thumb|240px|Panorama Wrzeszcza Dolnego thumb|240px|Fontanna na Placu Wybickiego thumb|240px|Kamienica na rogu ul. Wajdeloty i ul. Grażyny thumb|240px|Wierzba biała nad Strzyżą. Wrzeszcz Dolny – dzielnica Gdańska położona w północno-środkowej części miasta nad Strzyżą. Jest to północno-wschodnia część Wrzeszcza.

Dzielnica była miejscem narodzin i młodości noblisty Güntera Grassa, znalazła ona miejsce w jego twórczości, m.in. w książce Blaszany bębenek.

Terytorium Dzielnica położona jest w północno-środkowej części Gdańska. Geograficznie jest umiejscowiona na Pobrzeżu Kaszubskim. Przez dzielnicę przepływają: Strzyża tworząc Staw Browarny oraz jej dopływ Studzienecki Potok. Sąsiednie dzielnice

od północy: Zaspa-Rozstaje, Brzeźno od wschodu: Letnica, Młyniska od południa: Aniołki od zachodu: Wrzeszcz Górny, Zaspa-Młyniec

Granice Według statutu dzielnicy granicę stanowią tory kolejowe od wiaduktu nad ulicą Uczniowską (stadion) do przystanków SKM Nowe Szkoty i Politechnika, następnie torami na północny zachód do ogródków działkowych za ulicą Kościuszki, ulicą Hynka do Alei Rzeczypospolitej i dalej do ulicy Chrobrego. Ulicą Chrobrego (z tą ulicą) na północ, do skrzyżowania z Aleją Hallera, a następnie ogródkami działkowymi przy ul. Uczniowskiej do stadionu.

Podział historyczny Kolonia – obszar we wschodniej części dzielnicy, graniczący z osiedlami administracyjnymi Letnica i Młyniska. Dawne osiedle pracownicze zbudowane na początku XX wieku. Kuźniczki – zachodnia część dzielnicy położona nad linią kolejową do Gdyni, skupiona przy dawnym browarze we Wrzeszczu. Dawniej biegła tędy nieistniejąca ulica Labesweg. Nowe Szkoty – obszar w południowo-wschodniej części dzielnicy, u styku granic z dzielnicą Wrzeszcz Górny i osiedlem Aniołki. Polenhof – nazwa z czasów Wolnego Miasta Gdańsk odnosząca się do obszaru pomiędzy ulicami: Chrobrego, Kościuszki i Al. Legionów. Był to kwartał zdominowany przez ludność polską.

Ważne ulice Al. gen. J. Hallera Al. Legionów ul. T. Kościuszki ul. Wajdeloty ul. Nad Stawem i J. Lelewela

Obiekty Dom Güntera Grassa przy ul. Lelewela Dwór Kuźniczki Park Kuźniczki Park nad Strzyżą Plac Wybickiego z fontanną Plac Biskupa Edwarda O’Rourke Pomnik ks. Bronisława Komorowskiego Pomnik, tzw. Skagerrakstein, przy którym 26 sierpnia 1939 odbyły się uroczystości z udziałem delegacji z okrętu „Schleswig-Holstein” Cmentarz Ofiar Terroru Hitlerowskiego - Pomnik Bohaterów Zaspa Budynek dawnego szpitala położniczego przy ul. Klinicznej 1 (dawniej Schellmühler Weg 1A), zwanego ze względu na znajdującą się na dachu figurę bociana jako „bocianie gniazdo Gdańska", powstał w latach 1910–1912 z funduszy państwowych jako siedziba Prowincjonalnego Zakładu Kształcenia Położnych i Kliniki Chorób Kobiecych (Provinzial-Hebammenlehranstalt und Frauenklinik), z oddziałem położniczym na 124 łóżka dla kobiet i 114 miejscami dla noworodków oraz – w sąsiednim budynku – salami dydaktycznymi i internatem dla kandydatek na położne, szkolonych na kilkumiesięcznych kursach. Otwarty 17 października 1912; kiedy z dotychczasowej siedziby przy Sandgrube 41A (ul. Rogaczewskiego) przeniesiono personel zakładu z dyrektorem dr. Rudolfem Köstlinem. Od 2022 przebudowywany na Dom Seniora z mieszkaniami asystowanymi, oddziałem paliatywnym i Centrum AlzheimeraHistoria tego miejsca sięga 1912 roku. Trwa przebudowa gdańskiego "bocianiego gniazda". Budynek dawnej Poczty Gdańskiej Wrzeszcz-2 przy ul. Mickiewicza 5 z 1929 (proj. Adolf Bielefeldt), od 1 marca 1947 otwarty jako Urząd Pocztowy Gdańsk-11, funkcjonujący tu do 2005; po 1945 odbudowany bez najwyższej kondygnacji oraz czterospadowego dachu, obecnie planowany do przebudowy i rozbudowy jako apartamentowiec Dawna Poczta; przewidywane jest m.in. zadaszenie o konstrukcji szklano-stalowejEleganckie lofty w Dawnej Poczcie od Euro Stylu.

Edukacja Wydział Farmaceutyczny Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Ogród Roślin Leczniczych GUMed II Liceum Ogólnokształcące XIX Liceum Ogólnokształcące im. Mariana Mokwy Zespół Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich Ogólnokształcąca Szkoła Baletowa Zespół Szkół Budownictwa Okrętowego (od 2014 Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego Nr 1) Centrum Edukacji Nauczycieli Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Gdańskiej Macierzy Szkolnej w Gdańsku

Obiekty sakralne Kościół Św. Andrzeja Boboli w Parafii Świętego Krzyża przy ul. Adama Mickiewicza Kościół filialny Świętego Krzyża przy ul. Adama Mickiewicza Kościół Św. Stanisława przy al. Legionów

Pomniki przyrody

Na terenie dzielnicy znajdują się 4 pomniki przyrody: wierzba biała o obwodzie 794 cm (2014) przy ul. Mierosławskiego, nad Strzyżą, największe drzewo w Gdańsku, buk zwyczajny i dąb szypułkowy o obwodach odpowiednio 261 i 282, przy ul. Zbyszka z Bogdańca, dąb szypułkowy o obwodzie 402 cm, przy ul. Hallera 14. lipa drobnolistna o obwodzie 226 cm, przy ul. Waryńskiego 37A

Transport Przez Dolny Wrzeszcz przebiega tzw. „główna oś dolnego tarasu” oraz Al. gen. Józefa Hallera, łącząca Śródmieście miasta z Brzeźnem. Na terenie dzielnicy znajduje się też fragment Trasy Słowackiego (tzw. „Nowa Kościuszki”).

Przez dzielnicę przebiegają linie tramwajowe ze Śródmieścia do Jelitkowa i Brzeźna oraz z Zaspy do Nowego Portu.

Na granicy z Górnym Wrzeszczem położony jest dworzec kolejowy Gdańsk Wrzeszcz, obsługujący połączenia pasażerskie wszystkich typów. Na granicy z Aniołkami – przystanek Gdańsk Politechnika, obsługujący wyłącznie połączenia trójmiejskiej Szybkiej Kolei Miejskiej (SKM). Na przebiegającym przez Dolny Wrzeszcz odcinku trasy 249 Gdańsk Główny – Gdańsk Nowy Port znajdują się przystanki Gdańsk Stadion Expo oraz nieczynne Gdańsk Nowe Szkoty i Gdańsk Kolonia.

Rada Dzielnicy Kadencja 2024–2029 Przewodnicząca Zarządu Dzielnicy Halina Królczyk Przewodnicząca Rady Dzielnicy Aleksandra Kulma

Kadencja 2019–2024 Przewodnicząca Zarządu Dzielnicy Halina Królczyk Przewodnicząca Rady Dzielnicy Aleksandra Kulma

Kadencja 2015–2019 Przewodniczący Zarządu Dzielnicy Sławomir Kalwasiński (2018–2019) Krystian Kłos (2015–2018) Przewodnicząca Rady Dzielnicy Lolita Dwojacka (2018–2019) Sławomir Kalwasiński (2015–2018)

Kadencja 2011–2015 Przewodnicząca Zarządu Dzielnicy Ewa Lieder Przewodniczący Rady Dzielnicy Sławomir Kalwasiński

Galeria

Przypisy

Linki zewnętrzne Podział administracyjny Gdańska