Plac Stulecia w Sosnowcu (potocznie Patelnia) – plac w centrum Sosnowca, w dzielnicy Śródmieście, położony u zbiegu ulic Modrzejowskiej, Warszawskiej i 3 Maja, w bezpośrednim sąsiedztwie dworca kolejowego Sosnowiec Główny. Z dworcem oraz rejonem ul. Jana Kilińskiego łączy go podziemny pasaż handlowy. Plac Stulecia stanowi część śródmiejskiego układu pieszo-komunikacyjnego w sąsiedztwie dworca kolejowego i głównych ulic handlowych; w jego obrębie funkcjonuje zejście do podziemnego pasażu łączącego plac z dworcem. W bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się m.in. zabytkowy dworzec kolejowy oraz pomnik Jana Kiepury.

Po przebudowie oraz odrestaurowaniu okolicznych zabudowań plac jest miejscem spotkań sosnowiczan, a także atrakcją turystyczną. Usytuowane są przy nim jedne z najstarszych budynków miasta, zabytkowy dworzec kolejowy oraz pomnik Jana Kiepury.

Historia Okolice dworca kolejowego należały do najważniejszych przestrzeni publicznych miasta już w końcu XIX i na początku XX wieku – plac przed dworcem i wlot ul. Warszawskiej w (dzisiejszą) ul. 3 Maja tworzyły funkcjonalną całość, w której koncentrowało się życie miasta i drobny handel. W okresie PRL, wraz z decyzjami modernizacyjnymi dotyczącymi ówczesnej ul. Czerwonego Zagłębia (obecnie 3 Maja), doszło do wyburzeń i przebudów w sąsiedztwie dworca oraz węzła komunikacyjnego; w połowie lat 70. XX wieku zakończono przebudowę tego odcinka, w wyniku której powstały m.in. dwie dwupasmowe jezdnie, dwutorowe torowisko tramwajowe, przystanki autobusowe oraz przejście podziemne łączące rejon „Patelni” z budynkiem dworca i przystankami tramwajowymi.

W latach 70. wykształcił się niewielki, nienazwany placyk w sąsiedztwie przecięcia głównych ciągów pieszych i komunikacyjnych; mieszkańcy zaczęli określać go mianem „Patelni”, co wiązano z nagrzewaniem się płyt nawierzchni w upalne dni. W latach 90. przestrzeń ta pełniła przede wszystkim funkcję miejsca tranzytu i drobnego handlu – działały tam m.in. niewielkie pawilony, w których sprzedawano jedzenie, napoje i odzież. Pod koniec dekady podejmowano decyzje o przebudowie śródmieścia w tym rejonie.

W 1995 rozstrzygnięto konkurs na projekt przebudowy centrum, którego zwycięska koncepcja stała się punktem wyjścia do dalszych prac przygotowawczych. W 1998 miasto rozpoczęło działania związane z realizacją programu przebudowy śródmieścia, obejmującego m.in. powiązanie ul. Modrzejowskiej z dworcem i ul. Jana Kilińskiego poprzez ciąg podziemny pod ul. 3 Maja, a także ukształtowanie nowej przestrzeni publicznej oraz zaplecza usługowego w ścisłym centrum.

W roku jubileuszu 100-lecia nadania praw miejskich Sosnowcowi w prasie samorządowej i materiałach miejskich pojawiła się inicjatywa zastąpienia potocznej nazwy „Patelnia” nazwą urzędową, wyłanianą w sondażu wśród mieszkańców; wskazywano przy tym, że ostateczną nazwę nada Rada Miejska w drodze uchwały. W oparciu o wyniki sondażu Rada Miejska postanowiła nazwać plac u zbiegu ulic Modrzejowskiej, Warszawskiej i 3 Maja „Placem Stulecia”. W 2002 plac był również miejscem uroczystości związanych ze stuleciem urodzin Jana Kiepury i odsłonięciem jego pomnika.

Zobacz też

Ulica Stanisława Małachowskiego w Sosnowcu Ulica Modrzejowska w Sosnowcu Ulica 3 Maja w Sosnowcu Śródmieście

Przypisy

Linki zewnętrzne

Stulecia