thumb|150px Paenula (z gr. φαίνολη phaínolē – płaszcz) – rzymskie wierzchnie okrycie bez rękawów, rodzaj peleryny z grubej tkaniny, odzież niższych warstw społecznych.
Był to wełniany lub skórzany (paenula scortea), obszerny płaszcz, często z kapturem, spinany na ramieniu lub pod brodą, w kształcie półkloszowej peleryny sięgającej do połowy łydek. Noszony zwłaszcza przez mieszkańców wsi i podczas niepogody, używany był jako strój podróżny, przez żołnierzy i niewolników, rozpowszechniony także wśród pierwszych chrześcijan. Najpewniej był pierwowzorem ornatu.
U Rzymian paenula należała do okrycia wierzchniego (amictus), przykrywającego odzież spodnią (indumenta). Miała kształt półkola, którego środek po nałożeniu leżał na karku, a obydwie połowy swobodnie zwisały równoległe z przodu, często zszyte; wówczas była narzucana jak ponczo, mając wycięcie na szyję, do którego doszywano kaptur (cucullus).
Zobacz też lacerna
Przypisy W. Kopaliński: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem. Warszawa: Muza, 2001, s. 368 Słownik wyrazów obcych PWN. Warszawa: PWN, 1991, s. 626 Mała encyklopedia kultury antycznej A–Z (red. Z. Piszczek). Warszawa: PWN, 1973, s. 557 E. Szyller: Historia ubiorów. Warszawa: PWSZ, 1967, s. 49-50
Linki zewnętrzne «paenula» w W. Smith, W. Wayte, G.E. Marindin: A Dictionary of Greek and Roman Antiquities. London 1890
Kategoria:Ubiór w starożytności Kategoria:Życie codzienne w starożytnym Rzymie Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019