Robert Maurice Sapolsky (ur. 6 kwietnia 1957 w Brooklynie, w Nowym Jorku) – amerykański biolog, neurobiolog i prymatolog.
Wykształcenie i praca zawodowa Ukończył na Uniwersytet Harvarda, uzyskując tytuł A.B. summa cum laude z antropologii biologicznej oraz Uniwersytet Rockefellera – z tytułem doktora neuroendokrynologii. Obecnie jest profesorem nauk biologicznych oraz profesorem neurologii, nauk neurologicznych oraz neurochirurgii na Uniwersytecie Stanforda. Ponadto jest pracownikiem naukowym .
Sapolsky opracowuje sposoby ochrony neuronów czuciowych przed szkodliwym działaniem stresu. W większości są to badania laboratoryjne, ale raz do roku wyjeżdża do Afryki obserwować tę samą populację dzikich pawianów: Jest zainteresowany tym, co powoduje u nich stres i jaki to ma wpływ na choroby.
Interesuje go również rola zaburzeń schizotypowych w powstawaniu oraz rozwoju szamanizmu i współczesnych głównych religii świata zachodniego. W tym kontekście m.in. zwraca uwagę na podobieństwa występujące między zachowaniami obsesyjno-kompulsyjnymi i rytuałami religijnymi.
Sapolsky zdecydowanie reprezentuje deterministyczny pogląd na ludzkie zachowanie. Według niego „wolna wola nie istnieje, a przynajmniej nie jest ona tak powszechna, jak się zazwyczaj sądzi”. Według niego ludzkie działania są determinowane przez neurobiologię, hormony, dzieciństwo i okoliczności życiowe.
Jest autorem poczytnych książek popularnonaukowych oraz artykułów w czasopismach naukowych, prelegentem konferencji TED. W roku 1987 Fundacja MacArthurów przyznała Sapolskyemu swój grant (MacArthur Fellowship).
Wybrane prace Książki Stress, the Aging Brain, and the Mechanisms of Neuron Death (MIT Press, 1992) Why Zebras Don't Get Ulcers (1994), ; wyd. pol. Dlaczego zebry nie mają wrzodów? Psychofizjologia stresu (Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010) The Trouble with Testosterone: And Other Essays on the Biology of the Human Predicament (Scribner, 1997) ; wyd. pol. Kłopot z testosteronem i inne eseje z biologii ludzkich tarapatów (Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012) Junk Food Monkeys (Headline Publishing, 1997; wyd. brytyjskie The Trouble with Testosterone) A Primate's Memoir (Touchstone Books, 2002) Monkeyluv: And Other Essays on Our Lives as Animals (Scribner, 2005) ; wyd. pol. Małpie amory i inne pouczające historie o zwierzęciu zwanym człowiekiem (Prószyński i S-ka, 2008) Behave: The Biology of Humans at Our Best and Worst (Penguin Press, 2017) ; wyd. pol. Zachowuj się. Jak biologia wydobywa z nas to, co najgorsze, i to, co najlepsze (Media Rodzina, 2021) Determined: A Science of Life Without Free Will (Penguin Press, 2023) ; wyd. pol. Zdeterminowany. Jak nauka tłumaczy brak wolnej woli (Media Rodzina, 2024)
Artykuły w czasopismach
Zobacz też zdrowie psychiczne Jezusa
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy biolodzy Kategoria:Amerykańscy neurolodzy Kategoria:Amerykańscy endokrynolodzy Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Harvarda Kategoria:Ludzie urodzeni w Brooklynie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Stanforda Kategoria:Urodzeni w 1957