mały|256x256px|Otmar Hasler – lider Postępowej Partii Obywatelskiej przed wyborami w 2001 r. i późniejszy premier Liechtensteinu. Wybory parlamentarne w Liechtensteinie w 2001 roku (niem. Fürstentum Liechtenstein Landtagswahlen 2001) – powszechne wybory do Landtagu, które odbyły się w dniach 9-11 lutego 2001 roku na terenie Księstwa Liechtensteinu.
Ordynacja wyborcza Landtag Księstwa Liechtensteinu składa się z dwudziestu pięciu deputowanych, którzy są wybierani przez Naród na czteroletnią kadencję są w wyborach tajnych, bezpośrednich, powszechnych, równych i proporcjonalnych z dwóch okręgów wyborczych – Oberlandu i UnterlanduArt. 46 ust. 1 Konstytucji Liechtensteinu. Czynne prawo wyborcze w Liechtensteinie posiadają obywatele zamieszkujący na stałe w Księstwie, którzy ukończyli 18. rok życia, a ich prawa nie są zawieszone, gdzie cenzus wiekowy dla kandydatów do Landtagu to 20 lat.
Każdy wyborca może oddać swój głos na taką liczbę kandydatów z różnych komitetów wyborczych ile wynosi całkowita liczba mandatów możliwych do zdobycia w danym okręgu wyborczym, czyli piętnaście w Oberlandzie i dziesięć w Unterlandzie.
Miejsce w parlamencie przysługuję tylko komitetom, które przekroczyły próg wyborczy, wynoszący 8%Art. 46 ust. 3 Konstytucji Liechtensteinu. Mandaty są przyznawane dwuetapowo. W pierwszym etapie przyznaje się tzw. mandaty podstawowe przy pomocy metody Hagenbacha-Bischoffa, a brakujące mandaty rozdysponowuje się jako tzw. mandaty uzupełniające przy pomocy metody d'Hondta.
Kontekst polityczny Przełom XX i XXI wieku był burzliwym okresem w polityce Liechtensteinu. Od początku lat dziewięćdziesiątych trwał kryzys polityczny, który rozpoczął się w 1992 r., kiedy przy okazji ustalania terminu referendum dot. przystąpienia Księstwa do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, doszło do sporu kompetencyjnego między monarchą a parlamentem. Wówczas rozpoczęto debatę nad nowelizacją Konstytucji i wprowadzeniem reform. Jan Adam II postulował wówczas znaczne poszerzenie władzy monarszej, kosztem kompetencji Landtagu i Rządu, co wywoływało liczne kontrowersje oraz sprzeciw ówczesnego rządu Unii Patriotycznej, na którego czele stał Mario Frick.
Ponadto zmianie kadencji parlamentu towarzyszył kryzys wizerunkowy państwa na arenie międzynarodowej wywołany oskarżeniami wobec liechtensteińskich banków o współpracę z organizacjami przestępczymi uwikłanymi w pranie brudnych pieniędzy, które zostały wysunięte w raporcie niemieckiej Federalnej Służby Wywiadu.
Ustępujący gabinet był pierwszym od 1939 r. rządem większościowym, który powstał po wyborach w 1997 r. wygranych przez Unię Patriotyczną. Kontrowersje związane z reformami konstytucyjnymi oraz kryzys wizerunkowy związany z aferą finansową prowadziły do spadku poparcia dla partii rządzącej, kosztem opozycyjnej Postępowej Partii Obywatelskiej.
Listy wyborcze Do wyborów przystąpiły trzy komitety wyborcze odpowiadające trzem partiom: Postępowej Partii Obywatelskiej (FBP), Unii Patriotycznej (VU) i Wolnej Liście (FL). Na listach dwóch pierwszych partii znalazła się maksymalna możliwa liczba kandydatów, a zatem dwudziestu pięciu. Na liście FL znalazło się natomiast dwanaście nazwisk, w tym osiem w Oberlandzie i cztery w Unterlandzie. Zatem łącznie w wyborach startowało sześćdziesięciu dwóch kandydatów, a wśród nich znalazło się osiemnaście kobiet, a zatem kobiety stanowiły 26,5% kandydatów. Lista wyborczaLiderKandydaciWynik w poprzednichwyborach w 1997 r.OberlandUnterlandRazemcentruj|36x36pxPostępowa Partia Obywatelskaniem. Fortschrittliche BürgerparteiOtmar Hasler15102543,9%centruj|30x30pxUnia Patriotycznaniem. Vaterländische UnionMario Frick15102544,2%centruj|30x30pxWolna Listaniem. Freie ListeChristel Hilti-Kaufmann841211,9%
Wyniki Wybory zwyciężyła Postępowa Partia Obywatelska, zdobywając 92 204 głosy (49,9%), co przełożyło się na trzynaście mandatów, a co stanowiło bezwzględną większość w dwudziestopięcioosobowym parlamencie. Drugą siłą w parlamencie stała się Unia Patriotyczna z jedenastoma mandatami, zdobytymi dzięki 76 402 głosom (41,3%). W związku z tym po zaprzysiężeniu nowej kadencji Landtagu powstał nowy rząd większościowy FBP z Otmarem Haslerem na czele, a VU przeszła do opozycji. Wolna Lista minimalnie przekroczyła próg wyborczy, uzyskując 16 184 głosy (8,8%). Poparcie dla FBP wzrosło względem poprzednich wyborów aż o 10,6 punktów procentowych, podczas gdy poparcie dla VU zmalało o 8,0 p.p.. PartiaWynikiMandatyGłosy%ZmianaLiczbaZmianaFBPPostępowa Partia Obywatelska 49,9%13VUUnia Patriotyczna 41,3%11FLWolna Lista 8,8%1
Wyniki według okręgów i gmin W obu okręgach wyborczych zwyciężyła Postępowa Partia Obywatelska, przy czym większy odsetek głosów uzyskała w Unterlandzie – 54,9%, przy poparciu dla VU wynoszący 38,7%, a mniejszy w Oberlandzie – 48,2%, przy poparciu dla VU wynoszącym 42,3%.
W dziewięciu z jedenastu gmin większość głosów zdobyła FBP, a jedynymi gminami, w których najwyższe poparcie miała VU były Balzers i Triesenberg. Najwyższe poparcie dla FBP odnotowano w gminie Mauren – 62,6%, a najniższe w gminie Triesenberg – 41,6%. Analogicznie najwyższe poparcie dla VU odnotowano w gminie Triesenberg – 51,8%, a najniższe w gminie Mauren – 29,5%. Głosy na Wolną Listę stanowiły największy odsetek w gminie Schaan – 11,3%, a najmniejszy w gminie Gamprin – 4,2%.
Oberland Partia19x19px Balzers19x19px Planken19x19px Schaan19x19px Triesen19x19px Triesenberg19x19px VaduzOberlandG%ZG%ZG%ZG%ZG%ZG%ZG%ZMZMFBP 43,3% 62,0% 51,0% 47,6% 41,6% 53,5% 48,2% 7VU 46,8%39,9% 37,8% 42,4% 51,8% 37,5% 42,3%7FL 9,9% 8,1% 11,3% 10,0% 6,6% 9,0% 9,6%1
Unterland Partia19x19px Eschen19x19px Gamprin19x19px Mauren19x19px Ruggell19x19px SchellenbergUnterlandG%ZG%ZG%ZG%ZG%ZG%ZMZMFBP 48,5% 54,9% 62,6% 52,6% 57,3% 54,9% 6VU 45,4%40,8% 29,5% 41,8% 35,6% 38,7%4FL 6,1% 4,2% 7,9% 5,6% 7,1% 6,4%0
Frekwencja Udział w wyborach jest dla obywateli Liechtensteinu z czynnymi prawami wyborczymi jest obowiązkowy. W głosowaniu udział wzięło 14 178 osób spośród 16 350 uprawnionych, a zatem frekwencja wyniosła 86,7% i była niższa o 0,3 punktu procentowego niż w poprzednich wyborach w 1997 r..
Wyższa frekwencja wystąpiła w Unterlandzie – 90,7%, podczas gdy w Oberlandzie swój głos oddało 84,8% obywateli.
Najwyższą frekwencją cechowała się gmina Schellenberg, w której zagłosowało 92,7% uprawnionych, zaś najniższą gmina Schaan, gdzie zagłosowało 80,2%.
Skład Landtagu mały|350x350px|Podział mandatów do Landtagu po wyborach w 2001 r. W nowej kadencji Landtagu znaleźli się przedstawiciele trzech ugrupowań: trzynastu deputowanych z FBP, jedenastu z VU oraz jeden z FL. Wśród posłów znalazły się trzy kobiety, a zatem stanowiły one 12% deputowanych. Najstarszym posłem był Klaus Wanger z FBP – 59 lat, zaś najmłodszym Wendelin Lampert z FBP – 30 lata. Średnia wieku wynosiła 44,8 lat. DeputowanyPartiaOkręg wyborczyGminaLiczba głosówWiekBeck AloisFBPOberlandSchaan447438 latBüchel MarkusFBPUnterlandRuggell251448 latBühler HelmutFBPUnterlandGamprin221743 lataHasler AdrianFBPOberland–400737 latKaiser JohannesFBPUnterlandMauren278542 lataKindle ElmarFBPOberlandTriesen413132 lataKonrad HelmutFBPOberlandSchaan421846 latLampert PeterFBPOberlandVaduz431649 latLampert RudolfFBPUnterlandMauren248644 lataLampert WendelinFBPOberlandTriesenberg415430 latWanger KlausFBPOberlandSchaan429859 latWohlwend RenateFBPUnterlandSchellenberg254448 latZech JürgenFBPUnterland–242135 latBüchel OttoVUUnterland–170352 lataHartmann WalterVUOberland–363352 lataHassler-Gerner IngridVUUnterland–177853 lataKlein IvoVUUnterlandMauren163539 latLaternser DorotheeVUOberland–350249 latOehri DonathVUUnterlandGamprin174642 lataQuaderer HugoVUOberlandSchaan355935 latSprenger ErichVUOberlandTriesenberg360546 latSprenger PeterVUOberland–395047 latWolff PeterVUOberland–393854 lataVogt WalterVUOberland–349353 lataVogt PaulFLOberlandBalzers157548 lat
Zobacz też
Landtag Ustrój polityczny Liechtensteinu Historia Liechtensteinu
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Liechtenstein w XXI wieku 2001 Liechtenstein