010-12-31) [osób] Powierzchnia (2010-01-01) [km²] Gęstość zaludnienia [osób/km²] Wałbrzych 120197 84,70 1419,09 Boguszów-Gorce 16064 27,02 594,52 gmina Dobromierz 5420 85,93 63,07 gmina Głuszyca 9065 62,12 145,93 Jedlina-Zdrój 5057 17,45 289,8 gmina Mieroszów 7476 76,06 98,29 gmina Stare Bogaczowice 4203 87,29 48,15 gmina Strzegom 26546 144,65 183,52 Szczawno-Zdrój 5598 14,74 379,78 gmina Świdnica (wiejska) 15950 207,84 76,74 Świebodzice 22890 30,43 752,22 gmina Walim 5697 79,14 71,99 (aglomeracja) Razem Σ 244163 917,37 266,16
Aglomeracja sudecka według J. Paryska W 2008 r. Jerzy Parysek przedstawił, że trzonem „aglomeracji sudeckiej” jest Wałbrzych, a w skład aglomeracji zaliczyć należy kiedyś silnie ze sobą powiązane: Szczawno-Zdrój, Świebodzice, Boguszów-Gorce, Walim, Kamienną Górę, Mieroszów, Świdnicę, Dzierżoniów, Bielawę, Pieszyce, Nową Rudę i inne mniejsze miejscowości. Według jego opracowania obszar aglomeracji zamieszkiwało 0,5 mln osób.
Obszar funkcjonalny Wałbrzycha według ESPON Według programu ESPON obszar funkcjonalny Wałbrzycha (FUA, ang. Functional Urban Area) w 2002 r. zamieszkiwało 248 tys. osób. Publikacja podaje jedynie liczbę mieszkańców aglomeracji, nie przedstawiając zarazem jego zakresu obszarowego.
Współpraca samorządów Od 1991 r. istnieje Wałbrzyski Związek Wodociągów i Kanalizacji z siedzibą w Wałbrzychu, do którego należą samorządy: m. Boguszów-Gorce, gm. Czarny Bór, gm. Głuszyca, m. Jedlina-Zdrój, gm. Marciszów, gm. Stare Bogaczowice, m. Szczawno-Zdrój, m. Świebodzice, gm. Walim, m. Wałbrzych(poz. 15) Wykaz związków międzygminnych (stan na dzień 30 czerwca 2011 r.). Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.. Związek międzygminny przyjął sobie za zadanie zaopatrzenie w wodę, odbiór i oczyszczanie ścieków na terenie gmin członkowskich.
Do gmin położonych wokół Wałbrzycha dociera komunikacja miejska, organizowana w imieniu gmin przez Zarząd Dróg, Komunikacji i Utrzymania Miasta w WałbrzychuZDKiUM Wałbrzych: Schemat komunikacji miejskiej Wałbrzych - sierpień 2018, dostęp: 17.11.2018.
Zobacz też Powiat kamiennogórski Powiat kłodzki Powiat świdnicki Powiat wałbrzyski Sudecki Okręg Przemysłowy
Przypisy
Linki zewnętrzne
Wałbrzyska Kategoria:Województwo dolnośląskie