Bitwa o Syrtę – zbrojne starcie stoczone podczas wojny domowej w Libii pomiędzy siłami rebelianckiej Narodowej Armii Wyzwoleńczej a broniącymi miasta lojalistami Muammara Kaddafiego.

Przygotowania do uderzenia na miasto Po zajęciu Trypolisu przez powstańców, postanowili oni zdobyć Syrtę, rodzinne miasto Kaddafiego, które było wciąż kontrolowane przez upadający rząd, a na jego terenie przegrupowywały się znaczne siły lojalistów. Próba otoczenia go z 3 stron nie powiodła się z powodu załamania się południowej ofensywy rebeliantów na pustyni, jednak siłom od strony wschodniej i zachodniej udało się dotrzeć do przedmieść.

23 sierpnia rebelianci pod wpływem sukcesów w stolicy ruszyli na zachód od miasta Marsa al-Burajka. Początkowo powstańcy przejęli miasto Al-Ukajla na wschodzie kraju i skierowali się w stronę Ras al-Unuf, które zajęli ok. półtorej godziny później. Następnie dotarli w pobliże miasta Bin DżawwadWalki w Trypolisie 23 sierpnia. Relacja na żywo.

Oddziały rebeliantów skoncentrowały się 25 sierpnia w rejonie tzw. Czerwonej Dolinie, ok. 120 km na wschód od Syrty. Rano tego dnia toczono ciężkie walki 100 km na wschód od Syrty w pobliżu Bin Dżawad. Obie strony użyły rakiet. Tymczasem od zachodu do Syrty zmierzali powstańcy nacierający z Misraty, którzy w tym dniu byli ok. 50 km od miasta. Lojaliści zdołali w mieście zmobilizować armię o liczbie 1500–2000 żołnierzy pod dowództwem pułkownika Mutasima Kaddafiego. Stworzyli linię obrony wyposażoną w dużą liczbę czołgów, dział i wyrzutni rakietowych. Po południu ofensywa powstańców na Syrtę od wschodu została zatrzymana pod Bin Dżawad. Wieczorem Syrta została zbombardowana przez Brytyjczyków z RAF.

Do ataku od zachodu na Syrtę nie doszło, gdyż Narodowa Armia Wyzwoleńcza negocjowała ze zwolennikami Kaddafiego ws. pokojowego przekazania im władzy w mieście. 28 sierpnia powstańcy zdobyli Bin Dżawad, położone w odległości 130 km od Syrty, w której nadal toczyły się negocjacje o przejęciu miasta z rąk popleczników Kaddafiego. Kolejnym miejscem walk stała się An-Naufalijja, która została zdobyta 28 sierpnia. 1 września Narodowa Armia Wyzwoleńcza otoczyła miejscowość Harawa pod Syrtą.

Władze powstańcze wydały pod adresem obrońców Syrty ultimatum, żądając ich kapitulacji w ciągu 24 godzin, gdyż ogłoszono, że negocjacje nie mogą trwać w nieskończoność. Ultimatum wobec rządu przedłużono jednak do 3 września, a następnie w wyniku załamania się negocjacji ze starszyzną plemienną do 10 września. Do tego dnia armia libijska podległa wciąż Kaddafiemu miała poddać kontrolowane miasta. NATO mimo ultimatum rebeliantów nadal kontynuowało bombardowanie z powietrza.

4 września Narodowa Armia Wyzwoleńcza weszła do wioski Umm El Ghindel pod Syrtą. Obrońcy wioski zgodzili się na złożenie broni. 6 września Narodowa Armia Wyzwoleńcza stoczyła 8 km od Syrty potyczkę z armią Kaddafiego. Zginął jeden żołnierz, a jeden rebeliant odniósł rany. W bombardowaniu NATO zniszczone zostały trzy pojazdy. 8 września rebelianci przejęli kontrolę nad Czerwoną Doliną pod Syrtą. Dzień później lojaliści podjęli nieudany kontratak na utraconą dzień wcześniej Czerwoną Dolinę.

11 września rozpoczęły się walki na przedmieściach Syrty. Szturm na miasto z trzech stron zainicjowano 15 września. Powstańcy znaleźli się pod silnym ostrzałem wojsk Kaddafiego. W walkach zginęło 12 rebeliantów, a 34 odniosło obrażenia.

Bitwa Pierwsze ataki na miasto Oddziały Narodowej Armii Wyzwoleńczej podjęły 15 września próbę wejścia do miasta z trzech stron, ale znalazły się pod silnym ostrzałem wojsk Kaddafiego. Powstańcy opanowali drogę wlotową do miasta, walki toczono także na plaży. W starciach zginęło 11 powstańców, 34 odniosło obrażenia. Tego samego dnia z Misraty wyruszył konwój z zaopatrzeniem w amunicję dla rebeliantówSzturmują miasto Kaddafiego. Ciężki ostrzał snajperów.

Następnego dnia rebelianci przejęli kontrolę nad lotniskiem w Syrcie, które leży 10 km na południe od centrum. Ciężkie walki toczono na ulicy 1 września. Lojaliści wspierali się ogniem armat polowych 130 mm. Po południu siły opozycyjne kontrolowały sporą część miasta, jednak do po chaotycznych walkach do wieczora wycofały się ze zdobytych pozycji, kontrolując jedynie lotnisko.

Zajęto wioskę Harawa, obleganą przez ponad dwa tygodnie. 17 września Narodowa Armia Wyzwoleńcza podjęła drugi szturm na Syrtę, jednak bez większych sukcesów. W mieście toczono ciężkie walki uliczne z użyciem artylerii. Zginęło co najmniej trzech bojowników, wielu odniosło rany. 18 września po całodniowych walkach, po zmierzchu powstańcy wycofali się z Syrty.

Wznowienie walk i odparcie ofensywy rebeliantów Ciężkie walki wznowiono 21 września. Przed południem NATO dokonało 6 nalotów na miasto. Od początku bitwy o Syrtę poległo 45 powstańców, a ponad 200 zostało rannych. Szpitale w mieście były przepełnione. 22 września ofensywa została przerwana, gdyż wojsku demokratycznemu zaczęło brakować amunicji. Dowódcy wydali polecenie wstrzymania ognia i oczekiwania na naloty NATO. Późnym wieczorem 23 września oddziały rebeliantów zdołały wejść do Syrty od strony zachodniej.

24 września oddziały rebeliantów zajęły zachodnie dzielnice, następnie atakowały centrum, zajmując strategiczny Plac Zafran oraz siedzibę miejscowej telewizji. Oddziały powstańców zatrzymały się 1 km od centrum miasta. Zacięte walki toczono we wschodnich dzielnicach. W walkach tego dnia zginęło 9 rebeliantów, a 97 zostało rannych. 25 września w czasie walk oddziały rebeliantów przejściowo wycofały się ze zdobytych wcześniej pozycji na zachodzie miasta, oczyszczając pole dla lotnictwa NATO tvn 24.pl data=25 września 2011.

Trzeci atak rebeliantów 26 września Narodowa Armia Wyzwoleńcza ponowiła ostrzał centrum miasta. Natarcie w którym zaangażowano czołgi wyprowadzono z zachodniej części miasta. Siły atakujące miasto podeszły na 2 km od centrum. Z kolei na wschodzie miasta, szturmujący odcięli lojalistom trasę 10 km od bram miasta, po czym wjechali do niego od strony wschodniej.

27 września oddziały rebeliantów przejęły kontrolę nad portem we wschodniej części miastaLibijscy powstańcy zajęli port w Syrcie. Jeden z członków starszyzny z tego miasta skontaktował się z dowódcą oblegającej miasto armii w sprawie negocjacji o kapitulacji. Kolejnego dnia powstańcy zwiększali swój stan posiadania w Syrcie. Walki trwały na wschodzie i zachodzie miasta, przenosiły się także na południe. Odbito miejscowe lotnisko.

Impas na froncie 29 września siły Kaddafiego dokonały ataku rakietowego na pas startowy lotniska, jednak nie zmieniło to pozycji wojska opozycyjnego. 30 września lojaliści kontynuowali ostrzał wschodnich i zachodnich pozycji. Coraz gorsza sytuacja panowała w szpitalach, gdzie zwożono rannych. Setki cywilów opuszczało ogarnięte walkami miasto. Ponadto wojsko demokratyczne narzekało na braki w amunicji. To wszystko spowodowało tymczasowe zawieszenie broni. Oficjalnie, miało to pomóc w opuszczeniu cywilom miasta przed ostatecznym atakiem.

30 września według NRT rzecznik rządu Kaddafiego Mussa Ibrahim został zatrzymany podczas próby ucieczki z oblężonej Syrty w kobiecym przebraniu. Od zakończenia walk w Trypolisie miejsce jego pobytu nie było znane, choć wysyłał on mediom wystąpienia wideo. Dwa dni później w rozmowie z syryjską telewizją Ibrahim zaprzeczył swojemu aresztowaniu i poinformował, że w czasie walk w Syrcie walczył z bronią w rękuNie uciekał w ubraniu kobiety, ale "dzielnie walczył".

1 października ponad 100 pojazdów wojskowych sił powstańczych wjechało do wioski Abu Hadi, leżącej na południe od Syrty. 2 października korzystając z czasowego zawieszenia broni z Syrty uciekły tysiące cywilów tvn24.pl.

Czwarty atak rebeliantów 3 października powstańcy uderzyli na miasto. Nowa ofensywę rozpoczęto atakiem rakietowym oraz ogniem z czołgów. W strefie walk działała ciężka artyleria. Armia rebeliancka przejęła pełną kontrolę nad wioską Kasr Abu Hadi. Było to symboliczne zwycięstwo powstańców, gdyż właśnie tam urodził się Muammar Kaddafi. W międzyczasie wojsko rebelianckie rozpoczęło kontrolować każde wyjeżdżające auto. Z miasta nadal uciekali cywile.

4 października nowe siły rządowe zaatakowały centrum konferencyjne Ougadougou w Syrcie, będącą bazą lojalistów, którzy skutecznie się bronili. Kontrolujące port, koszary i liczne przedmieścia oddziały Narodowej Rady Tymczasowej ogłosiły wstrzymanie do 6 października ofensywy na Syrtę, by uniknąć ofiar wśród ludności cywilnej. Mahmud Dżibril wycofał swoją dymisję z funkcji premiera tymczasowego rządu do czasu zdobycia SyrtyLibia.Prowizoryczny rząd ustąpi, gdy kraj będzie bezpieczny.

Walki wznowiono już 5 października. Dowództwo wojsk oblegających Syrtę zapowiedziało zdobycia miasta w ciągu dwóch dni, informując, że połowa jego terytorium została już opanowana. Jednocześnie wycofano się z planowanego wcześniej zawieszenia broni, które miało trwać do 6 października. Powstańcy ponownie zaatakowali centrum miasta. Dowództwo stwierdziło iż oddziały NRT, kontrolują połowę miasta. W czasie walk wielu żołnierzy Kaddafiego zdezerterowało. Po raz pierwszy podczas tej wojny zdarzyło się, że walczący po stronie obalonego rządu zamachowiec-samobójca wysadził się w powietrze. Kilka osób zginęło i zostało rannych. Wielu rebeliantów grabiło i paliło wioskę Asr Abu Kadi. Miał być to odwet za wielomiesięczne oblężenie Misraty. Dowództwo Rady Powstańczej zaapelowało o spokój i powstrzymanie się od zbędnej przemocy. Żądania te były ignorowane.

Będące w natarciu oddziały rebeliantów zostały zaatakowane 6 października przez snajperów, odgrywających istotną rolę podczas bitwy. Jedynym sukcesem powstańców tego dnia stało się zajęcie luksusowego hotelu, który był zlokalizowany w północno-wschodnim sektorze miasta. Wszystkie inne zajęte pozycje, zostały niemal natychmiast odbite przez snajperów. W związku z tym powstańcy próbowali odciąć dzielnicę Giza, z której przenikali snajperzy. 1,5 km od zajętego centrum konferencyjnego Ougadougou, lojaliści ostrzelali z moździerzy oddziały rebeliantów. Podobna sytuacja miała miejsce we wschodnich dzielnicach. Lojaliści użyli tam broni przeciwlotniczej. Wieczorem lojaliści przeprowadzili natarcie na Ougadougou, które mimo iż było bronione przez trzy czołgi, poddało się.

7 października powstańcy ponowili atak z trzech stron. Operacje nazwano mianem ostatecznego szturmu. Walki rozgorzały wokół Ougadougou, dzielnicy uniwersyteckiej oraz dzielnicy której strzegli snajperzy. W skoordynowanym natarciu poległo 15 żołnierzy NRT, w tym pułkownik Amin El Turki. Rannych zostało aż 193 wojskowych, w tym Ali Saeh, starszy dowódca Brygady Wolnej Libii. Większość powstańców straciła życie podczas próby sforsowania dzielnicy mieszkalnej, w której aktywnie walczyli snajperzy. Oddziały powstańców były już 1–2 km od centrum miasta, bronionego przez brygadę lojalistów. Niezależne źródła poinformowały, że większość miasta jest pod kontrolą demokratycznego wojska. Sami żołnierze twierdzili, że kontrolowali 2/3 obszaru miasta.

8 października armia demokratyczna wprowadziła od południa ponad 100 pojazdów wojskowych. We wschodniej części miasta szczególnie krwawe miasta toczono w dzielnicy Giza. Na zachodzie stoczono potyczkę o Plac Zielony. Powstańcy przejęli kontrolę nad kompleksem mieszkalnym Sabamaiyah oraz odcięli drogę prowadzącą z zachodu do centrum miasta. Z kolei pod osłoną nocy i burzy piaskowej, lojaliści odzyskali kontrolę nad północno-wschodnimi sektorami miasta. Ciężkie walki toczono również w dzielnicy uniwersyteckiej i pod pałacem Kaddafiego. Tego dnia poległo 17 powstańców, 227 odniosło obrażenia. Taki bilans ofiar świadczy o bardzo dużej intensywności walk.