Polańczyk – wieś wczasowo-uzdrowiskowa w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Solina. Od 30 grudnia 1999. Ma status sołectwa. Położony jest na zachodnim brzegu Jeziora Solińskiego.

Polańczyk jest siedzibą władz gminy Solina (wcześniej siedzibą była Solina).

Przy obwodnicy drogi wojewódzkiej nr 894 znajduje się rzymskokatolicki kościół parafialny w dawnej zabytkowej cerkwi.

Wieś prawa wołoskiego w latach 1551–1600, położona w ziemi sanockiej województwa ruskiegoTomasz Figlus, Villae iuris valachici. Z problematyki rozwoju osadnictwa wołoskiego w Polsce na przykładzie ziemi sanockiej, w: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej tom 5 (2016), s. 31.. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Historia Miejscowość wczasowo-uzdrowiskowa Polańczyk lokowano na prawie wołoskim w dobrach sobieńskich rodu Kmitów. Wieś istniała już w 1580 pod nazwą Polieszczańskie (od potoku Leszczyńskich). Wieś Poleszczańskie przypadła synowi siostry wojewody, Katarzyny Kmicianki (zamężnej za Andrzejem Stadnickim, kasztelanem sanockim) – Markowi Stadnickiemu (Jego brat Mikołaj Stadnicki otrzymał Myczków i Solinę). Nazwa tej miejscowości jest w orzeczeniu Królewskiego Trybunału Lubelskiego wydanego z 1655 w sprawie z powództwa Pobiedzińskich przeciw Stadnickim. Obecna nazwa przyjęła się pod koniec XVII wieku, kiedy właścicielami wsi byli Polańscy. Od 1674 nowym właścicielem wsi został Stanisław Zielonka herbu Jastrzębiec. Właścicielami ziemskimi byli tu również Hermanowscy, Gołębiowscy, Stadniccy, Balowie.

Pod koniec XVIII wieku cesarzowa Maria Teresa ofiarowała tutejszej parafii 8000 złotych reńskich. W dobie galicyjskiej właścicielami byli Karszniccy, Łempiccy, hr. Stanisław Ankwicz, hr. Sołtyk, Kazimierz Kuczkowski, Jan Indra, Ferdynand Wydra oraz Franciszek Cieśliński – ostatni właściciel wsi do 1945. W połowie XIX wieku właścicielami posiadłości tabularnej w Polańczyku byli Elżbieta Leszczyńska i inni współwłaściciele.

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie leskim województwa lwowskiego. 25 lipca 1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA napadli na wieś, grabiąc polskie gospodarstwa i zabijając kilku Polaków. Po II wojnie światowej ze wsi wysiedlono ludność ukraińską i rusińską.

Po powstaniu Zalewu Solińskiego w latach 1961–1968 Polańczyk zmienił swoje oblicze. Na półwyspie położonym po wschodniej stronie Polańczyka otoczonym wodami jeziora zbudowano domy wczasowe i sanatoria.

Od 1974, na podstawie ustawy o uzdrowiskach, Polańczyk uznawany był za miejscowość posiadającą warunki do prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego, dzięki czemu mogły być prowadzone tu zakłady lecznictwaRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 1974 r. zmieniające rozporządzenie ws. rozciągnięcia niektórych przepisów o uzdrowiskach na inne miejscowości ().. W 1999 miejscowość została uznana za uzdrowiskoRozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 27 stycznia 1999 r. ()..

Uzdrowisko W Polańczyku lecznictwo uzdrowiskowe rozpoczęto w 1974, natomiast status uzdrowiska posiada od 1999. Jest tu łącznie ponad 1200 miejsc dla kuracjuszy. W odwiertach występują wody wodorowęglanowo-chlorkowo-sodowo-bromkowe i jodkowe (nieeksploatowane). Polańczyk ma także bogatą bazę leczniczą. Leczy się tutaj m.in. choroby układu oddechowego i moczowego oraz choroby kobiece. Znajduje się tutaj wiele miejsc noclegowych i przystani żeglarskich. Miejscowość posiada dobrą bazę gastronomiczną.

Zabytki murowana cerkiew pw. św. Paraskewii (obecnie kościół) z ikoną Matki Boskiej z Łopienki cmentarz z murowaną kaplicą dworską z 1909 fundacji rodziny Cieślińskich kamienna kapliczka z XIX w. położona nad Jeziorem Solińskim

Inne W Polańczyku istnieje klub piłkarski LKS „Nelson” Polańczyk, który występuje w klasie „B” – okręg Krosno.

Przypisy Raport o stanie gminy Olszanica w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 25 Strona gminy, sołectwa

GUS. Wyszukiwarka TERYT. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().

Linki zewnętrzne

Galerie zdjęć z Polańczyka

Wstydliwy pomnik

Kategoria:Uzdrowiska w Polsce Kategoria:Wsie prawa wołoskiego I Rzeczypospolitej (województwo ruskie) Kategoria:Wsie w powiecie leskim